به گزارش وب‌دا همدان، در نشست شورای هماهنگی کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان (ساغ)، دکتر غلامرضا کلوندی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان، با اشاره به چالش‌های موجود در مدیریت مصدومان حوادث ترافیکی، به تبیین دقیق برخی مفاهیم و آمارهای مرتبط با مرگ‌ومیر در بیمارستان‌ها پرداخت. 

وی با بیان اینکه در نظام اورژانس پیش‌بیمارستانی کشور، کارشناسان و تکنسین‌ها نقش اصلی را در انتقال مصدومان ایفا می‌کنند، تصریح کرد: این نیروها برخلاف پزشکان، در اغلب موارد اجازه تشخیص قطعی مرگ را ندارند و تنها در شرایط خاص و محدود می‌توانند چنین تشخیصی ارائه دهند. 

معاون درمان دانشگاه ادامه داد: در بسیاری از موارد حتی اگر فردی در صحنه حادثه جان باخته باشد، به دلیل محدودیت‌های قانونی، به مراکز درمانی منتقل می‌شود که این موضوع در تحلیل آمارها باید مورد توجه قرار گیرد.

دکتر کلوندی در ادامه با اشاره به حجم بالای مراجعات ناشی از تصادفات در استان، اظهار داشت: ماهانه بین هزار تا ۱۲۰۰ مصدوم ترافیکی به بیمارستان‌های استان مراجعه می‌کنند که این رقم در سال به حدود ۱۲ تا ۱۴ هزار نفر می‌رسد.

وی افزود: از این تعداد، حدود ۱۸۵ نفر جان خود را از دست می‌دهند که در نگاه درصدی ممکن است حدود ۵۰ درصد از برخی زیرگروه‌ها تلقی شود، اما در مقیاس کل، نسبت مرگ‌ومیر به کل مصدومان رقم به‌مراتب پایین‌تری است.

وی با انتقاد از برداشت‌های نادرست از آمارها گفت: وقتی از درصدهای بالا سخن گفته می‌شود، این تصور ایجاد می‌شود که از هر دو مصدوم یک نفر جان می‌بازد، در حالی که چنین برداشتی با واقعیت فاصله دارد و باید تحلیل‌ها بر مبنای کل جمعیت مصدومان صورت گیرد.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان همچنین به شاخص‌های علمی ارزیابی شدت آسیب در مصدومان اشاره کرد و گفت: در مطالعات داخلی و بین‌المللی، برای تحلیل وضعیت بیماران از شاخص‌هایی استفاده می‌شود که شامل سن بیمار، فشار خون سیستولیک در بدو ورود و سطح هوشیاری (GCS) است. بر اساس این شاخص‌ها، بیماران به سه گروه کم‌خطر، متوسط و پرخطر تقسیم می‌شوند.

وی توضیح داد: اگر مجموع امتیازات بیمار در این شاخص‌ها بین ۱۹ تا ۲۴ باشد، احتمال مرگ بسیار پایین و حدود ۱.۸ درصد است؛ در بازه ۱۱ تا ۱۸، این احتمال به حدود ۲۱.۵ درصد می‌رسد و در بیماران پرخطر با امتیاز ۳ تا ۱۰، احتمال مرگ‌ومیر تا ۷۴ درصد افزایش می‌یابد. 

دکتر کلوندی با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور از جمله همدان، تبریز و گیلان، افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد که حدود ۴۹ درصد از مصدومان ترافیکی استان در گروه پرخطر قرار می‌گیرند که این امر بیانگر شدت بالای تصادفات در استان است.

وی تأکید کرد: بنابراین برای تحلیل دقیق مرگ‌ومیر در بیمارستان‌ها، باید علاوه بر تعداد فوتی‌ها، سطح ریسک و وضعیت اولیه مصدومان نیز در نظر گرفته شود؛ چراکه مرگ یک بیمار پرخطر با احتمال مرگ ۷۴ درصد، با فوت یک بیمار کم‌خطر قابل مقایسه نیست.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت الگوهای ارائه خدمات اورژانس در کشورهای مختلف اشاره کرد و گفت: در مدل آنگلوساکسون که در کشور ما نیز تا حدی مورد استفاده است، تأکید بر انتقال سریع بیمار به بیمارستان توسط تکنسین‌هاست، در حالی که در مدل فرانکو-ژرمن، تیم‌های تخصصی همراه با تجهیزات پیشرفته به محل حادثه اعزام می‌شوند.

وی افزود: هر یک از این مدل‌ها مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند و انتخاب بین آنها به منابع و زیرساخت‌های کشورها بستگی دارد.

در ادامه این نشست، دکتر حبیب معصومی، رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان، با تأکید بر اهمیت نظام ارجاع صحیح در مدیریت مصدومان ترافیکی گفت: یکی از رویکردهای مهم این است که بیماران از همان ابتدا به مراکز مجهز و تخصصی هدایت شوند، به‌ویژه در مواردی که بیمارستان‌های مقصد فاقد برخی خدمات تخصصی مانند جراحی‌های خاص یا امکانات تروما هستند.

وی افزود: اگرچه اورژانس پیش‌بیمارستانی در بسیاری از موارد این موضوع را رعایت می‌کند، اما لازم است این روند با دقت و حساسیت بیشتری دنبال شود تا از اتلاف زمان و افزایش خطر برای بیماران جلوگیری شود.

دکتر معصومی همچنین با اشاره به توزیع جغرافیایی تصادفات منجر به فوت در استان، اظهار داشت: بررسی‌های مبتنی بر نقشه‌های تحلیلی (GIS) نشان می‌دهد که برخی مناطق استان، به‌ویژه در محورهای خاصی مانند محدوده‌های فامنین، رزن و درگزین، دارای نرخ بالاتری از تصادفات منجر به مرگ هستند.

وی ادامه داد: این تمرکز جغرافیایی می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله وضعیت جاده‌ها، شرایط محیطی، نوع خودروها و شدت تصادفات باشد و لازم است با همکاری دستگاه‌های مرتبط، مطالعات دقیق‌تری در این زمینه انجام شود.

رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان با تأکید بر آمادگی این دبیرخانه برای حمایت از پژوهش‌های مرتبط خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت‌های علمی و پژوهشی می‌تواند به شناسایی دقیق عوامل خطر و ارائه راهکارهای مؤثر برای کاهش تلفات کمک کند.

وی در پایان بر لزوم توجه همزمان به آموزش، بهبود زیرساخت‌های جاده‌ای، ارتقای کیفیت خدمات درمانی و تقویت نظام اورژانس تأکید کرد و گفت: کاهش مرگ‌ومیر ناشی از حوادث ترافیکی نیازمند نگاهی چندبعدی و هماهنگی بین‌بخشی است.