صفحه اصلي > وب دا همدان > آرشيو اخبار > مقالات 


  چاپ        ارسال به دوست

کاهش ریسک بهداشت و سلامت در تجمعات انبوه/ نقش چارچوب Sendai برای کاهش ریسک بیماری

کارشناس بحران مرکز مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی همدان، مقاله‌ کاهش ریسک بهداشت و سلامت در تجمعات انبوه/ نقش چارچوب Sendai برای کاهش ریسک بیماری از amina aitisi، Virginia murray و  David heymannکه در مجله  international journal infection diseases در سال 2016 منتشر شده است را ترجمه کرد.

متن ترجمه نادر بزم‌آرا از مقاله یادشده را در زیر می‌خوانیم.

 

چکیده

تجمعات انبوه در مهاجرت‌های مذهبی و رویدادهای ورزشی با خطرات مربوط به سلامت از جمله بیماری‌های عفونی، آسیب‌های جسمی و تأثیر بر سیستم بومی و جهانی سلامت در ارتباط است. تجمعات انبوه مرتبط با بلایا همچون سایر بلایا، محصولِ مدیریت خطرات گوناگون، درجاتی از ابتلا و آسیبپذیری جمعیت و محیط هستند و نیازمند مدیریت همهگیر خطر است که به نظر می‌رسد فراتر از خطرات منفرد و واکنش مربوط به آن‌هاست. پیوستگی یک رویکرد پرخطر، پیشگیری‌‏محور و مبتنی بر مستندات است که اگر چند بخشی و چند رشتهای باشد، با قدرت از سوی اساسنامه سندای Sendai برای کاهش خطرات بلایا بین سال‌های 2015-2030 حمایت می‌شود.

این مقاله به بازنگری برخی از اثرات فراگیر تجمعات انبوه، فرصت برای عملیات هماهنگ با بخش‌های امنیتی و رشته‌های علمی که در سال 2015 ارائه شد از جمله اساسنامه سندای و عناصر رویکرد انبوه جمعیت در قرن 21 می‌پردازد.

 

پیشگفتار

تجمعات انبوه در مهاجرت‌های مذهبی و رویدادهای ورزشی با خطرات مربوط به سلامت و پیشامدها در ارتباط است. به صورت مرسوم، توجه‌ها از محدوده بهداشت عمومی، روی بیماری‌ها و اثرات آن‌ها روی سیستم و خدمات بهداشت عمومی و تهدید امنیت بهداشت جهانی به صورت اپیدمی بالقوه متمرکز شده است.

سازمان بهداشت جهانی (WHO) تجمعات انبوه را بدین صورت تعریف می‌کند: «یک رویداد سازمان‏یافته و یا بدون برنامهریزی که حضور تعدادی از افراد در واداشتن جامعه برای برنامهریزی و منابع پاسخگو، اقامت یا میزبانی ملت کافی باشد». رویدادهایی در مکان‌های زیارتی، مراسم ورزشی، نمایش‌های هوایی، جشنواره‌های موسیقی، گردهمایی‌های سیاسی و دیگر رویدادها به جذب جمعیت می‌انجامد که در شکل تجمع و تقاضای خود برای سرویس‌های پزشکی تنوع دارند و همین، به ایجاد خساراتی در زندگی و معیشت و سلامت در صورت شکست در مقابله با خطرات سلامت در موقعیت‌های فوری منجر می‌شود.

یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های برنامهریزی شده در جهان، مراسم حج است. این مراسم، اجتماع جمعیت سالانه با بیش از دو میلیون مسلمان از سرتاسر دنیاست و چالش‌هایی را پیش روی مقامات عربستان سعودی قرار می‌دهد. سرریز جمعیت در یک چنین فضای محدودی خطر آسیب‌ها، در معرض هوای گرم قرار گرفتن  و درجاتی از بیماری‌های عفونی را افزایش می‌دهد. خطر این عفونت را می‌توان در شیوع مننژیت W135 یافت که در سال 2000 و 2001 با مرگ و میر بالا و گسترش جهانی در ارتباط بود، دانست. در واقع، مراسم سالانه حج با توجه به برپایی آتش در کمپ‌ها و راهروهای پرجمعیت، سقوط جرثقیل و زیر دست و پا ماندن به دلیل ناتوانی در کنترل جمعیت، منجر به حوادث ناگواری شده است.

هرچند، در تعدادی از محدوده‌های امن بهداشتی، ما شاهد کاهش خطرات بهداشتی ناشی از انبوه جمعیت و کسب فرصت‌ها برای بهبود سلامت هستیم که ممکن است انبوه جمعیت نیازهایی را با رویکرد وسیع‏تر در مورد عوامل زمینه‏ساز خطر ارائه دهد. رویکرد جامع خطر در سطح گستردهای شامل آسیبپذیری جمعیت و درجه حرارت می‌شود. چنین رویکردی وابسته به عوامل اجتماعی تأثیرگذار در رویکرد سلامت است که به عوامل مخالف نهفته در پیامدهای سلامت نظر دارد و دربردارنده نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی می‌شود. پیامد مثبت این رویکرد جامع این است که انبوه جمعیت همانند سایر موارد خطر، می‌تواند به عنوان پیشگیری و راه‌های تازه مدیریت و امنیت برای کاهش خطر در میان مردم و پیشروی محیطی آن‌ها درنظر گرفته شود.

 

خطر انبوه جمعیت، سلامت و بلایا

این یک هماندیشی جهانی است که بلایا در دسته رویدادهای طبیعی قرار ندارند؛ بلکه به دنبال تعامل خطرات (خطرات طبیعی مانند زلزله یا خطرات انسان‌ساز مانند تغییرات آب و هوایی) و آسیب‌ها و ابتلاها قرار دارند. کاهش خطر بلایا (DRR) دربردارنده فعالیت‌های آموزشی، امنیتی و علمی است که با هدف کاهش صدمات به زندگی و سلامت در مورد احتمالات خطر، آسیب و درجات ابتلا ارائه می‌شود.

همانگونه که در بالا و با نمونه حج اشاره شد، پیامدهای بهداشت بلایای مربوط به جمعیت انبوه بسیارند که شامل انتقال بیماری عفونی هنگام سفر مانند سندرم تنفسی خاورمیانه معروف به (MERS-Cov) و سندرم تنفسی حاد معروف به (SARS) و غیره می‌شود. این بیماری‌ها شامل آسیب‌های ناشی از تراکم جمعیت و زیر ساخت ناکارآمد مانند سقوط پل و غیره، در معرض وضعیت جوی نامناسب قرار گرفتن و تشدید خشونت در نتیجه انباشت جمعیت می‌شود. برای نمونه این خطرات ترکیبی از جابه جایی جمعیتی و سرریز جمعیت در زمان تخلیه یا قرارگیری تجهیزات است که منجر به افزایش دوچندان خطر شیوع بیماری‌های عفونی یا ناتوانی ارائه سرویس‌های پزشکی کامل در مأموریت‌های انتخاب شده از جمله مدیریت بیماری‌های مزمن و توجه به افرادی که به مراقبت‌های احیایی نیاز دارند مانند بیماران دیابتیک و در موقعیت‌های آسیبپذیرتر هستند، می‌شود.

علاوه بر این، پیامدهای سلامت روانی پس از سانحه‌هایی مانند حوادث ناگوار با وارد کردن فشار روانی به مردم، خانواده‌ها و جوامع منجر به ترس‌های کوتاه مدت نسبت به مرگ می‌شود؛ ترس‌هایی همچون آشفتگی عمومی، نگرانی، زیاده‌روی در مصرف الکل و سایر اختلالات روانی. به عبارت دیگر، مدیریت نادرست جمعیت انبوه، منجر به این تعریف سازمان ملل در مورد راهبردهای بینالمللی کاهش بلایا (UNISDR) می‌شود؛ اختلال جدی در عملکرد یک جامعه و یا یک گروه که به آسیب‌های گسترده انسانی، اقتصادی و یا محیطی منجر می‌شود که توانایی جامعه تحت تأثیر را برای مقابله منابع آسیب مختل می‌کند.

 

اساسنامه سندای در کاهش خطر بلایا

اساسنامه سندای در کاهش خطر بلایا (2015-2030) نخستین توافق برجسته سازمان ملل متحد در سال 2015 است. موضوع دوم، توسعه پایدار در سپتامبر 2015 و موضوع سوم توافقنامه اساسنامه سازمان ملل متحد در مورد تغییرات جوی در دسامبر 2015 تصویب شد.

اساسنامه سندای یک توافق داوطلبانه است که در هجدهم مارس 2015 با موافقت 187 نفر از اعضای سازمان ملل متحد و پس از گفت و گوهای گسترده در مرکز کنفرانس جهانی درباره کاهش خطر بلایا، تصویب شد و این اساسنامه در واقع جایگزین اساسنامه هیوگو Hyogo در سال 2005 است. تأکید اصلی آن بر سلامت است که حکم روشنی با تأکید بر نیاز به DRR منسجمتر است که شامل رویکردهای دانش بومی، آگاهی فنی و توجه به همکاری با سایر مناطق مهم امنیتی از جمله بهداشت، تغییرات جوی و توسعه پایدار می‌شود.

اساسنامه سندای پیشرفت‌هایی را در تفکر امنیتی و علمی 10 تا 20 سال گذشته در حرکتی فراتر از یک خطر مفرد و رویکرد مبتنی بر واکنش به بلایا فراهم کرده است. پیشرفتی که رویکردی به تمامی خطرات، پیش‌گیرنده، چند بخشی و چند رشته است و با توسعه اقتصادی پایدار و تغییرات جوی در ارتباط است. برآورد اساسنامه سندای برای 15 سال پیش‌رو «دستیابی به کاهش قابل توجه خطر بلایا و آسیب در زندگی و سلامت و ارزیابی‌های اقتصادی، جسمی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی قابل توجه نسبت به کشورها، جوامع، مشاغل و افراد است».

فعالیت‌های زیر با تمرکز بر سلامت عمومی در اساسنامه سندای موافق با شرکای جهانی، مذهبی، ملی و محلی است: پیشبرد انعطاف سیستم سلامت ملی با آموزش و بالا بردن ظرفیت، تقویت طراحی و اجرای سیاست‌ها و مکانیزمهای اجتماعی درگیر از جمله دستیابی به سرویس‌های اصلی مراقبت بهداشتی برای ریشهکن کردن فقر، یافتن راهحل‌های ماندگار در فاز پیش از بلایا برای تقویت و یاری افرادی که درگیر بلایا شدند از جمله آن‌ها که زندگی‌شان در معرض تهدید و بیماریهای مزمن است، بهبود همکاری میان بخش‌های بهداشت و دیگر سهامداران مربوط برای تقویت ظرفیت کشور در مدیریت خطر بلایاست.

اجرای قواعد بهداشت جهانی (2005) و ساخت سیستم‌های بهداشت سازگار، بهبود انعطاف زیرساخت‌های موجود و حیاتی از جمله بیمارستان‌ها برای اطمینان در مورد اینکه این فضاها در طول و پس از بلایا، امن، مؤثر و عملیاتی باقی می‌مانند تا سرویس احیای زندگی و موارد ضروری را در اختیار قرار دهند، برپایی مکانیزمی از ثبت موارد و داده‌هایی از مرگ و میرهای ناشی از بلایا برای بهبود پیشگیری از مرگ و میر و بالا بردن طرح بهبود به منظور ارائه حمایت جسمی و خدمات بهداشت روانی برای همه افرادی که به آن نیاز دارند. اساسنامه سندای همچنین چالش‌ها و وقفه‌هایی را شناسایی می‌کند: «کار پیشرفته برای کاهش ابتلا و آسیب؛ بنابراین پیشگیری از ایجاد خطرات بلایای جدید و مسئولیت نسبت به ایجاد خطر بلایا در هر سطحی نیاز است. فعالیت‌های اختصاصی بیشتر نیاز به تمرکز روی مقابله با عوامل اساسی خطر بلایا دارند؛ همچون پیامدهای فقر و نابرابری، تغییرات جوی و شهرنشینی بدون برنامه و ناپایدار و سریع، ضعف مدیریت کشوری و عوامل ترکیبی دیگر مانند تغییرات جمعیتی».

اساسنامه سندای بر اهمیت علم به عنوان یک مبنای حیاتی برای اطلاعات تصمیم گیری و پشتیبانی DRR تأکید می‌کند. «پیشنهادهای ویژه برای جامعه علمی برای بهبود آگاهی از خطر و چگونگی دستیابی به نتیجه مورد نظر که با هدف کاهش آسیب ناشی از بلایا در زندگی و سلامت، شامل موارد زیر است: «بالا بردن فعالیت فنی و علمی در مورد کاهش خطر بلایاDRR  و مشارکت آن در هماهنگی شرکت‌های فعال و موسسه‌های پژوهش علمی در همه سطوح و همه نواحی که با پشتیبانی از استراتژی بین‏المللی سازمان ملل به نفع گروه مشورتی فنی و علمی کاهش بلایا به منظور تقویت مداوم در حمایت از اجرای این اساسنامه، ترویج پژوهش علمی درمورد الگوهای خطر بلایا، سبب‌ها و اثرات، انتشار اطلاعات در مورد خطر با بهترین استفاده از تکنولوژی اطلاعات مکانی، فراهم کردن راهنما در مورد استانداردها و روششناسی‏‌ها برای ارزیابی خطر، مدلسازی خطر بلایا و استفاده از داده‌ها، شناسایی وقفه‌های تکنولوژی و پژوهش و ارائه پیشنهاد برای پژوهش اولیه نواحی برای کاهش خطر بلایا، استفاده از بازنگری‌های پیش از وقوع بلایا به عنوان فرصت‌هایی با هدف بالا بردن یادگیری و امنیت عمومی و انتشار بررسی‌ها». اساسنامه سندای در زمان اجرا این ظرفیت را دارد تا بدرستی با موضوع سلامت به دفاع از رویکرد خطرات نزدیک برخیزد. این اساسنامه بیش از 30 مرجع مشخص را در مورد سلامت، برجسته‏سازی اهمیت بیماری‌های همهگیر و شیوع آن‌ها و مدیریت بیماری مزمن، دخالت روانی، توانبخشی به عنوان بخشی از فرایند بهبود در اختیار قرار می‌دهد و چند مرجع برای آیین‏نامه بینالمللی سلامت آماده کرده است.

 

کاهش آسیب‌های معیشتی و سلامت، برقراری همکاری میان DRR و سلامت جهت کاهش خطرات ناشی از انبوه جمعیت

نبرد ضد افزایش بیماری‌های عفونی ناشی از سفر و دیگر خطرات جهانی شدن که از انبوه جمعیت ناشی می‌شود در واقع مسئولیت مشترکی است میان کشورها، بخش‌ها و سازمان‌ها که به کاهش خطرات کمک می‌کنند. هماهنگی اقدامات پیشگیرانه صورت گرفته از سوی سرویس‌های سلامت، سرویس‌های اورژانس، مهندسان، دانشمندان، بخش‌های خصوصی، دولت‌ها و جوامع شهری نیاز به تصویب رویکرد خطرات در شرف وقوع دارد که چند رشتهای و چند بخشی است. مزایای حاصل از چنین اقداماتی مستقیم روی به مسئله انبوه جمعیت دارد تا از سلامت پشتیبانی کرده و از آسیب‌ها، در مقیاس جهانی، بکاهد.

توسعه DRR از رویکرد متمرکز بر خطرات مفرد به یک رویکرد خطرمحور، شیوع و آسیب را در کنار خطر مورد توجه قرار داده است و احتمالاً با گسترش ارزیابی فعالیت‌های بهداشت فراتر از مداخلات در مورد بیماری‌ها، قیاس می‌شود. سلامت عمومی به شکل فزایندهای با مورد اخیر و کارهایی به منظور بخش‌های امنیتی که روی سلامت و بهبودی اثر دارند در ارتباط است؛ فعالیت‌هایی همچون امنیت آموزشی، کشاورزی و اقتصادی.

یکی از عوامل مهم، شناسایی این است که هزینه‌های فعالسازی دوباره مداخلات بهداشتی که با بیماری در بیمارستان‌ها سروکار دارد، دارد پا را فراتر از منابع اجتماعی می‌گذارد همچنان که با مسئله عدالت و برابری سر و کار دارد.

با توجه به ضرورت سلامت برای DRR در طول سال‌های 2015-2030، همانگونه که در اساسنامه سندای منتشر شد تمرکز قوی برای بهبود نتایج سلامت افراد در خطر نیاز است. فعالان سلامت و شریکانی مانند UNISDR کار می‌کنند تا اطمینان دهند سلامت فردی به عنوان یک نتیجه مشخص از اساسنامه سندای بررسی می‌شود و دیگر اینکه پیامدهای سلامت به عنوان یک مسئولیت مشترک در میان سایر فعالان در DRR و مدیریت فوری خطر در نظر گرفته می‌شوند.

ایالت‌های عضو سازمان بهداشت جهانی به DRR متعهد شده‌اند و توافقنامهای را برای تقویت فوریت بهداشت ملی و ظرفیت‌های مدیریت بلایا و سازگاری سیستم‌های سلامت در کارگروه بهداشت جهانی در سال 2011 تصویب کرده‌اند.

با نظری به آینده، ایالت‌های عضو و هیئت سازمان بهداشت جهانی WHO دوره‏ای را ترتیب داده است که واکنش‌های فوری و کاهش خطرات بلایا را در یک جهت قرار می‌دهد. تعهدات شامل بند مشارکت بخش سلامت در مجامع جهانی، ملی و منطقهای DRR می‌شود.

سازمان بهداشت جهانی رویکردی از همه خطرات و پاسخ‌های چند بخشی در مورد فوریت‌ها منتشر می‌کند. اساسنامه آمادگی جهانی آنفلوآنزای فراگیر تقریباً دربردارنده اصولی از این رویکرد است. نموداری از یکپارچگی فوریت سازمان بهداشت جهانی و مدیریت خطر بلایا به نفع اساسنامه سلامت (EDRM-H) درمورد راهکارهای گسترده تر DRR ملی آماده شده است و به صورت بالقوه برای هدایت مدیریت خطر در رویدادهایی با انبوه جمعیت استفاده می‌شود.

پیرو تصویب اساسنامه سندای، سازمان بهداشت جهانی در ادامه تلاش‌های پیشین و بهبود راهنما (کاهش پیامدهای بلایا و فوریت‌های سلامت: راهنمای مدیریت خطر) برای کمک به کشورها به منظور مدیریت مؤثر خطرهای فوری و کاهش پیامدهای سلامت، متعهد شده است.

انبوه جمعیت، خطرات و چالش‌های جدیدی را پیش روی قرار می‌دهد که باید شناخته و مدیریت شوند. اساسنامه سندای در گام نخست، خواستار اولویت اعضای DRR و شریکانش است: «بهبود و تقویت رویکردهای منطقهای و مکانیسمهای عملیاتی برای آمادگی و تضمین واکنش مؤثر و سریع در موقعیت‌هایی است که از ظرفیت‌های رودررویی ملی پا را فراتر می‌نهد». بخش سلامت به طور مشخص ارتباط میان انبوه جمعیت و آمادگی برای کاهش خطر بلایا را شناسایی می‌کند؛ اما ترجمه سیاست جهانی به ظرفیت ملی و محلی هنوز باقی مانده است. اساسنامه سندای فرصتی را برای برانگیختن ایالت‌های عضو برای دستیابی به اهداف معمول، پیش روی آن‌ها قرار می‌دهد.

اساسنامه سندای فرصت بینظیری را فراتر از واکنش ساده به فوریت‌ها پیش روی می‌نهد و آن رویکرد پیشگیری محور جامع به مدیریت انبوه جمعیت با استفاده از ظرفیت‌های فنی و علمی است. حمایت از مردم و زندگی آن‌ها در این رویکرد، مرکز توجه است. توجه داشته باشید که اساسنامه سندای به انتشار تقویت روابط امنیتی- علمی و بهبود روابط با سایر رسانه‌های جهانی می‌پردازد (اهداف توسعه پایدار، تغییرات جوی و اصول سلامت جهانی).

 

به طور خلاصه، جهانیسازی وابستگی دوسویه‌‏ای را شکل داده است که اثرات بلایای محلی در موقعیت‌های دور را در ارتباط با هر اجتماعی، ازجمله خطراتی که در سرتاسر مرزهای ملی و نهادی مشترک است، در اختیار قرار می‌دهد. با این اوصاف، کاهش خطر یک مسئولیت مشترک است بویژه آنجا که رویدادها و یا انبوه جمعیت با بالا رفتن امتیازات جهانی شدن از نظر سفر، ارتباط خدمات و زنجیره عرضه در ارتباط هستند. به عنوان یک رویکرد مبتنی بر شواهد در مورد اثرات سلامت انبوه جمعیت، ترکیب راهکار مدیریت خطر با طرح‌های جهانی کنونی دارای اهمیت هستند. برای کشورها این در عمل به معنی هماهنگی راهکارهای ملی با توافق‌های میان دولت‌هاست که شامل اساسنامه سندای، اصل سلامت بین‏‌الملل، اهداف توسعه پایدار و اساسنامهUN   در مورد تغییرات جوی برای بهینه‌‎‏سازی سرمایهگذاری منابع است.


١٣:٠١ - 1395/07/19    /    شماره : ٣٨٨٠٩    /    تعداد نمایش : ٣٣٠


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: