به گزارش وبدا در همدان روز سه شنبه کارگروه ترویج زایمان طبیعی در دانشگاه علوم پزشکی همدان با حضور رئیس دانشگاه ، معاون درمان و بهداشت دانشگاه علوم پزشکی همدان،روسای بیمارستان، متخصصین زنان و زایمان و ماما ها نمونه برگزار شد.  

دکتر سامره قلیج‌خانی ، با اشاره به آمار مقایسه‌ای ۵ ساله اظهار داشت: بررسی‌ها نشان می‌دهد که مجموع تعداد زایمان از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ با ۱۶ درصد کاهش مواجه بوده است؛در بررسی شاخص های برنامه ترویج زایمان طبیعی در سال1404 شاهد افزایش شاخص سزارین نخست زا به میزان 4 درصد هستیم که نشان‌دهنده عمیق‌تر شدن شکاف میان روش زایمان طبیعی و سزارین و وجود تمایل بیشتر مادران به سزارین است.

وی عنوان کرد: این الگو نشان می‌دهد که بار اصلی افزایش سزارین بر دوش مادران نخست‌زا است. در حالی که در کل جمعیت، سزارین مطلق کاهش یافته، در گروه هدف (نخست‌زا) نه تنها کاهش نیافته، بلکه افزایش نیز داشته است. وی افزود: در بازه سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴، شاهد کاهش ۱۰۴۶ مورد زایمان طبیعی بوده‌ایم که این امر همسو با افت مخرج کسر موالید، منجر به افزایش سهم نسبی سزارین کل شده است . رقمی که لزوم بازنگری در سیاست‌های تشویقی را بیش از پیش نمایان می‌کند.

چالش سزارین نخست‌زا و عملکرد مراکز درمانی

رئیس اداره مامایی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان با تحلیل وضعیت مراکز درمانی تصریح کرد: در شاخص سزارین کل، مراکز درمانی امام رضا (ع) و آیت‌الله بهاری موفق به ثبت روند کاهشی شده‌اند، اما در مقابل افزایش سزارین نخست زا در مراکز درمانی بوعلی ، فاطمیه ، مهر ملایر ، ولیعصر(ع) تویسرکان و رزن و امام رضا(ع) مطلوب نمی باشد، 

قلیج خانی عنوان کرد: مرکز درمانی آتیه رتبه اول شاخص سزارین نخست زا مطلوب استان در مراکز سطح 2 می باشد.

وی با انتقاد از وضعیت سزارین در مادران نخست‌زا اظهار داشت وضعیت شاخص در مرکز علیمرادیان شهرستان نهاوند کماکان نامطلوب و در بالاترین سطح استان قرار دارد » وی، ضمن اشاره به بهبود کیفیت خدمات گفت: علیرغم کاهش تعداد زایمان‌ها، شاخص‌های کیفی خدمات زایمانی بهبود یافته‌اند و افزایش استفاده از روش‌های بی‌دردی دارویی از ۵۰ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۶۶ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است . در بازه ۱۴۰۳-۱۴۰۴، پوشش مدیریت درد زایمان افزایش مطلوبی داشته است و البته کماکان نیاز به اقدامات عملیاتی در استفاده از بی دردی اپیدورال و اسپاینال وجود دارد.

رئیس اداره مامایی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان همچنین به نقش موثر آموزش اشاره کرد و افزود: نزدیک به نیمی از مادران اکنون از روش‌های غیردارویی (ماساژ، رایحه‌درمانی و تنفس) استفاده می‌کنند که نشان‌دهنده اثربخشی کلاس‌های آمادگی زایمان است. با این حال، روند کاهشی آموزش در مراکز بوعلی، فاطمیه و آتیه نیازمند مداخله فوری است.

کمبود نیروی انسانی؛ مانع اصلی اجرای قوانین حمایتی

 قلیج‌خانی در بخش دیگری از سخنان خود به ریشه‌یابی علل افزایش سزارین پرداخت و تاکید کرد: کمبود شدید نیروی انسانی و عدم اجرای دقیق قوانین حمایتی و نظام پرداخت پاداش‌ها، از موانع اصلی در مسیر ترویج زایمان طبیعی است. برای معکوس کردن این روند، باید زیرساخت‌های رفاهی و انگیزشی برای کادر مامایی تقویت شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: خوشبختانه با وجود چالش‌های آماری، سطح رضایتمندی مادران از خدمات زایمانی از ۹۲ درصد به ۹۴ درصد ارتقا یافته و سهم زایمان‌های مامایی (همراه با ماما) از ۳۹ به ۴۲ درصد رسیده است و الگوی کلی نشان می‌دهد که اگرچه تعداد مادرانی که زایمان طبیعی می‌کنند کاهش یافته، اما حمایت و کیفیت خدمت برای همان تعداد محدودتر بهبود یافته است.» هدف ما در سال پیش رو، تمرکز بر کاهش سزارین‌های انتخابی در مادران نخست‌زا و گسترش زایمان‌های فیزیولوژیک و بدون مداخله در سراسر استان است.