به گزارش وب‌دا همدان، دکتر حبیب معصومی در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: سند ملی امنیت غذایی و تغذیه در اواخر سال ۱۴۰۱ و اوایل سال ۱۴۰۲ در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی و همچنین شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۱۱ به‌عنوان یک برنامه ملی ده‌ساله در حال اجراست. او بیان کرد که پیش از این، اسناد پراکنده‌ای در حوزه غذا و تغذیه در سازمان‌های مختلف وجود داشت و به دستور رئیس‌جمهور وقت، تمامی این اسناد تجمیع و در قالب یک سند جامع به استان‌ها ابلاغ شد.

وی افزود: در این سند بیش از ۲۰۰ برنامه پیش‌بینی شده است که هر یک توسط دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط دنبال می‌شود. محورهای اصلی این سند شامل «فراهمی غذا»، «دسترسی به غذا»، «سلامت و ایمنی غذا و تغذیه» و «پایداری و تاب‌آوری در تهیه غذا» است. بر اساس این تقسیم‌بندی، وزارت جهاد کشاورزی مسئولیت اصلی تولید غذا را بر عهده دارد، حوزه دسترسی به غذا با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گره خورده، دانشگاه‌های علوم پزشکی و دستگاه‌های مرتبط مسئول سلامت غذا هستند و بخش امنیتی و پدافند غیرعامل وظیفه تاب‌آوری و مدیریت بحران‌ها را بر عهده دارند.

دکتر معصومی خاطرنشان کرد: در سطح استان‌ها شش کمیسیون تخصصی برای اجرای این سند تعریف شده است؛ از جمله کمیسیون تأمین غذای پایدار، کمیسیون دسترسی به غذا، کمیسیون سلامت غذا و تغذیه، کمیسیون تاب‌آوری در تهیه غذا، کمیسیون علمی و فرهنگی غذا و تغذیه و کمیسیون استاندارد. هر یک از این کمیسیون‌ها با ریاست یکی از دستگاه‌های اجرایی استان فعالیت می‌کنند و وظیفه دارند برنامه‌های مصوب را در طول ده سال آینده عملیاتی سازند.

او با اشاره به برخی از برنامه‌های شاخص این سند گفت: فرهنگ‌سازی مصرف نان کامل، ترویج مصرف شیر و لبنیات، کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی، توسعه استفاده از کالابرگ الکترونیکی، افزایش مصرف آبزیان و کاهش دورریز مواد غذایی از جمله این برنامه‌هاست. وی افزود: متأسفانه سالانه حدود ۳۰ درصد مواد غذایی کشور هدر می‌رود که معادل تغذیه ۲۷ میلیون نفر است و این اتلاف منابع، هم از نظر اقتصادی و هم از نظر زیست‌محیطی خسارت‌بار محسوب می‌شود.

اجرای طرح نان کامل در همدان

مسئول دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان همدان در ادامه سخنان خود به تشریح روند اجرای برنامه نان کامل در استان پرداخت و اظهار کرد: این طرح از حدود دو سال و نیم پیش آغاز شد و هدف اصلی آن بازگرداندن سبوس و بخش‌های مفید دانه گندم به آرد مصرفی مردم بود. وی توضیح داد که در گذشته به‌دلیل جداسازی سبوس از آرد، مردم به مصرف نان سفید عادت کرده بودند، در حالی‌که نان کامل با رنگ تیره و بافت غنی، ارزش تغذیه‌ای بسیار بالاتری دارد و در پیشگیری از بیماری‌هایی همچون دیابت و سرطان روده بزرگ مؤثر است.

او بیان کرد: اجرای این طرح در استان همدان ابتدا با سه نانوایی آغاز شد اما به مرور با رفع موانع اقتصادی و فرهنگی توسعه یافت. در آغاز، آرد کامل از استان مرکزی وارد می‌شد اما اکنون کارخانه‌های آرد در استان همدان از جمله آرد نهاوند و مریانج توانسته‌اند آرد کامل را تولید کنند. هم‌اکنون از ۱۸۰۰ نانوایی فعال در استان، ۶۷ واحد به تولید نان کامل اختصاص یافته‌اند و در شهرستان‌ها نیز حداقل پنج نانوایی ویژه نان کامل ایجاد شده است.

دکتر معصومی تبیین کرد: تنوع تولید نیز توسعه یافته و اکنون نان کامل در قالب انواع تافتون، لواش و سنگک عرضه می‌شود. همچنین با ابلاغ استاندار، توزیع این نانوایی‌ها در مناطق مختلف شهرها و شهرستان‌ها به گونه‌ای انجام شده که اقشار مختلف مردم بتوانند دسترسی بهتری به این محصول داشته باشند.

چالش‌ها و راهکارها

مسئول دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان همدان با اشاره به برخی از چالش‌های اجرای این برنامه گفت: در ابتدا بالا بودن قیمت نان کامل مانعی برای استقبال عمومی بود که با پیگیری‌های صورت‌گرفته و تعیین قیمت مصوب، این مشکل تا حد زیادی برطرف شده است. علاوه بر این، فرهنگ‌سازی برای تغییر ذائقه مردم نیازمند برنامه‌های رسانه‌ای گسترده و آموزش‌های حضوری بوده است.

وی ادامه داد: در این راستا، همکاری رسانه‌ها، صداوسیما، نشریات محلی، و همچنین برگزاری دوره‌های آموزشی برای کارکنان ادارات و دانشگاه‌ها نقش مهمی در معرفی و پذیرش نان کامل داشته است. همچنین برنامه‌ریزی شده است که در آینده نزدیک، یک نانوایی نان کامل در مجموعه دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه بوعلی سینا ایجاد شود تا کارکنان، اساتید و دانشجویان بتوانند به راحتی به این نان دسترسی داشته باشند.

دکتر معصومی افزود: در نظر داریم خدماتی همچون تحویل نان کامل در محل کار از طریق پیک داخلی برای کارکنان دانشگاه فراهم شود تا هم صرفه‌جویی در وقت صورت گیرد و هم فرهنگ مصرف نان کامل در سطح دانشگاه و خانواده‌ها تقویت شود.

 او در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد: امنیت غذایی تنها یک موضوع بهداشتی یا اقتصادی نیست بلکه بخشی از امنیت ملی کشور به شمار می‌رود. بحران‌هایی مانند جنگ روسیه و اوکراین، تغییرات اقلیمی، تحریم‌ها یا کاهش بارندگی می‌تواند زنجیره تأمین غذا را تحت تأثیر قرار دهد، بنابراین توجه به پایداری و تاب‌آوری غذایی یک ضرورت ملی است.

دکتر معصومی در پایان تصریح کرد: اجرای سند ملی امنیت غذایی و تغذیه در استان همدان با جدیت ادامه دارد و دستیابی به اهداف آن نیازمند همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، مشارکت بخش خصوصی و همراهی مردم است.

وی ابراز امیدواری کرد که با استمرار این اقدامات، در آینده نزدیک شاهد ارتقای سطح سلامت، کاهش بیماری‌های مرتبط با تغذیه و بهره‌وری بالاتر از منابع غذایی در کشور باشیم.