صفحه اصلی > وب دا همدان > آرشيو اخبار > اخبار حوزه ریاست 


  چاپ        ارسال به دوست

شاخص GAP چیست؟

مقاله دکتر حبیب معصومی رئیس اورژانس پیش بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی همدان در خصوص شاخص گپ ارائه می‌شود. 
 
مقدمه:
سالیانه 350/1 هزار نفر و روزانه 3700 نفر در اثر حوادث ترافیکی در جهان فوت می نمایند. این حوادث علاوه بر فوت منجر به 50-20 میلیون مجروح یا معلول هم می شوند. 4/24 درصد مرگ میر ناشی از حوادث و 5/2% کل مرگ ها در جهان مربوط به حوادث ترافیکی است. در حال حاضر هشتمین علت مرگ، در گذشته نهمین علت و اگر اقدامی نشود در سال 2030 به هفتمین علت تبدیل می شود. 
حوادث ترافیکی اولین علت مرگ در گروه سنی 29-5 سال می باشد. 
93% مرگ های حوادث ترافیکی در کشورهای با درآمد کم و متوسط که 85% جمعیت دنیا ولی 60% وسایل نقلیه را دارند،اتفاق می افتد. 
میزان مرگ و میر در کشورهای جهان: 2/18 در صدهزار نفر جمعیت 
در منطقه emro (مدیترانه شرقی) : 18
در آفریقا : 6/26
در جنوب شرقی آسیا : 7/20
نیمی از مرگ و میر ها مربوط به موتورسواران (28%)، دوچرخه سواران ( 3%) و عابران پیاده (23%) می باشد.
کودکان بدلیل (محدود بودن تکامل فیزیکی، شناختی، اجتماعی، کوچکی جثه، نرم بودن سر، دشواری تفسیر صدا و علائم و قضاوت در مورد فاصله، سرعت، جهت حرکت خودرو ، رفتارهای تکانشی، کوتاهی دامنه توجه و بعد بروز رفتارهای مخاطره آمیز) بیشتر در معرض این مخاطره هستند.
مردان 73% فوتی ها و مصدومین را تشکیل می دهند.
عوامل خطر کلیدی:
سرعت بالا (خطر مرگ در عابرانی که با جلو خودرو برخورد می کنند در افزایش سرعت از 50 به 65 کیلومتر 5/4 برابر می شود).
کمربند ایمنی
کلاه ایمنی موتورسواران
صندلی مخصوص کودک
مشروبات الکلی
داروها و مواد روانگردان
تلفن همراه
وضعیت در ایران و استان همدان:
در سال 1397 در ایران 17138 نفر فوت و 367451 نفر در اثر حوادث ترافیکی مصدوم شدند. در استان همدان در نیمه اول سال 98، مجموعاً 264 نفر فوت نمودند که نسبت به مدت مشابه سال قبل 8% افزایش نشان می دهد. از این 264 نفر 134 نفر در صحنه (7/50%)، 12 نفر حین انتقال (5/4%)، 115 نفر (5/43%) در مراکز درمانی و 2 نفر در منزل (75%) و1 نفر به علت نامعلوم فوت نمودند.
در طی این مدت (نیمه اول سال جاری) 7136 نفر نیز در استان مصدوم شدند (16 در هزار مصدومین بستری شده ، فوت نموده اند). علت مرگ و میر 115 نفر در مراکز درمانی استان در ارتباط با حوادث ترافیکی در قالب طرح پژوهشی در دست بررسی می باشد که تا کنون 70% آن انجام شده است.
سازمان اورژانس کشور، تعیین درصد با درنظر گرفتن محل فوت شامل: در صحنه (کد 1) ، حین انتقال (کد 2)، در مرکز درمانی (کد 3)، در منزل (کد4) و نامعلوم (کد5) را نارسا و غیردقیق می داند.
برای بررسی عملکرد سیستم فوریت های پزشکی و مراکز درمانی در ارتباط با حوادث ترافیکی مقرر گردیده است که براساس اطلاعات ثبت شده در سامانه آسایار از شاخص GAP استفاده گردد.
در این شاخص میزان مرگ برحسب شدت آسیب تعیین و به عنوان مبنایی برای تصمیمات مدیریتی و گامی در جهت ارزیابی کیفیت ارائه خدمات فوریت های پزشکی و مراقبت های درمانی به مصدومین حوادث ترافیکی مورد استفاده قرار می گیرد.
شاخص GAP به عنوان شاخص شدت براساس 
GCS (سطح هوشیاری)
Age (سن)
و Blood Pressure (فشارخون سیستولی)
مصدوم حادثه ترافیکی محاسبه می گردد.
سپس پیامد نهایی و بعد مقایسه آن با استانداردهای بین المللی و تعیین میزان مرگ براساس شدت آسیب وارده به مصدوم ترافیکی صورت می گیرد.
MGAP و GAP :
در MGAP (سیستم نمره دهی در تروما):
متغیر نمره
سن کمتر از 60 5 نمره
بالاتر از 60 0
GCS از 3 تا 15
مکانیزم تروما ترومای غیرنافذ 4
ترومای نافذ 0
فشارخون سیستولیک بیش از 120 5
بین 120-60 3
زیر 60 0
 
در GAP (سیستم نمره دهی با حذف مکانیزم تروما):
متغیر نمره
سن کمتر از 60 3 نمره
بالاتر از 60 0
GCS از 3 تا 15
فشارخون سیستولیک بیش از 120 6
بین 120-60 4
زیر 60 0
 
در سیستم نمره دهی MGAP نمرات بین 23 تا 29 در گروه کم خطر قرار گرفته و احتمال مرگ و میر آنها 8/2% می باشد و نمرات بین 18 تا 22 در گروه با خطر متوسط و احتمال مرگ 15% و گروه آخر با نمره کمتر از 14 در گروه پرخطر با مرگ و میر 48%.
در سیستم GAP :
نمرات بین 24-19 گروه کم خطر با مرگ و میر 8/1%.
نمرات بین 18-11 گروه با خطر متوسط با مرگ و میر 4/21%.
و  نمرات بین 10-3 گروه پرخطر با مرگ و میر 2/74%.
مطالعات انجام شده:
در دانشگاه علوم پزشکی گیلان در مرکز ترومای رشت روی 5484 مصدوم حادثه ترافیکی بالای 12 سال براساس شاخص MGAP کار شده است.
در دانشگاه علوم پزشکی تبریز در 374 مصدوم با تروماهای متعدد براساس شاخص GAP 5/2% مرگ در گروه کم خطر، 9/43% در گروه با خطر متوسط و 3/93% در گروه پرخطر گزارش شده است.
نتیجه : 
1) مدل های متنوعی برای پیش بینی پیامدهای بیماران ترومایی وجود دارد که هرکدام از شاخص های ویژه ای برای این مهم استفاده می کنند.
2) تمامی امتیازات با هدف یکسانی برای پیش بینی مرتالیته و یا تریاژ بیماران به مرکز مناسب معرفی شده اند.
3) مهم ترین نکته در استفاده از این امتیازات، سادگی کاربرد و دقت بالای آنها می باشد. لازم است مطالعات بعدی در مراکز مختلف جهت ارزیابی بیشتر قابلیت اطمینان و دقت آنها انجام گیرد./ ز.ب
 
 
 
 


١٠:١٦ - سه شنبه ٢٨ آبان ١٣٩٨    /    شماره : ٩٩٨٣٢    /    تعداد نمایش : ٤٤٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: