دکتر بابک جعفروند، متخصص کودکان و فوق‌تخصص نوزادان، در گفت‌وگو با وبدا در همدان با اشاره به افزایش شیوع بیماری‌های تنفسی در کودکان و نوزادان در فصل پاییز و زمستان گفت: کودکان و شیرخواران به دلیل حساسیت سیستم ایمنی، بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‌های ویروسی و باکتریایی دستگاه تنفسی قرار دارند و شیوع این عفونت‌ها در ماه‌های سرد سال به طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.

 

 وی با بیان اینکه حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد عفونت‌های تنفسی در کودکان منشأ ویروسی دارد، افزود: شایع‌ترین ویروس‌های عامل این بیماری‌ها شامل ویروس RSV، آنفلوانزا نوع A و B، کروناویروس‌ها، پارا آنفولانزا و سایر ویروس‌های تنفسی هستند که در این میان، RSV و آنفلوانزا شیوع بالاتری دارند.

 

 در عفونت‌های ویروسی، مصرف آنتی‌بیوتیک هیچ‌گونه اثربخشی ندارد

 

 این فوق‌تخصص نوزادان و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان تأکید کرد: در عفونت‌های ویروسی، مصرف آنتی‌بیوتیک هیچ‌گونه اثربخشی ندارد و استفاده خودسرانه از آن نه‌تنها کمکی به درمان نمی‌کند، بلکه موجب افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی در جامعه، به‌ویژه در کودکان و نوزادان، می‌شود. 

 دکتر جعفروند با اشاره به عفونت‌های باکتریایی دستگاه تنفسی گفت: عفونت‌های باکتریایی سهم کمتری دارند و حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد موارد عفونت‌های تنفسی و سرماخوردگی را شامل می‌شوند، اما در این موارد، برخلاف عفونت‌های ویروسی، درمان آنتی‌بیوتیکی تحت‌نظر پزشک ضروری است.

 وی افزود: در عفونت‌های باکتریایی معمولاً تب بالا و پایدار به مدت سه تا پنج‌روز یا بیشتر مشاهده می‌شود، حال عمومی کودک به‌تدریج بدتر می‌شود، اشتها کاهش می‌یابد و علائمی مانند تنفس سخت و بدحالی شدید بروز می‌کند که شدت و طول مدت بیماری نسبت به عفونت‌های ویروسی بیشتر است.

 این متخصص کودکان با تأکید بر علائم هشداردهنده‌ای که نیاز به مراجعه فوری به مراکز درمانی دارند، اظهار کرد: تنگی نفس شدید، فرورفتگی قفسه سینه هنگام تنفس، خرخر یا ناله تنفسی، تنفس بیش از ۴۰ تا ۶۰ بار در دقیقه، بی‌حالی شدید، کاهش سطح هوشیاری، استفراغ مکرر، نخوردن غذا و مایعات و علائم کم‌آبی بدن از نشانه‌های خطر محسوب می‌شوند و والدین باید در صورت مشاهده این علائم، کودک را سریعاً به اورژانس یا پزشک منتقل کنند.

 دکتر جعفروند در ادامه به مراقبت‌های دارویی و خانگی مؤثر پیش از مراجعه به مراکز درمانی اشاره کرد و گفت: استفاده از تب‌برهایی مانند استامینوفن و ایبوپروفن با دوز مناسب سن کودک، شست‌وشوی بینی با سرم نمکی و ساکشن ملایم ترشحات، و استفاده از دستگاه بخور مرطوب تحت‌نظر پزشک، از اقدامات مفید در کنترل علائم است، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک به‌هیچ‌عنوان توصیه نمی‌شود.

 وی با تأکید بر اهمیت تغذیه و مایعات افزود: مصرف مایعات فراوان ضروری است و برای شیرخواران، شیر مادر بهترین منبع تغذیه محسوب می‌شود، همچنین در کودکان بزرگ‌تر، استفاده از رژیم غذایی پرکالری و سبک در دوران بیماری توصیه می‌شود، دوری از دود سیگار و رعایت رژیم غذایی مناسب نیز نقش مهمی در بهبود دارد.

 این فوق‌تخصص نوزادان راهکارهای پیشگیری را شامل واکسیناسیون منظم دانست و گفت: انجام واکسیناسیون روتین در سنین ۲، ۴ و ۶ ماهگی، تزریق سالانه واکسن آنفلوانزا برای کودکان بالای ۶ ماه به بالا بر اساس دستورالعمل‌ها، و واکسن پنوموکوک، نقش مؤثری در کاهش ابتلا و شدت بیماری‌ها دارد.

 دکتر جعفروند رعایت بهداشت فردی، شست‌وشوی مداوم دست‌ها، پرهیز از تماس کودک با افراد بیمار، استفاده‌نکردن از وسایل مشترک مانند لیوان و قاشق، تهویه مناسب محیط خانه، دوری از دود و آلودگی و تأمین رطوبت مناسب هوا را از دیگر عوامل مهم در پیشگیری از عفونت‌های تنفسی برشمرد.

 وی در پایان خاطرنشان کرد: سرماخوردگی‌های ساده معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز بهبود می‌یابند و سرفه ممکن است تا دو یا سه هفته پس از بهبودی ادامه داشته باشد، اما در صورت تداوم تب بیش از سه تا پنج‌روز، بدتر شدن علائم، بی‌حالی یا عدم اشتها کودک، مراجعه مجدد به پزشک ضروری است.