شعار پنجمین روز هفته سلامت روان: نقش امید در سلامت روان
«حواسم باشد گاهی کوچکترین امید، بهترین اتفاقات را میآفریند»
روانشناسان مثبتگرا میگویند علم روانشناسی در طول قرن بیستم عمدتاً به اختلالات روانی ازجمله اضطراب، افسردگی، یأس و ناامیدی توجه کرد و از توجه به عواطف مثبت انسان غافل شد.
به گزارش وبدا همدان، روانشناسان مثبتگرا میگویند علم روانشناسی در طول قرن بیستم عمدتاً به اختلالات روانی ازجمله اضطراب، افسردگی، یأس و ناامیدی توجه کرد و از توجه به عواطف مثبت انسان غافل شد. به نظر آنها انسان دارای نیمه مثبت و نیم منفی است و اکنون هنگام آن است که به جنبههای مثبت وجود انسان توجه شود و علاوه بر آسیبپذیریها به توانمندیها و استعدادهای
انسان نیز توجه شود. در محور این نیمه مثبت، امید به آینده قرار دارد.
روانشناسان مثبتگرا، امید را اینطور تعریف کردهاند: نوعی تفکر معطوف به هدف است که در آن فرد درباره مسیرها (یعنی بهکارگیری ظرفیت ادراکی خود برای یافتن راههایی به سمت اهدافش) و درباره عامل (یعنی درباره انگیزشهای لازم برای استفاده از آن راهها برای رسیدن به هدفها) فکر میکند. طبق این نظریه، امید، ارادهی رفتن و راههای مختلفی برای رسیدن است و از «واسطه» و «گذرگاهها» تشکیلشده است. کسی که امید داشته باشد، عزم و ارادهی رسیدن به اهداف و همچنین مجموعهای از استراتژیها برای رسیدن به اهداف را در اختیار دارد.
در حقیقت، امید، انتظاری مثبت دربارهی آینده و نگرشی مثبت به رویدادهای علی و معلولی است و بهعنوان سپری بین آثار رویدادهای استرسزای زندگی و سلامت جسمی- روانی و رفتاری قرار میگیرد. افراد امیدوار در رویارویی با شرایط استرسزا بهصورت فعالتری برخورد میکنند و از راهبردهای مقابلهای بیشتر و بهتری استفاده میکنند.
دربیانی دیگر، امید به زندگی، مجموعهای ذهنی است که مبتنی بر حس متقابل اراده و برنامهریزی برای رسیدن به هدف است. نیرویی هیجانی که تخیل را به سمت موارد مثبت هدایت میکند. این مؤلفه، به فرد انعطافپذیری، نشاط و توانایی خاصی از ضرباتی را که زندگی بر فرد تحمیل میکند، داده و باعث افزایش رضایت در زندگی میشود در این راستا، بررسیهای انجامشده نشان میدهد که امید به زندگی باعث پرورش دیدی خوشبینانه نسبت به زندگی میشود، تنشزا بودن وقایع را کاهش میدهد و به زندگی معنا و هدف میبخشد.
رشد امید
امید به نحو روشنی در دوران نوزادی، کودکی و نوجوانی رشد میکند سال اول زندگی: پایداری شی و طرحوارههای علت و معلول به کودک این امکان را میدهد که درباره گذرگاههای معطوف به هدف تفکرات پیش بینانه ای داشته باشد.
سال دوم:
مهمترین مهارت در سال دوم این اندیشه است که میتوان گذرگاههای اطراف موانع را نیز در نظر گرفت و فعالانه آنها را دنبال کرد. کودک یاد میگیرد فعالیتهای هدفمندی را برای پیگیری به اجرا بگذارد.
این فعالیتها یعنی رویارویی با موانع، در نظر گرفتن راههای اطراف آنها و سپس به اجرا گذاشتن فعالانه این نقشهها هسته تکوین امید را تشکیل میدهند.
دوره پیشدبستان:
در این دوره رشد سریع زبان، تفکر شهودی و پیش عملیاتی، علاقه به داستانگویی و امور روزمره قابل پیشبینی، امکان رشد بیشتر طراحی گذرگاههای امیدوار را در رویارویی با موانع و مشکلات فراهم میکند.
نوجوانی:
با رشد مهارتهای تفکر انتزاعی، فرصتهایی برای برنامهریزی امیدوارانه و دنبال کردن طرحها بهرغم کمبودها و موانع فراهم میگردد
بزرگسالی: بزرگسالان امیدوار نیمرخ روانی متمایزی دارند.
بزرگسالانی که از سطوح بالای امید برخوردارند در زندگی خود بهاندازه دیگران شکست را تجربه کردهاند، اما این باور را پرورش دادهاند که میتوانند با چالشها سازش کنند و با ناملایمات کنار بیایند
در سالهای اخیر، روانشناسان به سازه امید بهعنوان یک نقطه قوت روانشناختی نگریسته و معتقدند که این سازه میتواند به پرورش و ایجاد سلامت روان کمک زیادی کند.
امید به زندگی رابطه معکوس و منفیای با میزان افسردگی و اضطراب دارد. درواقع، هرچقدر درجه امید در زندگی بالاتر باشد، میزان اضطراب و افسردگی پایینتر است. بر این اساس، از مهمترین کارکردهای امید را میتوان افزون بر تحرک بخشی و تلاش زایی در انسان، پیشگیری از اختلال افسردگی و رفتار نابهنجار خودکشی دانست.
طبق مطالعه ای در سال 2019 محققان دریافتند که خوشبینی بهطور متوسط 11 تا 15% به طول عمر اضافه کرده و باعث زندگی تا بیش از 85 سالگی میشود.
تحقیقات نشان میدهند، افرادی که خوشبینی بیشتری را تجربه میکنند، بهاحتمالزیاد در سلامتی پیر میشوند و عمر طولانیتری خواهند داشت. همچنین آنها کمتر در معرض خطر ابتلا به بیماریهای مزمن بهویژه بیماریهای قلبی عروقی قرار خواهند داشت. افراد خوشبین و دارای امید به زندگی، بیشتر تمایل به انجام فعالیت بدنی و داشتن رژیم غذایی سالم و همچنین سیگار کشیدن کمتر دارند که همین امر بهنوبه خود باگذشت زمان روی سلامت جسم و روان تأثیر خواهد گذاشت. اگرچه همواره دلایل خوبی برای امیدوار شدن وجود دارد، اما یافتن راههایی برای افزایش امید به زندگی چالشبرانگیز است. بااینحال، این چند نکته به افراد کمک میکند تا از جنبه مثبت زندگی استفاده کنند:
1- کنترل را به دست بگیرید.
امید به اینکه، آینده از زمان حال بهتر خواهد بود، به همراه اعتقاد به اینکه فرد قدرت تحقق آن را دارد، توصیف کردهاند،"طبق این گفته ما اتفاقات را کنترل میکنیم. بااینکه احساسات ناامیدی عینی هستند، فکر کردن در مورد آنچه در کنترل شماست و میتواند تأثیر مثبتی بر روی شما و دیگران داشته باشد، روش خوبی برای مقابله با این احساسات است".
2- یافتن خبرهای خوب و روزنههای امید
اغلب وقتی افراد با شرایط چالشبرانگیزی روبرو میشوند، در مورد چگونگی غلبه بر چالشهای مشابه قبلی فکر میکنند. بااینحال چون اتفاقات ناگوار بهنوبه خود منحصربهفرد است، استفاده از این استراتژی دشوار خواهد بود و لازم است در صورت احساس آسیبپذیری، اضطراب یا ناراحتی بیشتر اخبار منفی از طریق رسانهها محدود شوند. گاهی پیگیری مستمر اخبار ملتهب از رسانههای جمعی و نخواندن روزنامهی مطلق محور بهمنظور محافظت از سلامت روان، ایرادی نخواهد داشت.
3-تمرین سپاسگزاری
تحقیقات نشان میدهند که تمرین منظم مهربانی و ابراز قدردانی خوشبختی را افزایش داده و خوشبینی را تقویت میکند. میتوانیم به خودمان یادآوری کنیم که حتی در زمانهای تاریک نیز اتفاقات خوبی رخ میدهند.
راههایی برای تقویت امید در زندگی
- - زندگیتان را به بهترین شکل ممکن تصور کنید؛ و انتظارات خودتان را برای یک زندگی ایدئال، متعادل نمایید.
- - معنای زندگیتان را پیدا کنید، این معنا دقیقاً چیزی است که صبحها شمارا از خواب بیدار میکند.
- - برای زندگیتان هدف تعیین کنید و برای رسیدن به اهدافتان برنامهریزی داشته باشید.
- - نقاط قوت و ضعفتان را روی کاغذ بنویسید و سعی کنید نقاط ضعف را به قوت تبدیل کرده و نقاط قوت را تقویت نمایید.
- - سعی کنید، در فعالیتهایی که به شما لذت میدهد، شرکت کنید.
- - اگر برایتان مقدور است، در فعالیتهای گروهی شرکت نمایید.
- - افکار و احساسات خود را مثبت کنید و افکار منفی را دور بریزید.
- - خودتان را به چالش بکشید و سعی کنید خود را در موقعیتهای غیرمنتظره قرار دهید.
- - مواردی که موجب به وجود آمدن استرس در شما میشود را از خود دور کنید و در صورت لزوم آنها رادرمان نمایید.
- - با دیگران ارتباط اجتماعی برقرار کنید.





نظر دهید