دکتر زهرا کشت‌پور املشی در گفت‌وگو با وبدا در همدان با تشریح عوامل مؤثر در ابتلا به سرطان معده اظهار کرد: بدن انسان از میلیاردها سلول تشکیل شده است که به‌طور طبیعی رشد، تقسیم و فعالیت می‌کنند، اما گاهی بر اثر عوامل داخلی و خارجی، کنترل رشد و تقسیم برخی سلول‌ها از بین می‌رود و سلول‌های سرطانی شکل می‌گیرند.

وی افزود: زمانی که این رشد و تقسیم غیرطبیعی در سلول‌های معده رخ دهد، سرطان معده ایجاد می‌شود.

این متخصص پرتودرمانی و آنکولوژی با اشاره به جایگاه سرطان معده در میان بیماری‌های سرطانی عنوان کرد: این سرطان از نظر شیوع، رتبه هشتم را در جهان و رتبه سوم را در ایران دارد و عوامل مختلفی در بروز آن نقش دارند.

نمک و غذاهای فرآوری‌شده؛ از عوامل خطر سرطان معده

کشت‌پور املشی مصرف بیش از اندازه نمک و ترشیجات، رژیم غذایی حاوی مواد نمک‌سود مانند ماهی شور و همچنین غذاهای دودی را از عوامل افزایش‌دهنده خطر سرطان معده دانست و گفت: کمبود مصرف میوه، سبزیجات و فیبر نیز می‌تواند در افزایش احتمال ابتلا نقش داشته باشد.

وی ادامه داد: سابقه خانوادگی، عوامل فردی، سن بالای ۵۵ سال، فعالیت بدنی کم و برخی عادات غذایی نامناسب نیز از دیگر عوامل مؤثر در ابتلا به این بیماری هستند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان همچنین استفاده زیاد از فست‌فودها و غذاهای فرآوری‌شده، عفونت مزمن هلیکوباکتر پیلوری، استعمال دخانیات، مصرف الکل، سابقه جراحی معده و برخی مواجهه‌های شغلی را از دیگر عوامل خطر سرطان معده برشمرد.

وی با بیان اینکه میزان ابتلا به سرطان معده در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها قابل توجه است، گفت: مردان بیشتر از زنان به این بیماری مبتلا می‌شوند و اصلاح الگوی تغذیه و افزایش فعالیت بدنی می‌تواند در کاهش خطر ابتلا مؤثر باشد.

علائم اولیه سرطان معده را جدی بگیرید

کشت‌پور املشی با اشاره به اینکه علائم سرطان معده در مراحل اولیه معمولاً اختصاصی نیستند، اظهار کرد: نشانه‌های اولیه این بیماری ممکن است با سوءهاضمه معمولی اشتباه گرفته شوند و همین مسئله گاهی موجب تأخیر در تشخیص می‌شود.

وی احساس سیری زودرس، درد و ناراحتی شکمی، نفخ، تهوع و استفراغ مکرر را از جمله علائم اولیه عنوان کرد و افزود: سوءهاضمه‌ای که برای چند هفته ادامه پیدا کند، نباید عادی تلقی شود و لازم است فرد برای بررسی بیشتر به پزشک متخصص داخلی یا گوارش مراجعه کند.

این متخصص ادامه داد: با پیشرفت بیماری ممکن است علائمی مانند خونریزی گوارشی، کم‌خونی مقاوم به درمان، مدفوع سیاه، انسداد خروجی معده، دشواری در بلع، دردهای شدید شکمی و تجمع مایع در شکم بروز کند.

استرس به‌طور مستقیم عامل سرطان نیست

کشت‌پور املشی درباره نقش استرس در ابتلا به سرطان معده گفت: استرس به‌طور مستقیم موجب سرطان معده نمی‌شود، اما می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم با تشدید برخی عوامل خطر، احتمال ابتلا را افزایش دهد.

وی توضیح داد: استرس ممکن است باعث پرخوری، کاهش فعالیت بدنی و افزایش تمایل به مصرف فست‌فود، سیگار یا الکل شود و از این طریق فرد را بیشتر در معرض عوامل خطر قرار دهد.

پیشگیری با اصلاح سبک زندگی

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان تأکید کرد: پیشگیری همواره بهتر از درمان است و اصلاح سبک زندگی، داشتن تغذیه سالم، مصرف کافی میوه و سبزیجات، کاهش مصرف نمک و غذاهای فرآوری‌شده و افزایش فعالیت بدنی می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به سرطان معده مؤثر باشد.

وی همچنین نسبت به خوددرمانی و مراجعه به افراد فاقد صلاحیت هشدار داد و گفت: افراد دارای علائم پایدار یا عوامل خطر باید برای بررسی دقیق به پزشک مراجعه کنند.

کشت‌پور املشی با اشاره به وضعیت غربالگری سرطان معده در ایران اظهار کرد: در کشور، غربالگری روتین و عمومی سرطان معده انجام نمی‌شود، اما برای افراد پرخطر از جمله کسانی که سابقه خانوادگی سرطان معده، برخی سندرم‌های ژنتیکی یا ضایعات پیش‌سرطانی معده دارند، ممکن است آندوسکوپی فوقانی توصیه شود.

وی افزود: در کشورهایی مانند کره جنوبی و ژاپن که شیوع سرطان معده بالاتر است، برنامه‌های غربالگری عمومی با آندوسکوپی اجرا می‌شود.

هلیکوباکتر پیلوری؛ عامل خطر مهم

این متخصص پرتودرمانی و آنکولوژی عفونت مزمن هلیکوباکتر پیلوری را یکی از عوامل خطر مهم سرطان معده دانست و گفت: این عفونت می‌تواند زمینه‌ساز مشکلات گوارشی و زخم معده شود و علائمی مانند درد معده، تهوع و کاهش اشتها ایجاد کند.