به گزارش وبدا در همدان، راضیه‌السادات میرمعینی، معاون فنی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان، در تشریح وضعیت پوکی استخوان در استان اظهار کرد: پوکی استخوان به‌عنوان «بیماری خاموش» شناخته می‌شود و معمولاً در مراحل پیشرفته و پس از بروز شکستگی‌ها تشخیص داده می‌شود؛ موضوعی که ضرورت توجه جدی به پیشگیری و غربالگری را دوچندان می‌کند.

 

وی با بیان اینکه این بیماری هزینه‌های قابل توجهی را بر نظام سلامت و جامعه تحمیل می‌کند، افزود: روند کاهش تراکم استخوان از سنین جوانی آغاز می‌شود و تا حدود ۲۰ سالگی بیشترین میزان تراکم استخوانی شکل می‌گیرد. سبک زندگی، تغذیه و فعالیت بدنی از عوامل مهم و اثرگذار در سلامت استخوان‌ها هستند.

 

میرمعینی با اشاره به شیوع این بیماری در جمعیت عمومی گفت: بر اساس آمارها، از هر سه زن و از هر چهار مرد، یک نفر در طول زندگی و به‌ویژه پس از سن ۵۰ سالگی به درجاتی از پوکی استخوان مبتلا می‌شود.

 

وی در ادامه اصول پیشگیری از این بیماری را شامل تغذیه سالم، قرار گرفتن در معرض نور خورشید، مصرف مکمل ویتامین D، پرهیز از مصرف سیگار و الکل و همچنین انجام فعالیت بدنی منظم و ورزش در دوران میانسالی عنوان کرد.

 

معاون فنی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به اجرای برنامه‌های ملی در این حوزه اظهار کرد: استان همدان در سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ به‌عنوان یکی از پایلوت‌های کشوری در زمینه پیشگیری و کنترل پوکی استخوان انتخاب شده است. در این طرح، بیش از ۴۶ هزار نفر مورد غربالگری قرار گرفته‌اند که حدود ۱۳ درصد از زنان شهرستان بهار دچار درجاتی از پوکی استخوان شناسایی شده‌اند.

 

وی افزود: در قالب برنامه غربالگری افراد بالای ۵۰ سال، حدود ۵۲ درصد موارد پوکی استخوان شناسایی شده‌اند، در حالی که تنها ۱۱ درصد از مبتلایان تحت درمان قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده ضرورت افزایش پوشش درمانی و پیگیری بیماران است.

 

میرمعینی همچنین از آموزش حدود ۲۰ پزشک عمومی در زمینه تشخیص و درمان پوکی استخوان خبر داد و گفت: این پزشکان در مسیر ارائه خدمات تخصصی‌تر به بیماران نقش مؤثری ایفا می‌کنند.

 

وی با اشاره به اجرای پویش‌های آموزشی و غربالگری در گروه‌های سنی مختلف افزود: در سطح ملی برنامه‌های آگاهی‌بخشی و غربالگری در حال اجراست و در کنار آن، کلینیک تخصصی پیشگیری از شکستگی (FLS) در استان همدان از سال ۱۴۰۲ راه‌اندازی شده و به‌عنوان پنجمین کلینیک پیشرو کشور فعالیت می‌کند.

 

به گفته وی، این مرکز در مدت یک سال موفق به کسب رتبه نقره در ارزیابی‌های ملی شده و در مسیر ارتقای جایگاه خود به سطح طلایی قرار دارد. این کلینیک به‌صورت نظام‌مند بیماران دارای شکستگی را تحت پایش، ارزیابی و غربالگری قرار می‌دهد.

 

میرمعینی در پایان بر اهمیت تغذیه مناسب تأکید کرد و گفت: مصرف لبنیات به میزان کافی نقش مهمی در سلامت استخوان دارد؛ در حالی که میزان استاندارد مصرف لبنیات در کشور حدود ۴۸۰ گرم در روز است، این رقم در استان همدان حدود ۱۸۲ گرم گزارش شده که نشان‌دهنده فاصله قابل توجه با الگوی مطلوب تغذیه‌ای است و نیازمند اصلاح الگوی مصرف در جامعه است.

 

 ایران در حوزه اهدای عضو در جایگاه میانی جهان قرار دارد؛ ضرورت فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی

 

دکتر سمیعی، نیز مسئول واحد اهدای عضو دانشگاه علوم پزشکی همدان، در تشریح وضعیت اهدای عضو در کشور و استان همدان اظهار کرد: اهدای عضو در ایران سابقه‌ای طولانی دارد، اما برای مدتی حدود ۱۲ سال متوقف شد و مجدداً در اردیبهشت ۱۳۶۸ با فتوای امام خمینی(ره) از سر گرفته شد. وی افزود: در جهان نیز نخستین پیوندها از بافت‌هایی مانند پوست آغاز شد و سپس به پیوند اعضای حیاتی همچون قرنیه، قلب و سایر اعضا توسعه یافت.

 

وی با اشاره به جایگاه ایران در منطقه گفت: از نظر شاخص‌های اهدای عضو، ایران با اختلاف قابل توجهی نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه در وضعیت مناسبی قرار دارد، اما همچنان با کشورهای پیشرو فاصله دارد.

 

دکتر سمیعی در ادامه با اشاره به آمار حوادث منجر به مرگ مغزی اظهار کرد: سالانه حدود ۱۶ هزار مرگ ناشی از تصادفات در کشور رخ می‌دهد که بخش قابل توجهی از آن‌ها منجر به مرگ مغزی می‌شود. بر این اساس، حدود ۸ هزار مورد مرگ مغزی قابل شناسایی وجود دارد که در صورت رضایت خانواده‌ها، بخش زیادی از آن‌ها قابلیت اهدای عضو دارند. با این حال، به دلیل عدم رضایت، حدود ۶ هزار عضو قابل استفاده از بین می‌رود؛ در حالی که این اعضا می‌توانند جان بیماران نیازمند را نجات دهند.

 

وی افزود: در حال حاضر میزان رضایت خانواده‌ها برای اهدای عضو در کشور حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد است و این موضوع نشان‌دهنده نیاز جدی به فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی است.

 

مسئول واحد فراهم آوری و اهدای عضو دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه سالانه حدود ۲۵ هزار بیمار در لیست انتظار پیوند قرار دارند، گفت: روزانه ۷ تا ۱۰ نفر از این بیماران جان خود را از دست می‌دهند.

 

وی ادامه داد: روند اهدای عضو در کشور از سال ۱۳۷۹ به صورت صعودی بوده است، اما در مقایسه جهانی، ایران در برخی شاخص‌ها در جایگاه میانی قرار دارد. به عنوان نمونه، در پیوند قلب رتبه حدود ۳۵، در میان ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی رتبه ۳۲، در پیوند کلیه در جایگاه میانه و در پیوند ریه رتبه حدود ۵۱ گزارش شده است.

 

دکتر سمیعی همچنین به وضعیت استان همدان در سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: در این سال ۲۱ مورد اهدای عضو ثبت شده که نسبت به سال‌های گذشته افزایش داشته است. از این تعداد، ۷ مورد اهدا در شرایط خاص و ۱۷ مورد عدم رضایت خانواده‌ها گزارش شده است. وی افزود: در این مدت، مورد اهدای عضو زنده ثبت نشده و آمار مرگ مغزی نیز نسبت به سال‌های قبل روند افزایشی داشته است.

 

وی با تأکید بر اهمیت آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها اظهار کرد: بسیاری از خانواده‌ها مرگ مغزی را با حالت کما اشتباه می‌گیرند، در حالی که این دو وضعیت کاملاً متفاوت است و نیاز به اطلاع‌رسانی دقیق و فرهنگ‌سازی گسترده دارد.

 

دکتر سمیعی در پایان خاطرنشان کرد: تمامی هزینه‌های مربوط به اهدای عضو برای خانواده اهداکنندگان در بیمارستان رایگان است و رضایت برای اهدای عضو باید آگاهانه و به دور از تصمیمات احساسی باشد. وی همچنین بر ضرورت ثبت‌نام افراد در سامانه اهدای عضو تأکید کرد.