به گزارش وب‌دا همدان، دکتر آیلین طلیم‌خانی با اشاره به تغییرات سریع در الگوی زندگی معاصر و افزایش چشمگیر بیماری‌های غیرواگیر اظهار کرد: در شرایط امروز، جمعیت وسیعی از افراد در سنین مختلف در معرض خطر اختلالات حرکتی و شناختی قرار دارند. وی افزود: کم‌تحرکی، تغذیه ناسالم، استرس‌های مزمن، مصرف دخانیات، فشار خون و قند کنترل‌نشده، و روند رو به رشد سالمندی جمعیت از مهم‌ترین عوامل خطرساز محسوب می‌شوند و در صورت بی‌توجهی به این عوامل، آینده کشور با موج گسترده‌ای از ناتوانی‌ها روبه‌رو خواهد شد که هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت و اقتصاد جامعه تحمیل می‌کند.

ضرورت تغییر رویکرد از درمان به پیشگیری

عضو هیأت علمی فیزیوتراپی تصریح کرد: پیشگیری از ناتوانی یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه ضرورتی استراتژیک برای تضمین سلامت فردی و جمعی است. او ادامه داد: رعایت اصولی همچون تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و مدیریت علمی استرس می‌تواند تا حد زیادی از بروز بیماری‌هایی مانند آرتروز، پوکی استخوان و اختلالات شناختی نظیر دمانس جلوگیری کند. به گفته وی، حتی تغییرات ساده در سبک زندگی ـ از جمله پیاده‌روی روزانه، کاهش مصرف نمک و شکر، یا جایگزینی میوه و سبزیجات تازه به جای غذاهای فرآوری‌شده ـ تأثیر معناداری بر کاهش خطر ابتلا به ناتوانی دارد.

اهمیت غربالگری به‌عنوان پنجره‌ای طلایی

خانم دکتر طلیم‌خانی غربالگری را فرصتی حیاتی برای شناسایی و مداخله زودهنگام دانست و بیان کرد: سنجش تراکم استخوان در زنان میانسال می‌تواند از شکستگی‌های شدید در دوران سالمندی جلوگیری کند و غربالگری‌های دوره‌ای حافظه در افراد بالای ۶۰ سال امکان تشخیص و مدیریت زودهنگام اختلالات شناختی را فراهم می‌سازد. او خاطرنشان کرد: غربالگری در حقیقت «پنجره‌ای طلایی» برای مداخله است و غفلت از آن پیامدهایی جبران‌ناپذیر خواهد داشت.

نقش آموزش و فرهنگ‌سازی در توانبخشی پیشگیرانه

این استاد دانشگاه، توانبخشی را فراتر از دوران پس از بیماری یا آسیب دانست و اظهار کرد: توانبخشی باید در مرحله پیش از بروز مشکلات آغاز شود. وی افزود: تشویق کودکان به فعالیت‌های ورزشی و بازی‌های حرکتی، آموزش مهارت‌های حفظ تعادل به سالمندان، و اطلاع‌رسانی مداوم به بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، نمونه‌هایی از مداخلات مؤثر پیشگیرانه هستند. او نقش رسانه‌ها، نظام آموزشی و شبکه‌های بهداشتی را در نهادینه‌سازی فرهنگ پیشگیری بسیار مهم ارزیابی کرد.

گروه‌های نیازمند توجه ویژه

عضو هیأت علمی فیزیوتراپی سه گروه را نیازمند توجه ویژه در سیاست‌های پیشگیرانه معرفی کرد:

• سالمندان، به دلیل آسیب‌پذیری بیشتر در برابر اختلالات حرکتی و شناختی؛

• کودکان و نوجوانان، به دلیل کم‌تحرکی و وابستگی روزافزون به ابزارهای دیجیتال که آنان را مستعد آسیب‌های زودرس می‌سازد؛

• بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن نظیر دیابت و فشار خون که به مراقبت و پایش مستمر نیاز دارند.

فعالیت بدنی؛ داروی بی‌هزینه و در دسترس

خانم دکتر طلیم‌خانی ادامه داد: فعالیت بدنی منظم در حقیقت یک «داروی بی‌هزینه و در دسترس» است که علاوه بر حفظ سلامت عضلات و مفاصل، عملکرد شناختی مغز را نیز ارتقا می‌دهد. به گفته وی، مطالعات علمی نشان می‌دهند ورزش‌های هوازی مانند پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری خطر ابتلا به آلزایمر را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهند. همچنین تمرینات ساده کششی، در صورت انجام مداوم، می‌توانند نقشی مهم در پیشگیری از بروز ناتوانی‌ها داشته باشند.

وی در جمع‌بندی سخنان خود عنوان کرد: سلامت فردی و اجتماعی باید به‌عنوان یک رفتار روزمره و پایدار نگریسته شود، نه صرفاً واکنشی در برابر بیماری. اگر هر فرد روزانه تنها ۳۰ دقیقه را به فعالیت بدنی، تغذیه سالم یا کنترل شاخص‌های حیاتی خود اختصاص دهد، بخش قابل‌توجهی از ناتوانی‌های حرکتی و شناختی قابل پیشگیری خواهد بود.

خانم دکتر طلیم‌خانی در پایان تأکید کرد: آینده سلامت جامعه در گرو تغییر پارادایم از «درمان‌محوری» به «پیشگیری‌محوری» است؛ تغییری که تحقق آن نیازمند همکاری نظام سلامت، نهادهای آموزشی و مشارکت فعال مردم خواهد بود.