صفحه اصلي > وب دا همدان > آرشيو اخبار > مقالات 


  چاپ        ارسال به دوست

آشنایی با بیماری آنفلوانزا

آنفلوانزا بیماری ویروسی حاد دستگاه تنفسی است که با تب، سردرد، درد عضلانی، تعریق، آبریزش بینی، گلودرد و سرفه تظاهر میکند.

سرفه‌ها اغلب شدید و برای مدت طولانی ادامه می‏‌یابد ولی سایر نشانههای بیماری پس از ۲ تا 7 روز خود به خود بهبود پیدا میکند. شناسایی بیماری معمولاً بر اساس مشخصات اپیدمیولوژیک آن صورت گرفته و موارد تکگیر آن را فقط با کمک روشهای آزمایشگاهی میتوان تشخیص داد. آنفلوانزا در افراد مختلف ممکن است از سایر بیماریهای ویروسی دستگاه تنفس قابل تشخیص نباشد. اشکال بالینی بیماری متفاوت است و ممکن است نشانههایی مثل سرماخوردگی، برونشیت، پنومونی ویروسی و بیماریهای حاد غیر قابل افتراق دستگاه تنفسی را نشان می‌دهد. اختلالات دستگاه گوارش شامل تهوع، استفراع و اسهال هم بروز میکند و در کودکان ممکن است همراه با نشانه‏‌های ریوی باشد. در همه‏‌گیری آنفلوانزا با سوشهای ویروس (A (H1N1 و B  حدود 25 درصد کودکان در مدرسهها مبتلا به عوارض گوارشی شدهاند.

 

عامل عفونت

ویروس آنفلوانزا از خانواده ارتومیکسوویرویده است که سه تیپ B ، A و C دارد. آنفلوانزای تیپ A با زیرگونه‏‌های (H2N2 , H3N2 , H1N1) توانست بیماری را ایجاد کند. تیپ B ویروس با میزان کمتری، مسئول ایجاد همهگیریهای منطقهای یا گسترده و تیپ C در ایجاد موارد تکگیر و همهگیری‏‌های کوچک موضعی نقش داشته است. ایجاد زیرگونههای کاملاً جدید آنتی‌‏ژنی (Antignic shift) در فواصل نا منظم و تنها برای ویروس‌‏های آنفلوانزا اتفاق میافتد و همین تیپهای ویروسی جدید هستند که جهانگیری‌‏های بیماری را به وجود می‌‏آورند.

این ویروس‌‏ها نتیجۀ ترکیب غیر قابل پیش‎‏بینی آنتی‎‏ژنهای ویروس‏‎های آنفلوانزای انسان با ویروسهای آنفلوانزای خوکی و یا پرندگان باشد. تغییرات نسبتاً جزئی آنتی‌‏ژنی (Antigenic drift) در ویروسهای A و B به طور دائم همهگیریهای مکرر و منطقهای را ایجاد میکند و باعث میشود که سالیانه ترکیب واکسن آنفلوانزا عوض شود.

 

روش انتقال

مهمترین راه انتقال ویروس در محیط‎‏های بسته پر جمعیّت مثل سربازخانه‏‎ها، مدارس و.... از طریق هواست. از آنجا که ویروس آنفلوانزا ممکن است ساعت‏‎ها در شرایط سرد و رطوبتی که در محیط وجود دارد زنده بماند باعث انتقال ویروس از طریق ترشحات آلوده هم مي‎‏شود.

 

دوره کمون

این مدّت کوتاه و معمولاً بین یک تا ۳ روز است.

 

دوره واگیری

دفع ویروس احتمالاً در بالغان بین ۳ تا ۵ روز پس از بروز نشانههای بالینی بیماری و در کودکان تا ۷ روز پس از آن ادامه می‎یابد.

 

یافتهها و علائم بالینی

آنفلوانزای بدون عارضه

آنفلوانزای بدون عارضه به طور مشخص با حمله ناگهانی علائم پس از یک دورۀ کمون یک تا ۳ روزه آغاز میشود و بسیاری از بیماران میتوانند زمان آغاز علائم را بیان کنند.

علائم عمومی غالب و شامل تب، لرز، سردرد، درد عضلانی، بی‏‏‎حالی و بیاشتهایی است و معمولاً درد عضلانی یا سردرد بیشترین علامت مشکلساز است و شدت آن مرتبط با اوج تب است.

درد عضلانی ممکن است در اندامها و یا عضلات ناحیه پشت دیده شود. در کودکان، درد عضلات ساق پا ممکن است به طور واضحی وجود داشته باشد. درد شدید در عضلات چشم می‌تواند به وسیله نگاه کردن به اطراف تشدید شود و علائم چشمی دیگر شامل اشک ریزش و سوزش چشم است. علائم عمومی معمولاً به مدت ۳ روز باقی میمانند.

علائم تنفسی شامل سرفه خشک، درد شدید گلو، انسداد و ترشح بینی است. این علائم به طور معمول در آغاز بیماری وجود دارند که تحت تأثیر علائم عمومی پوشانده میشوند؛ همچنین خشونت صدا و خشکی یا ناراحتی گلو ممکن است وجود داشته باشد که این علائم وقتی که علائم عمومی کمرنگ میشوند ظاهر شده و ۳ تا ۴ روز پس از فروكش کردن تب باقی می‎‏ماند. سرفه در بیشتر مواقع وجود دارد و سخت‌‏ترین علامت است که ممکن است همراه با ناراحتی یا سوزش زیر جناق سینه باشد.

بالغان مسن ممکن است فقط با تب بالا، سستی و گیجی و بدون شکایات تنفسی مشخص باشند؛ به علاوه طیف گستردهای از علائم در بالغان سالم شامل علائم کلاسیک آنفلوانزا تا بیماری خفیف یا عفونت بدون علائم وجود دارد.

تب، یافته بالینی بسیار مهمی است که به سرعت تا ۳۷٫۸ تا ۴۰ درجه سانتیگراد بالا می‎رود که در آغاز بیماری به ۴۱ درجه سانتیگراد هم میرسد و همراه با افزایش علائم عمومی است. تب معمولا ًمداوم است؛ امّا میتواند منقطع باشد بخصوص اگر داروهای ضد تب تجویز شده باشد.

در روز دوّم یا سوّم بیماری، افزایش درجه حرارت معمولاً ۰٫۵ تا یک درجه کمتر از روز نخست بیماری است و علائم عمومی کاهش می‌‏یابد. عموماً دوره تب سه روز است، امّا ممکن است ۴ تا ۸ روز هم طول بکشد. در تعداد اندکی از بیماران، پیک دوّم تب در روز سوّم یا چهارم اتفاق میافتد.

بیماری آنفلوانزای نوع B ممکن است تا اندازه‏ای خفیفتر از بیماری آنفلوانزای نوع A باشد و عفونت آنفلوانزای نوع C به شکل سرماخوردگی بدون تب دیده میشود.

در دو انتهای طیف سنی، تفاوتهای عمده در بروز آنفلوانزا وجود دارد. خروسک همراه با عفونت ویروس آنفلوانزا فقط در کودکان روی می‌‏دهد. در میان بالغان مسن، تب، یافتهای بسیار شایع است؛ اگرچه شدت پاسخ به تب ممکن است کمتر از کودکان و بالغان جوان باشد. عوارض ریوی در بالغان مسن بسیار شایعتر از هر گروه سنی دیگر است.

بیماری آنفلوانزای بدون عارضه به طورکلی یک بیماری خود به خود محدود شونده است. بهبودی به سرعت ایجاد میشود امّا بسیاری از بیماران کاهش قوای جسمانی یا انرژی را برای یک هفته یا بیشتر دارند.

 

واکسن آنفلوانزا

واکسن آنفلوانزا بیش از ۶۰ سال است که در دسترس است و تجربیات گسترده در این مدت، ایمنی و اثربخشی آن را بخوبی نشان داده است.

در جمعیّتی که در معرض خطر عوارض شدید بیماری آنفلوانزا هستند، اثر واکسیناسیون در کاهش بستری و مرگ شناخته شده است. آنتیبادی تولید شده در بدن در مقابل یک نوع از زیرگونه آنفلوانزا اثر محافظتي دارد و در مقابل سایر انواع و زیرگونهها اثر محافظتی ندارد.

واکسن سالیانه این بیماری بر اساس سوش‏‌های غالب شناخته شده ویروسی آنفلوانزای همان سال تهیه میشود و بر این اساس، ذخیره واکسن برای چند سال منطقی نیست. دو نوع واکسن شامل ویروسهای کشته شده یا غیرفعال به شکل تزریقی و ویروسهای زنده ضعیف شده به شکل اسپری به منظور استفاده از راه بینی هم اکنون در دسترس است.

واکسن‌هایی که از سوشهای شایع همان سال تهیه شده‏اند در افراد سالم۷۰ تا ۹۰ درصد در پیشگیری از بیماری مؤثر هستند؛ همچنین موارد بستری ناشی از آنفلوانزا را تا ۵۰ درصد کاهش میدهد. زمان ایدهآل برای واکسیناسیون در نیمکره شمالی از شهریور تا نیمه مهرماه است (ایران در نیم کره شمالی قرار دارد) و در نیمکره جنوبی از نیمه خرداد تا نیمه مهرماه است و به طور متوسط حدود دو هفته طول می‏کشد تا پاسخ محافظتی آنتی‎‏بادی پس از واکسیناسیون در بدن فرد حاصل شود. به طور کلی واکسن آنفلوانزا برای گروههای در معرض خطر که ابتلا به آنفلوانزا در آنان با عواقب سنگینتری همراه است و گروه‎های در معرض تماس که به دلیل مشاغل خاص، بیشتر در معرض ابتلای به بیماری قرار دارند، تجویز می‌شود.

 

افراد “در معرض خطر” بیماری آنفلوانزا

1.         بیماران ضعیف و ناتوان.

2.         سالمندان شامل افراد بالای ۵۰ سال.

3.         ساکنان آسایشگاه‎‏ها و کارکنان آن.

4.         بیماران مبتلا به بیماری‎‏های مزمن شامل بیماران ریوی، قلبی _ عروقی، کلیوی و متابولیک.

5.         کارکنان حرفههای پزشکی و بهداشتی بخصوص افراد در تماس مستقیم با بیمار.

6.         خانمهای بارداری که سه ماهه دوم و سوم حاملگی آنان مقارن با فصل شیوع آنفلوانزا باشد.

7.         کودکان و نوجوانان شش ماهه تا ۱۸ساله که تحت درمان طولانی مدت با آسپرین باشند.

8.         مراقبان و سایر اعضای خانواده بیمارانی که جزو گروه در معرض خطر به حساب میآیند.

9.         کودکان ۵۰ تا ۵۹ ماهه.

 

داروهای ضد ویروسی مورد استفاده در آنفلوانزا

داروهای ضد ویروسی میتوانند به عنوان مکمل پروفیلاکسی و درمان به کار برده شوند.

برای تمام افراد در معرض خطر باید واکسن آنفلوانزا تزریق شود و در صورتی که واکسن تزریق نشود، از دارو هم می‏‎توان برای پیشگیری در این گروه استفاده کرد. در صورتی که فرد در معرض بیماری نباشد و بیمار هم نشده باشد درمان پیشگیری حداقل برای چند ماه تا زمان پایان طغیان، اپیدمی یا پاندمی به عنوان پیشگیری اولیه انجام می‎شود و براي افرادی که در معرض بیماری هستند درمان پروفیلاکسی به عنوان پیشگیری ثانویه به مدت ۷ تا ۱۰ روز تجویز می‌شود.

 

معاونت امور بهداشتی دانشگاه - گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های واگیر

 

 

 


١٠:١٨ - 1395/09/30    /    شماره : ٤٤٨٠٣    /    تعداد نمایش : ٢٦٣


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: