به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشتی دانشگاه، از سال ۱۳۶۷ تا امروز، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان با تکیه بر برنامه‌ریزی دقیق، هماهنگی بین بخشی و گسترش پوشش خدمات بهداشتی در دورترین نقاط استان، به یکی از ستون‌های اصلی نظام سلامت کشور تبدیل شده است.

این معاونت با تحقق ۹۹.۸۵ درصدی از فعالیت‌های خود، موفق شد سلامت جمعیت زیرپوشش را در سطح اول خدمات تضمین کند و با بهره‌گیری از ارزیابی‌های گسترده، پایش‌های مستمر و ارتقای نظام ارجاع الکترونیک، گام بلندی در مسیر بهبود کارایی و اثر بخشی خدمات بردارد.

مروری جامع بر مأموریت‌های ساختاری، دستاوردهای کمی و کیفی حوزه‌های مختلف برنامه‌ریزی سلامت، پایش و نظارت، و اقدامات شاخص انجام‌شده در یکسال گذشته، نمایشی دقیق از کارایی عملیاتی و پیشرفت‌های کمی معاونت بهداشتی در اجرای وظایف محوله است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در گفت و گویی با ارائه آماری از گستره شبکه ارائه خدمات، میزان تحقق برنامه‌های کلان دانشگاه (بیش از ۴۰ درصد فعالیت‌های راهبردی)، نتایج حاصل از پایش‌های فنی (۸۰۸ مورد)، و مهم‌ترین نتایج غربالگری‌های جمعیتی، تصویری شفاف از وضعیت سلامت استان ترسیم کرد.

او همچنین به تشریح اقدامات ساختاری نظیر استقرار کامل نظام ارجاع الکترونیک به‌عنوان تحولی بنیادین در این مصاحبه پرداخت.

دکتر محمد به نشان گفت: معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان همفکر و همسو با سایر معاونت‌های دانشگاه و بر اساس ضوابط و دستورالعمل‌های کشوری، در راستای ارتقای سلامت جمعیت زیر پوشش، با ایجاد هماهنگی میان سطوح مختلف شبکه و ارتباط مستقیم با اقشار مختلف جامعه ایفای نقش کرده است.

وی افزود: این معاونت هم‌اکنون با بیش از ۷۰۰ واحد ارائه خدمت در دورترین نقاط استان و مدیریت ۱۳ گروه و واحد فنی، بیش از ۴۰ درصد از فعالیت‌های راهبردی دانشگاه را بر عهده دارد به‌گونه‌ای که از مجموع یک هزار و ۲۹۲ فعالیت دانشگاه، ۵۲۱ فعالیت به حوزه بهداشت اختصاص یافته و ۹۹.۸۵ درصد از آن‌ها تحقق کامل یافته است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: برای ارزیابی پیشرفت برنامه‌ها و شناسایی چالش‌ها در فرآیند اجرا، ۸۰۸ مورد پایش و نظارت فنی توسط گروه‌ها و واحدهای تخصصی انجام شده که ۵۶۴ مورد پس‌خوراند پایش نیز در راستای بهبود کارایی و اثربخشی ثبت شده است.

غربالگری و بیماریابی‌های کلیدی

دکتر به نشان، با تأکید بر تقدم پیشگیری بر درمان در نظام سلامت افزود: بیشتر فعالیت‌های این معاونت شامل آموزش، فرهنگ‌سازی، غربالگری، مراقبت و درمان است و در این راستا، طی سال گذشته اقدامات متعددی برای شناسایی، پیشگیری و درمان بیماری‌ها انجام شده است.

وی گفت: ۲۹هزار و ۹۶۲ زوج نابارور در حوزه سلامت خانواده و جمعیت مورد ارزیابی قرار گرفتند و سه هزار و ۹۳۰ زوج به سطح ۲ برای درمان ارجاع شدند همچنین پوشش ۱۰۰ درصدی غربالگری بتا تالاسمی و بیش از ۹۸ درصد غربالگری ژنتیک در زوجین متقاضی ازدواج از دستاوردهای مهم این حوزه است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: غربالگری‌های نوزادان و شنوایی نیز با پوشش بالای ۹۹ درصد انجام شده است همچنین در زمینه سلامت روان در ۶ ماهه نخست سال جاری ۲۸۷هزار و ۹۴۷ نفر مورد غربالگری اولیه قرار گرفتند.

به نشان اظهارکرد: همچنین در حوزه پیشگیری از سرطان، پوشش غربالگری سرطان پستان در زنان ۳۰ تا ۶۰ ساله از ۱۵.۹ درصد در ۹ ماهه سال گذشته به ۲۰.۱ درصد در دوره مشابه سالجاری افزایش یافته است درحالی‌که پوشش غربالگری سرطان دهانه رحم نیز در محدوده ۱۵.۴ درصد تثبیت شده است.

**شناسایی ۴۱۷ فرد مبتلا به کرونا

وی گفت: با هدف کنترل بیماری‌های حاد تنفسی نیز تاکنون هفت هزار و ۸۴۵ نمونه از بیماران مشکوک به آنفلوآنزا دریافت شده که یک هزار و ۲۰۸ مورد مثبت شناسایی شده است، همچنین ۹ هزار و ۱۳ نمونه از افراد مشکوک به کووید‑۱۹ بررسی و ۴۱۷ مورد مثبت تشخیص داده شد.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: در زمینه سلامت اجتماعی، نیمه نخست امسال ۱۶۸ هزار و ۲۱۳ نفر مورد غربالگری اولیه اعتیاد، ۷۱ هزار و ۶۲۱ نفر در برنامه بهبود روابط خانوادگی و ۷۸ هزار و ۲۴۸ نفر در زمینه بدرفتاری با کودک، مورد ارزیابی قرار گرفتند.

دکتر به نشان بیان کرد: بیماریابی فعال نیز به‌صورت گسترده انجام شده است به‌گونه‌ای که ۲هزار و ۷۱۷ بیمار مبتلا به دیابت نوع دو و پنج هزار و ۲۷۵ بیمار مبتلا به فشار خون بالا شناسایی و وارد فرایند مراقبت شدند همچنین ۴۱۶ تست تشخیص سریع اچ.آی.وی توسط کلینیک سیار انجام و موارد مثبت به خدمات تخصصی متصل شدند.

وی افزود: علاوه بر این، ۲۸ بیمار جدید مبتلا به سل شناسایی و تحت درمان قرار گرفتند و سه هزار و ۵۲۸ کودک زیر پنج سال دچار سوءتغذیه برای دریافت بن‌کارت حمایتی به وزارت رفاه معرفی شدند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهارکرد: همچنین در زمینه مراقبت از بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن، ۳۲۶ مورد مشکوک شناسایی و پس از بررسی، سه مورد سرخک مثبت گزارش که با اقدامات سریع پیشگیرانه از گسترش بیماری جلوگیری شد.

دکتر به نشان افزود: در کنار این اقدامات مراقبتی، ۳۳ هزار و ۵۸ معاینه شغلی در کارگاه‌ها، صنایع، رانندگان و کشاورزان انجام شده است تا سلامت شغلی جامعه فعال استان حفظ شود.

استقرار کامل نظام ارجاع و سامانه سیب

وی در ادامه با بیان مهم‌ترین اقدامات ساختاری معاونت بهداشتی گفت: امسال برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع الکترونیک در دانشگاه علوم پزشکی همدان به‌طور کامل مستقر شده و برای تحقق این هدف، ستاد استانی و شهرستانی نظام ارجاع تشکیل و کمیته‌های تخصصی مرتبط فعال شدند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: در همه شبکه‌های بهداشت شهرستانی، نقشه ارجاع ترسیم و نواقص برطرف و جلسات متعددی در سطوح دانشگاهی و شهرستانی برای بررسی روند پیشرفت و رفع چالش‌ها برگزار شد.

دکتر به نشان گفت: ثبت همه نسخ الکترونیک و ارجاع بیماران به سطح دوم خدمات از طریق سامانه سیب انجام می‌شود همچنین امکان دریافت نوبت برای مراجعه به متخصص، دریافت بازخورد ارجاع و تکمیل پرونده الکترونیک بیمار در این بستر فراهم شده است.

وی اضافه کرد: مردادماه ۱۴۰۴، کارگاه منطقه‌ای ایمن‌سازی با حضور نمایندگان ۳۲ دانشگاه کشور برگزار شد که گامی مهم در استانداردسازی خدمات واکسیناسیون بود.

شناسایی ۶ بیمار مبتلا به ایدز

وی گفت: با اجرای پویش "من هم تست اچ.آی.وی می‌دهم" از ۲۰ آبان تا ۲۰ آذر، پنج هزار تست اولیه انجام شد و ۶ مورد مثبت شناسایی و به مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری ارجاع شدند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: همچنین، پایلوت حذف هپاتیت سی (C) در مراکز کاهش آسیب و زندان‌ها اجرا شد که طی آن یک هزار نفر غربالگری و ۱۶۸ نفر HCVAb مثبت شناسایی شدند و از همه موارد، تست تکمیلی انجام شد تا از انتقال و عود بیماری جلوگیری شود.

دکتر به نشان بیان کرد: ورود واکسن روتاویروس به برنامه کشوری ایمن‌سازی از آذرماه ۱۴۰۳، اجرای مکمل‌یاری با مگادوز ویتامین A برای کودکان ۲ تا پنج ساله و ارسال گزارش جامع ناامنی غذایی خانوارهای استان به استانداری و سازمان‌های ذی‌ربط از دیگر اقدامات شاخص این معاونت در ارتقای سلامت جامعه بوده است.

وی اضافه کرد: نتایج بررسی یادشده در کارگروه‌های سلامت استان و شهرستان‌ها مورد بحث قرار گرفت و برای مناطق دارای بیشترین ناامنی غذایی برنامه‌های حمایتی و مداخله‌ای تدوین و ابلاغ شد.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در ادامه با تشریح اقدامات این معاونت در راستای ارتقای سلامت عمومی و پیشگیری از بیماری‌ها، گفت: از اسفند ۱۴۰۲ تا پایان ۶ ماهه نخست سالجاری مجموعه‌ای از برنامه‌های آموزشی، مراقبتی و پیشگیرانه در این استان اجرا شده که نقش بسزایی در بهبود شاخص‌های سلامت عمومی و تحکیم بنیان خانواده داشته است.

دکتر به نشان افزود: در این بازه زمانی، مشاوره تغذیه برای همه دانش‌آموزان دختر پایه یازدهم در راستای اصلاح نمایه توده بدنی و افزایش آمادگی بدنی برای فرزندآوری انجام شده است، همچنین ۷۰ دوره آموزشی “هادیان زندگی” ویژه مراقبان سلامت، بهورزان و ماماها برگزار شده تا کیفیت خدمات آموزشی و مراقبتی ارتقا یابد.

انصراف ۸۷۸ مادر همدانی از سقط جنین

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: در راستای حمایت از مادران و سیاست‌های جوانی جمعیت، ۸۷۸ مورد از مادران متقاضی سقط از انجام این امر منصرف شدند که از این تعداد ۵۳۳ نفر تاکنون زایمان کرده‌اند.

دکتر به نشان گفت: پیگیری وضعیت کودکان پُرخطر یکی از محورهای اصلی فعالیت معاونت بهداشتی است و در این زمینه چهار هزار و ۸۵۳ مورد کودک پرخطر در ۶ ماهه دوم سال گذشته و سه هزار و ۸۴۰ مورد در نیمه نخست امسال در سامانه پاسخگویی مرکز پایش مراقبت های درمانی (MCMC) مورد پایش و مراقبت قرار گرفتند.

وی با اشاره به اقدامات پیشگیرانه در حوزه سلامت روان اظهار کرد: کاهش میزان فوت ناشی از خودکشی در هشت‌ماهه سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل از نتایج چشمگیر رویکردهای پیشگیرانه و آموزشی بوده است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: برنامه‌های فرهنگی و آموزشی متعددی با محوریت تحکیم بنیان خانواده در قالب طرح «خانواده توانا» در مدارس حاشیه شهر اجرا شده و به منظور ارتقای سطح آگاهی عمومی، کانال اطلاع‌رسانی سرطان و ام‌اس تشکیل شده است.

دکتر به نشان با اشاره به ارتباط مؤثر با سایر سازمان‌ها بیان کرد: جلسات کمیته پیگیری اجرای سند ملی "پیشگیری و کنترل عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر" به‌طور منظم برگزار شده و معاونت بهداشتی به همکاری گسترده در برنامه سلامت بینایی دانش‌آموزان بی‌بضاعت شهرستان ملایر پرداخته است که در این طرح ۱۳۵ نفر ویزیت، ۱۰۸ عدد عینک رایگان توزیع و ۵۴ نفر برای درمان تخصصی ارجاع شدند.

وی افزود: طراحی بنرهای اطلاع‌رسانی در زمینه پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان‌ها از اقدامات فرهنگی مهم معاونت بهداشتی است همچنین انجام PND۲ و مراقبت ژنتیک زوجین ناقل تالاسمی و فنیل‌کتونوری باردار به‌صورت ۱۰۰ درصدی انجام شد.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهار کرد: در حوزه سلامت سالمندان، ۱۱۵ پرونده در کلینیک FLS بعثت برای افراد بالای ۵۰ سال دچار شکستگی با ترومای جزئی تشکیل و برنامه غربالگری پوکی استخوان در شهرستان بهار برای ۳۷ زن بالای ۵۰ سال اجرا شد همچنین در زمینه سلامت نوزادان، پوشش غربالگری متابولیک ارثی در شهرستان ملایر به بیش از ۹۵ درصد رسید.

دکتر به نشان گفت: بازآموزی پزشکان مراکز خدمات جامع سلامت در موضوع مدیریت درمان دیابت، عضویت فعال در کمیته‌های ملی کنترل آفات بهداشتی، و انجام بازرسی‌های ایام خاص از مراکز عرضه مواد غذایی از جمله اقدامات مهم معاونت بهداشتی است.

پلمب یک هزار و ۲۷۳ واحد صنفی متخلف

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: در جریان طرح‌های نظارتی، یک هزار و ۹۲۱ متخلف بهداشتی به مراجع قضایی معرفی و یک هزار و ۲۷۳ مرکز و محل عرضه پلمب شد.

دکتر به نشان افزود: سه هزار و ۸۰۵ صلاحیت بهداشتی، ۴۱ هزار و ۹۶۴ کارت تندرستی صادر و ضبط ۲ هزار و ۸۶ قلیان از مراکز عرضه از دیگر نتایج اجرای طرح تشدید بازرسی است.

وی گفت: واحد سلامت محیط و کار معاونت بهداشتی به‌صورت مستمر بر کیفیت آب شرب شهری و روستایی، استخرهای شنا، مواد غذایی و نان نظارت دارد و تاکنون بیش از ۲۱۱ هزار و ۳۰ کیلوگرم مواد غذایی فاسد امحاء شده است؛ در کنار آن، بازرسی از آنتن‌های بی.تی.اس و مراکز کار با پرتوهای یون‌ساز به تعداد ۱۹۴ مورد انجام و شکایات وارده به سامانه ۱۹۰ نیز به‌صورت ۱۰۰درصدی رسیدگی شده است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان بیان کرد: در حوزه بهداشت حرفه‌ای، ۱۵ هزار و ۳۱۸ بازرسی از کارگاه‌ها، ۱۲ هزار و ۹۱۶ شاغل مواجهه یافته با عوامل زیان‌آور و ۲۴ هزار و ۸۲۷ معاینه پزشکی شاغلان صورت گرفته است همچنین تدوین پروتکل “زنگ آفتاب” در مدارس، آموزش مصرف ویتامین D و برگزاری کارگاه تخصصی صدور گواهی فوت پس از وقفه‌ای بیش از ۱۰ سال از اقدامات برجسته این مجموعه است.

دکتر به نشان گفت: برگزاری کارگاه تجزیه و تحلیل کیفی داده‌های مرگ‌ومیر با حضور کارشناسان، همچنین مراقبت و معاینات پزشکی نوجوانان و جوانان گروه هدف، در کنار برنامه مکمل‌یاری دانش‌آموزان بخشی از طرح‌های ارتقای سلامت عمومی بوده است.

وی افزود: اجرای برنامه‌های ارتقای فرهنگ سلامت، خودمراقبتی ملی، نیازسنجی سلامت و توانمندسازی داوطلبان سلامت، به‌همراه پویش سلامت دهان و دندان در هشت شهرستان و برگزاری مسابقات سفیران سلامت دانش‌آموزی از جمله برنامه‌های اجتماعی موفق این معاونت است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اضافه کرد: شبکه آزمایشگاهی بهداشت نیز با تبدیل آزمایشگاه‌های سطح یک به مراکز نمونه‌گیری جامع تقویت شده و کمیته‌های نقل‌ و انتقالات و مهندسی مشاغل برای جلب رضایت کارکنان بازآرایی شده است همچنین چهارم مهر همزمان با روز جهانی بهداشت محیط و هشتم مهر روز بهداشت حرفه‌ایبا مشارکت گسترده کارکنان برگزار شد.

دکتر به نشان با اشاره به اهمیت آموزش همگانی تأکید کرد: تاکنون ۹۵ مرکز آموزش زایمان فیزیولوژیک در این استان فعال شده و آموزش‌های گروهی درباره مراقبت پیش از بارداری، زایمان ایمن، کودک سالم، اصلاح سبک زندگی و پیشگیری از سقط برای گروه‌های هدف اجرا شده است.

وی گفت: در زمینه آموزش “شیوه زندگی سالم”، پوشش آموزشی در میانسالی و سالمندی به ترتیب از ۱۱.۷ درصد به ۶ درصد و از ۲۲.۳ درصد به ۱۳.۳ درصد رسیده که نشان‌دهنده تمرکز بر آموزش‌های کیفی‌تر است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: همکاری گسترده با سایر دستگاه‌ها در موضوع جوانی جمعیت، برگزاری همایش‌ها و جشنواره‌های موضوعی (دیابت، فشار خون، سرطان، تالاسمی، اچ‌آی‌وی) و آموزش زوجین در کلاس‌های حین ازدواج از دیگر اقداماتی است که به فرهنگ‌سازی در سطح عمومی جامعه کمک کرده است.

دکتر به نشان گفت: نیمه نخست سال جاری، آموزش‌های مهارت‌های زندگی برای ۲۵ هزار و ۷۳ نفر، مهارت‌های فرزندپروری برای ۲۰ هزار و ۴۷۸ نفر و ۳۳ دوره آموزشی تخصصی در حوزه سلامت خانواده و جوانی جمعیت برگزار شده که این دستاوردها بیانگر رویکرد فراگیر معاونت بهداشتی در توسعه سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و فرهنگی جامعه استان همدان است.