به گزارش وب‌دا همدان، بیماری سل یکی از 10 علت مرگ و میر در جهان می باشد، طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، حدود یک چهارم مردم جهان مبتلا به سل غیر فعال می باشند. در سال 2017 حدود 10 میلیون نفر مبتلا به سل شده اند که 1600000 نفر بدلیل این بیماری جان خود را از دست دادند. تخمین زده شده است که بین سالهای 2000 تا 2017، جان 54 میلیون نفر با تشخیص و درمان به موقع بیماری نجات یافته است. در سال ۲۰۱۷ اولین کنفرانس اداری سازمان جهانی بهداشت در مورد سل برگزار شد که در آن بیش از ۱۲۰ هیات ملی، بیانیه مسکو برای پایان دادن به سل را تصویب کردند. به دنبال این تعهد در سال ۲۰۱۸، اولین نشست سطح بالای مجمع عمومی سازمان ملل متحد در زمینه سل برگزار خواهد شد. تعهدات سیاسی در مورد مبارزه با سل در روز جهانی سل در سال ۲۰۱۸ بسیار بالا بوده و بسیاری از کشورها خواستار رهبری قوی‌تر برای پایان دادن به سل هستند. غفلت از این بیماری می‌تواند به دلیل مقاومت سل نسبت به درمان دارویی و افزایش پویایی جمعیت، حتی در شرایط شیوع کم آن، خطرناک باشد.

 

بر اساس گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان جهانی بهداشت، موضوع امسال روز جهانی سل، «خواستار: رهبرانی برای جهان عاری از سل»، بر ایجاد تعهدی برای پایان دادن به سل تمرکز دارد که نه تنها در سطح سیاسی با سران دولت و وزیران بهداشت بلکه باید در همه سطوح از جمله شهرداران، فرمانداران، نمایندگان مجلس، رهبران جامعه، افراد مبتلا به سل، فعالان مدنی جامعه، کارکنان بهداشت، پزشکان، پرستاران، سازمان‌های غیرانتفاعی و سایر مشارکت‌کنندگان گسترش یابد و همه این افراد بتوانند رهبرانی برای پایان دادن به سل باشند

 

بیماری توبرکولوزیس یا سل یکی از مهمترین بیماریهای عفونی قرن حاضر می باشد این بیماری قادر است تمام اعضای بدن را مبتلا کند سل ریوی شایعترین نوع سل است. در صورتی که سل اعضای دیگر بدن را به جز ریه ها درگیر کند به آن سل خارج ریوی گفته شده که تحت نام همان عضو درگیر نامیده می شود. نظیر سل غدد لنفاوی یا سل استخوان یا سل ادراری یا سل مغز (مننژیت سلی) و غیره.

 

آیا تمام افرادی که با میکروب سل آلوده شده اند به این بیماری مبتلا می شوند ؟

 

عامل بیماری میکروب میله ای شکل یا «باسیل سل» می باشد که به صورت ذرات ریز وارد هوا می شود. این ذرات در صورتی که فرد مبتلا به سل ریوی باشد توسط سرفه ،عطسه ، صحبت در هوا پخش می شوند . یک سرفه می تواند 3000 ذره میکروبی وارد هوا نماید و 5 دقیقه صحبت کردن نیز همین تعداد ذره تولید می کند و عطسه نیز تعداد بیشتر ایجاد می نماید. زمانی که فرد سالم در هوای آلوده به این ذرات میکروبی را تنفس کند، میکروب سل را وارد ریه خود کرده و این میکروب خود را در عرض 48 ساعت به نقاط مختلف بدن می رساند. ولی بعد از آن سیستم ایمنی بدن واکنش نشان داده و اجازه گسترش و فعالیت را به میکروب سل نمی دهد. جهت انتقال بیماری سل ، تماس های طولانی و ورود تعداد زیاد میکروب سل نیاز است. بنابراین فرد آلوده شده به میکروب سل (عفونت یافته) بیمار نبوده و کاملاً سالم می باشد، این فرد حتی میکرووب سل به دیگران منتقل نمی کند و احساس ناخوشی نیز نمی کند.  تنها در 10% موارد این دیواره دفاعی به دلائل مختلف تخریب شده و میکروب های خفته و غیرفعال سل بیدار شده و شروع به تکثیر می کنند . در این زمان به دلیل فعالیت شدید میکروب سل بیمار دچار علائم بیماری سل می شود.

 

چه افرادی بیشتر ممکن است مبتلا به سل شوند؟

 

فرد در تماس نزدیک و مستمر با بیمار مبتلا به سل ریوی واگیر

جوامع کم درآمد با خدمات بهداشتی ضعیف

اشخاص متولد شده در مناطقی از جهان که بیماری سل شایع می باشد.

افرادی که به مدت طولانی در مراکز خاص نگهداری می شوند (نظیرزندان ها و آسایشگاه های سالمندان ، پناهگاهها و …)

افراد معتاد به مواد مخدر تزریقی

افراد مبتلا به عفونت HIV (ایدز).

افراد با نقص سیستم ایمنی(به علت ابتلا به سرطان، شیمی درمانی و...) یا مبتلا به بیماریهای زمینه ای مانند دیابت یا بیماریهای مزمن کلیوی

آیا تمام انواع سل مسری بوده و به اطرافیان منتقل می شود؟

 

تنها بیمار مبتلا به سل ریوی خلط مثبت می تواند میکروب را در هوا پخش کرده و بیماری را به اطرافیان منتقل نماید. لذا در اکثر موارد سل ریوی خلط منفی و انواع سل خارج ریوی مسری نبوده و به دیگران منتقل نمی شوند.

 

بیماری افراد مبتلا به سل ریوی خلط مثبت تا چه زمانی به اطرافیان سرایت می کند؟

 

بیماری این افراد از زمانی که دچار سرفه و خلط شده اند تا 2 هفته از شروع درمان دارویی ضد سل برای اطرافیان خطر سرایت دارد. بعد از آن این افراد هیچگونه خطری برای اطرافیان ندارند.

 

علائم بیماری چیست؟

 

سرفه بیش از 2 هفته که معمولا با خلط و گاه با خلط خونی همراه است.

خستگی زودرس و ضعف بدن

کاهش وزن و بی اشتهایی

تب، تعریق شبانه

تنگی نفس و دردقفسه سینه

بیماری سل چگونه تشخیص داده می شود؟

 

فردی که به مدت بیش از 2 هفته سرفه داشته باشد، مشکوک به سل می باشد و باید دو نمونه خلط وی تحت آزمایش قرار بگیرد. تشخیص و درمان بیماری سل در تمامی مراکز بهداشت رایگان می باشد. سایر روشهای تشخیصی شامل تست پوستی سل(PPD) و رادیوگرافی قفسه سینه می باشد.

 

آیا بیماری درمان دارد؟

 

خوشبختانه بیماری سل قابل درمان است. بیماری با مصرف 4 داروی خوراکی(ایزونیازید، ریفامپین، اتامبوتول و پیرازینامید یا داروهای 4 ترکیبی) به  مدت زمان حداقل 6 ماه درمان می شود. چنانچه داروهای سل نامنظم، نادرست یا ناکافی مصرف شود یا اینکه خودسرانه قطع شود، میکروب ها به دارو مقاوم شده و سل مقاوم به درمان ایجاد خواهد شد.

 

چگونه می توان از ابتلا به سل پیشگیری نمود؟

 

بهترین راه پیشگیری از ابتلا به سل، تشخیص و درمان به موقع بیماران می باشد. بیمار بایستی دوره درمان را تکمیل نماید.

 

تا 15 روز پس از شروع درمان موارد زیر را رعایت نمایید:

 

اتاق بیمار بایستی تهویه و نور کافی داشته باشد، درب اتاق بسته نگه داشته شود و ملاقات محدود شود.

فرد مبتلا از تماس با افراد مسن، کودکان و حضور در امکان عمومی بپرهیزد.

مراقبین بیماران سل بایستی در تماس نزدیک با بیمار از ماسک مخصوص( N95) استفاده کنند.

فرد مبتلا هنگام سرفه یا عطسه دهان و بینی را با دستمال کاغذی بپوشاند.

از انداختن خلط بر روی زمین بپرهیزید. از دستمال کاغذی استفاده نمایید و بلافاصله دستمال را در ظرف زباله درب دار بیندازید.

بهداشت دستها را رعایت نمایید.

درصورت نداشتن محدودیت غذایی ، رژیم غذایی پرپروتئین مانند گوشت، تخم مرغ، حبوبات، سبزیجات و میوه ها داشته باشید.