دکتر زهرا کشت پور املشی در گفت‌وگو با خبرنگار ما با بیان اینکه پروستات غده‌ای کوچک در زیر مثانه مردان است که با افزایش سن ممکن است دچار بزرگی شود، گفت: این بزرگ‌شدگی می‌تواند خوش‌خیم یا بدخیم باشد، در موارد خوش‌خیم، بیماری با روش‌های درمانی قابل‌کنترل است، اما در صورت بدخیم بودن، فرد به سرطان پروستات مبتلا می‌شود.

 وی با اشاره به اینکه سرطان پروستات معمولاً رشد آهسته‌ای دارد، افزود: در صورت تشخیص به‌موقع، این بیماری در اغلب موارد قابل‌کنترل است؛ بنابراین آگاهی‌بخشی و مراجعه به‌موقع برای بررسی‌های تخصصی، نقش تعیین‌کننده‌ای در روند درمان دارد.

 عوامل خطر؛ از سن تا سبک زندگی

 این عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان درباره عوامل خطر ابتلا توضیح داد: سن بالای ۵۰ سال، سابقه خانوادگی، زمینه ژنتیکی، برخی نژادها از جمله نژاد آفریقایی، چاقی، رژیم غذایی ناسالم، مصرف بیش از حد غذاهای فراوری‌شده و فست‌فود، سیگار و مواد مخدر از مهم‌ترین عوامل خطر به شمار می‌روند.

 کشت پور املشی تأکید کرد: وجود یک عامل خطر به‌تنهایی به معنای ابتلای قطعی نیست، بلکه معمولاً ترکیب چند عامل در کنار هم احتمال بروز بیماری را افزایش می‌دهد.

 علائم هشداردهنده در مراحل مختلف

 وی خاطرنشان کرد: در مراحل اولیه ممکن است بیماری بدون علامت باشد، اما با پیشرفت آن علائمی مانند تکرر ادرار شبانه، ضعیف‌شدن جریان ادرار، احساس تخلیه ناقص مثانه و سوزش ادرار بروز می‌کند، البته این علائم ممکن است در بزرگی خوش‌خیم پروستات نیز مشاهده شود، بنابراین مراجعه به متخصص اورولوژی برای بررسی دقیق ضروری است.

 این متخصص پرتوشناسی، در مراحل پیشرفته‌تر علائمی مانند درد لگن، درد استخوان و کاهش وزن نیز ممکن است دیده شود.

 غربالگری؛ تصمیم مشترک پزشک و بیمار

 کشت پور با تشریح مفهوم غربالگری گفت: غربالگری به معنای بررسی فرد بدون علامت برای کشف زودهنگام بیماری است. انجام غربالگری سرطان پروستات باید با تصمیم‌گیری مشترک پزشک و بیمار و پس از توضیح مزایا و معایب آن صورت گیرد.

 وی افزود: آزمایش خون PSA و معاینه پروستات از روش‌های اصلی بررسی اولیه هستند، بااین‌حال، بالابودن PSA همیشه به معنای ابتلا به سرطان نیست و ممکن است ناشی از بزرگی خوش‌خیم پروستات، التهاب یا عفونت باشد. در موارد مشکوک، تکرار آزمایش، تصویربرداری (مانند MRI) و نمونه‌برداری انجام می‌شود.

 دسته‌بندی بیماران و روش‌های درمان

 عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان توضیح داد: پس از تأیید تشخیص بر اساس آزمایش‌ها، MRI و نمونه‌برداری، بیماران به گروه‌های کم‌خطر، متوسط، پرخطر و بسیار پرخطر تقسیم می‌شوند.

 کشت پور با بیان اینکه بیماران کم‌خطر معمولاً نیاز به درمان فوری ندارند و تحت پایش فعال قرار می‌گیرند، عنوان کرد: در بیماران با خطر متوسط، جراحی برای برداشتن پروستات یا پرتودرمانی توصیه می‌شود.

 وی با بیان اینکه بیماران پرخطر علاوه بر پرتودرمانی، نیازمند هورمون‌درمانی برای کاهش سطح تستوسترون هستند، زیرا این هورمون می‌تواند در رشد تومور نقش داشته باشد، تصریح کرد: در موارد بسیار پرخطر که بیماری به سایر اندام‌ها گسترش‌یافته است، درمان‌ها باهدف کنترل بیماری انجام می‌شود.

 پیشگیری نسبی با اصلاح سبک زندگی

 این متخصص پرتودرمانی با اشاره به اینکه سرطان پروستات از شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان است، تصریح کرد: نمی‌توان به طور کامل از بروز سرطان جلوگیری کرد، اما با اصلاح سبک زندگی می‌توان خطر ابتلا را کاهش داد.

 کاهش مصرف گوشت قرمز و فراوری‌شده، محدودکردن چربی و فست‌فود، کنترل وزن، مصرف میوه و سبزی‌ها تازه و پرهیز از سیگار و دخانیات از جمله توصیه‌های پیشگیرانه‌ای است که این متخصص بر آن تأکید کرد.

 کشت پور املشی در پایان گفت: مردان بالای ۵۰ سال و افرادی که سابقه خانوادگی سرطان پروستات، پستان یا تخمدان دارند، باید برای دریافت مشاوره درباره غربالگری به پزشک مراجعه کنند تا در صورت وجود بیماری، در مراحل اولیه شناسایی و مدیریت شود.