به گزارش وب‌دا همدان، دکتر مهدی شمس در کفتگو با خبرنگار ما با بیان اینکه در ابتدای مراجعه بیماران مبتلا به آرتروز، هیچ‌گاه درمان جراحی به‌عنوان انتخاب اول مطرح نمی‌شود، گفت: تمام آرتروزها ابتدا با درمان‌های غیرجراحی مدیریت می‌شوند و هدف اصلی این اقدامات، کاهش درد، کنترل التهاب و بهبود کیفیت زندگی بیمار است و یکی از مهم‌ترین محورهای درمان غیرجراحی، اصلاح سبک زندگی است که نقش مؤثری در کاهش فشار وارد بر مفصل زانو و کند شدن روند پیشرفت بیماری دارد.

وی ادامه داد: پس از اصلاح سبک زندگی، درمان‌های دارویی در دستور کار قرار می‌گیرد. داروهای ضدالتهابی و مسکن‌ها که در میان بیماران با عنوان داروهای ضد درد شناخته می‌شوند، می‌توانند با کاهش التهاب و درد، شرایط زندگی بیمار را تا حد قابل توجهی بهبود ببخشند. البته مصرف این داروها باید حتماً تحت نظر پزشک و با در نظر گرفتن شرایط عمومی بیمار انجام شود.

این متخصص ارتوپدی، فیزیوتراپی و ورزش را از ارکان اصلی درمان غیرجراحی آرتروز زانو دانست و افزود: تقویت عضلات اطراف زانو، به‌ویژه عضلات جلوی ران و پشت ران، نقش حمایتی مهمی برای مفصل دارد. هرچه این عضلات قوی‌تر باشند، فشار کمتری به مفصل زانو وارد می‌شود و در نتیجه درد بیمار کاهش می‌یابد. ممکن است در شروع ورزش، بیمار افزایش مختصری در درد احساس کند، اما توصیه ما این است که با تحمل منطقی و ادامه تمرینات، اجازه دهد عضلات تقویت شوند.

دکتر شمس با اشاره به نوع ورزش‌های توصیه‌شده بیان کرد: در صورت امکان، تمرینات قدرتی با دستگاه یا وزنه در باشگاه، بهترین گزینه برای تقویت عضلات ران هستند. اما برای افرادی که به دلیل سن بالا یا شرایط جسمی امکان مراجعه به باشگاه را ندارند، تمرینات ساده خانگی نیز بسیار مؤثر است؛ از جمله صاف نگه داشتن زانو در حالت نشسته روی صندلی که به تقویت عضلات کمک می‌کند.

وی درباره تزریق‌های داخل مفصلی توضیح داد: یکی از روش‌های کمک‌کننده در درمان غیرجراحی، تزریق داخل مفصل زانو است که انواع مختلفی دارد. تزریق کورتون در مواردی که بیمار دچار درد شدید و التهاب حاد است، می‌تواند به‌طور موقت مؤثر باشد، اما ما این روش را برای افرادی که در آینده نزدیک کاندید تعویض مفصل زانو هستند، توصیه نمی‌کنیم. تزریق کورتون معمولاً برای بیمارانی مناسب است که امکان جراحی ندارند یا فاصله زمانی زیادی تا انجام جراحی دارند.

این جراح مفصل درباره تزریق PRP نیز گفت: در این روش، از خون خود بیمار استفاده می‌شود و پلاسمای غنی از فاکتورهای ضدالتهابی به داخل مفصل زانو تزریق می‌شود. این فاکتورها می‌توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند، هرچند انتظار درمان کامل آرتروز از این روش وجود ندارد.

دکتر شمس به تزریق ژل یا هیالورونیک اسید نیز اشاره کرد و افزود: این تزریق‌ها گاهی به اشتباه به‌عنوان غضروف‌ساز معرفی می‌شوند، در حالی که هیچ دارویی قادر به بازسازی کامل غضروف از بین رفته نیست. ژل‌ها با بهبود لغزندگی مفصل و کاهش اصطکاک، می‌توانند حرکت زانو را آسان‌تر کرده و درد را کاهش دهند. این روش بیشتر برای سالمندانی مناسب است که دچار آرتروز شدید هستند و به دلیل شرایط قلبی، بیهوشی یا سایر مشکلات پزشکی، امکان انجام جراحی ندارند.

وی با تأکید بر موقتی بودن اثر این تزریق‌ها اظهار کرد: تزریق ژل درمان قطعی آرتروز نیست و تنها به‌طور موقت درد را کاهش می‌دهد و حرکت مفصل را بهتر می‌کند. در صورتی که بیمار شرایط انجام جراحی را داشته باشد، تعویض مفصل زانو گزینه مؤثرتری برای کاهش پایدار درد خواهد بود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان در بخش دیگری از سخنان خود به استفاده از وسایل کمکی پرداخت و گفت: استفاده از عصا در سنین بالا می‌تواند با کاهش فشار وارد بر زانو، به کم شدن درد کمک کند. زانوبند نیز در صورت استفاده کوتاه‌مدت ممکن است مفید باشد، اما استفاده طولانی‌مدت از آن باعث تضعیف عضلات می‌شود و توصیه اصلی ما، تقویت عضلات به‌جای وابستگی به زانوبند است.

دکتر شمس در پایان نسبت به تبلیغات غیرعلمی در فضای مجازی هشدار داد و خاطرنشان کرد: برخی تبلیغات مدعی درمان کامل آرتروز با زانوبندهای خاص یا دستگاه‌های اولتراسوند هستند، اما باید تأکید کرد که تاکنون هیچ روش غیرجراحی قادر به درمان قطعی آرتروز زانو نبوده است. این ابزارها ممکن است صرفاً مشابه فیزیوتراپی، به کاهش موقت درد کمک کنند، اما درمان‌کننده آرتروز نیستند.