دکتر فاطمه اسلامی،  در گفت وگو با وبدا در همدان گفت: این موضوع می‌تواند با مجموعه‌ای از علائم چشمی همراه باشد که در منابع علمی از آن با عنوان «خستگی چشم دیجیتال» (Digital Eye Strain) یا «سندروم بینایی کامپیوتری» (Computer Vision Syndrome) یاد می‌شود.

این متخصص چشم اظهار کرد: استفاده طولانی‌مدت از نمایشگرها معمولاً به چشم آسیب دائمی وارد نمی‌کند، اما می‌تواند باعث بروز علائمی مانند خشکی، سوزش، احساس وجود جسم خارجی در چشم، خستگی چشم، قرمزی و تاری موقت دید شود.

اسلامی یکی از دلایل اصلی بروز این علائم را کاهش دفعات پلک زدن هنگام تمرکز بر صفحه‌نمایش عنوان کرد و گفت: وقتی فرد برای مدت طولانی به گوشی یا رایانه نگاه می‌کند، معمولاً کمتر پلک می‌زند و در نتیجه، لایه اشکی سطح چشم سریع‌تر تبخیر شده و چشم دچار خشکی و تحریک می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: این مشکل به‌ویژه در محیط‌هایی با هوای خشک، تهویه مطبوع یا جریان مستقیم باد می‌تواند تشدید شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: چشم برای دیدن واضح صفحه‌نمایش باید به‌طور مداوم روی یک فاصله مشخص تمرکز کند و تمرکز طولانی‌مدت می‌تواند موجب خستگی عضلات مرتبط با تطابق چشم شود. از سوی دیگر، کاهش پلک‌زدن باعث ناپایداری لایه اشکی شده و سطح چشم را بیشتر در معرض خشکی قرار می‌دهد.

 اسلامی بیان کرد: موقعیت صفحه نمایش نسبت به چشم بیمار، بازتاب نور محیط، روشنایی نامناسب نمایشگر و همچنین فاصله یا زاویه نامناسب با صفحه می‌تواند این علائم را تشدید کند، تاری دید نیز در بسیاری از موارد موقتی است و پس از استراحت یا کاهش زمان استفاده از نمایشگر برطرف می‌شود.

اسلامی در ادامه با اشاره به نگرانی برخی افراد درباره آسیب نور صفحه‌نمایش به چشم تصریح کرد: در استفاده معمول از گوشی و رایانه، شواهد موجود نشان نمی‌دهد که نور معمول نمایشگرها موجب آسیب دائمی به چشم شود و آنچه بیشتر در اثر استفاده طولانی از نمایشگرها مشاهده می‌شود، خستگی، خشکی و ناراحتی موقتی چشم است.

وی افزود: با این حال، استفاده از نمایشگر در ساعات پایانی شب می‌تواند بر خواب و ریتم شبانه‌روزی اثر بگذارد؛ بنابراین رعایت عادات مناسب هنگام استفاده از نمایشگر اهمیت بیشتری از نگرانی درباره آسیب مستقیم نور صفحه دارد.

قانون ۲۰-۲۰-۲۰ برای کاهش خستگی چشم

این متخصص چشم  پزشکی در پاسخ به پرسش خبرنگار وبدا همدان درباره راه‌های پیشگیری از خشکی و خستگی چشم گفت: مهم‌ترین اقدام، ایجاد وقفه‌های منظم هنگام کار با نمایشگر است و می‌توان از قانون ۲۰-۲۰-۲۰ استفاده کرد؛ به این معنا که پس از هر ۲۰ دقیقه، حدود ۲۰ ثانیه به نقطه‌ای در فاصله حدود ۲۰ فوتی، معادل ۶ متری، نگاه شود.

اسلامی توصیه کرد: افراد هنگام کار با نمایشگر به‌صورت آگاهانه بیشتر پلک بزنند، صفحه‌نمایش را در فاصله و ارتفاع مناسب قرار دهند و روشنایی آن را متناسب با نور محیط تنظیم کنند.

وی کاهش انعکاس نور روی صفحه، پرهیز از قرار گرفتن مستقیم جریان کولر یا پنکه مقابل چشم و استراحت دادن به چشم‌ها را نیز از دیگر اقدامات مؤثر برای کاهش علائم عنوان کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهار کرد: در صورت وجود خشکی چشم، استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی ممکن است برای برخی افراد کمک‌کننده باشد، اما انتخاب و مصرف مداوم فرآورده‌های چشمی، به‌خصوص در صورت وجود بیماری زمینه‌ای، بهتر است با نظر چشم‌پزشک انجام شود.

چه زمانی باید به چشم‌پزشک مراجعه کرد؟

اسلامی تأکید کرد: اگر خشکی، سوزش، قرمزی یا تاری دید با کاهش زمان استفاده از نمایشگر و استراحت برطرف نشود یا به‌طور مکرر ادامه پیدا کند، بهتر است فرد برای بررسی دقیق‌تر به چشم‌پزشک مراجعه کند.

وی افزود: درد قابل توجه چشم، کاهش یا تغییر مداوم بینایی، حساسیت شدید به نور، ترشح غیرطبیعی یا قرمزی شدید و مداوم نیز از جمله علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

این متخصص چشم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت استفاده صحیح از عینک گفت: افرادی که نیاز به استفاده از عینک دارند اما به دلایلی از عینک زدن امتناع می‌کنند، باید بدانند که اصلاح نشدن عیب انکساری می‌تواند موجب افزایش علائم ناراحتی و خستگی چشم شود.

 

اسلامی همچنین درباره خشکی چشم پس از اعمال جراحی اصلاح عیوب انکساری مانند لازک و لیزر اظهار کرد: افرادی که قصد انجام این اعمال را دارند باید پیش از جراحی از نظر وضعیت سطح چشم و خشکی چشم مورد ارزیابی قرار گیرند، زیرا بروز یا تشدید خشکی چشم از عوارض شناخته‌شده پس از برخی اعمال جراحی اصلاح عیوب انکساری است.

وی در پایان بر رعایت اصول صحیح استفاده از نمایشگرها، استراحت دادن منظم به چشم‌ها و مراجعه به چشم‌پزشک در صورت تداوم یا شدت علائم تأکید کرد.