به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشتی دانشگاه، اساس نامگذاری روزهایی از سال به نام بیماری های شایع توسط سازمان جهانی بهداشت، گسترش آگاهی در خصوص پیشگیری و کنترل بیماری و مراقبت از بیماران است.

روز جهانی آسم، رویدادی مهم در تقویم سلامت همه کشورهای دنیا محسوب می شود؛ علت اهمیت این روز، شیوع بالای آسم در جهان است. شیوع آسم در سراسر دنیا روبه افزایش بوده و به ویژه در جوامع با سبک زندگی غربی بیشتر دیده می‌شود همچنین آسم، شایع‌ترین بیماری مزمن در بین کودکان است.

به منظور افزایش آگاهی در خصوص بیماری آسم و عوامل خطر آن، جلب مشارکت ذینفعان و برنامه ریزی و همکاری برای پیشگیری و کنترل این بیماری اولین سه شنبه ماه می به عنوان روز جهانی آسم نامگذاری شده و شعار این روز " دسترسی همه مبتلایان به آسم به داروهای ضد التهاب استنشاقی، همچنان یک نیاز فوری" است.

آسم در اصل بیماری التهابی مزمن و غیرواگیر ریه است. منظور از مزمن، این است که این بیماری همیشه وجود دارد؛ حتی زمانی که بیمار مبتلا به آسم احساس ناخوشی ندارد.

در این بیماری، به دنبال واکنشی که راههای هوایی به عوامل محرک و حساسیتزا (آلرژیک) نشان می دهند، وقایعی در راههای هوایی رخ می دهد که شامل تورم و التهاب پوشش داخلی راههای هوایی، افزایش ترشحات راههای هوایی (موکوس)، انقباض عضلات اطراف راه های هوایی می شود.

این سه عامل، موجب انسداد راههای هوایی شده که در نتیجه، هوای کمتری از مجاری هوایی عبور می کند و در ادامه با سختتر شدن عمل تنفس، علایم آسم به صورت سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس بروز می کند.

مدیرگروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در گفت و گویی با خبرنگار ایرنا به بیان شایعترین علائم آسم پرداخت و گفت: سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس از علائم این بیماری است.

دکتر شراره نیک‌سیر افزود: ‌سرفه بیماران آسمی خشک است و بیشتر در اواسط و آخر شب و اوایل صبح یا هنگام ورزش و برخورد با عوامل خطر محیطی بدتر می شود. ممکن است تک تک یا حمله ای باشد ولی بیشتر به مدت طولانی ادامه می یابد اگر سرفه کودکی بیش از چهار هفته طول بکشد باید بیمار از جهت آسم بررسی شود.

وی ادامه داد: حمله آسم به معنای شدت گرفتن علایم این بیماری از حد معمول است هر چند همه حمله های آسم مشابه نیستند و شدت های متفاوتی دارند. بعضی از آنها می توانند آنقدر شدید باشند که سبب مرگ شود.

مدیرگروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: حمله آسم از اورژانس های پزشکی است که با درمان و کنترل روزانه آسم ، پیگیری های منظم و دوری از عوامل محرک می توان از آن جلوگیری کرد.

دکتر نیک سیر اظهار کرد: گرفتن شرح حال کامل بیماران و معاینه بالینی توسط پزشک به طور معمول پایه اصلی در تشخیص بیماری است. بروز سرفه های طولانی و مکرر بیش از چهارهفته ، خس خس سینه مکرر و تنگی نفس ، احتمال آسم را قویا مطرح می کند.

وی با بیان اینکه آموزش بیماران کلید ایجاد یک ارتباط موفق بین بیمار و مراقب بهداشتی از اوست، افزود: داروها تنها راه کنترل آسم نیستند بلکه پرهیز از عوامل محرکی که سبب التهاب مجاری هوایی و بدتر شدن آسم می شود بسیار مهم است که این عوامل خطر، آغازگر آسم نامیده می شود و هر بیمار باید راههای اجتناب از عوامل آغازگر بیماری خود را بشناسد.

مدیرگروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان یکی از عوامل آغازگر آسم را شامل عوامل حساسیت زای حیوانات دانست و تاکید کرد: به هیچ وجه اجازه ورود حیوانات دست آموز به خانه و رختخواب داده نشود.

از دیگر توصیه های دکتر نیک سیر خودداری از حضور حیوانات دست آموز مثل گربه، سگ و سایر حیوانات آموزشی در کلاس، انجام آزمایش در آزمایشگاه با تهویه مناسب، اجتناب از به کاربردن بالش یا تشک حاوی پر، پشم و کرک، دانست.

وی گفت: سوسک از عوامل حساسیت زا است که باید با روشهای مناسب در رفع این حیوان تلاش کرد همچنین در صورتی که کودک حساس به حیوانات است قبل از بازدید از باغ وحش داروی خود را مصرف کند.

مدیرگروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اضافه کرد: دود سیگار و سایر دخانیات از جمله قلیان و پیپ از مهمترین عوامل افزایش آسم بخصوص در کودکان است و حدود چهار هزار ماده سمی در دود سیگار شناخته شده است بنابراین نباید اجازه کشیدن سیگار در خانه یا فضاهای بسته به هیچ کسی داده شود.

نیک سیر گفت: هوای آلوده حاوی مواد شیمیایی متعددی است که موجب بدتر شدن آسم می شود بیماران مبتلا به آسم باید در مواقعی که علائم هشدار دهنده نشان دهنده آلودگی شدید هوا هستند از خروج از منزل به خصوص ورزش در فضای آزاد اجتناب کنند.

وی استفاده از وسایل گرمایشی دود زا شامل بخاری نفتی یا چوبی، وجود تنور در منزل را نیز از عوامل تشدید کننده آسم دانست و خواستار استفاده از وسایل گرمایشی غیردودزا شد.

مدیرگروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهار کرد: بعضی از بیماران مبتلا به آسم به بوهای تند مثل بوی رنگ و اسپری مو، ‌عطر و ادوکلن، سفید کننده ها،‌ جوهر نمک و شوینده ها واکنش نشان می دهند و باید از مواجهه این عوامل محرک در محیط خانه و مدرسه اجتناب کنند.

نیک سیر بیان کرد: گرده های گیاهی موجود در فضا، بیشتر سبب آسم و آلرژی های فصلی می شود و درختانی مثل نارون، کاج، سپیدار،‌ علوفه های هرز در فصول مختلف مشکل ساز هستند در فصل های گرده افشانی با بستن درب و پنجره ها می توان از نفوذ گرده ها به اتاق جلوگیری کرد.

وی درباره ورزش کردن بیماران مبتلا به آسم توضیح داد: خطر عمده ورزش و فعالیت بدنی در بیماران مبتلا به آسم، بروز علائم یا حملات آسم است، ولی بیمار مبتلا به آسم با داشتن توصیه های کتبی پزشک معالج و مصرف داروی سالبوتامول حدود یک ربع تا ۳۰ دقیقه قبل از ورزش، می تواند ورزش کند.

مدیرگروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: وقتی بیماری آسم تحت کنترل باشد، ‌نه تنها نباید بیمار را از انجام ورزش منع، بلکه باید به ورزش نیز تشویق کرد.

نیک سیر اضافه کرد: بیمار آسمی که تحت کنترل باشد می تواند در ورزش های پیشرفته نیز شرکت کند، چنانچه حتی بعضی از قهرمانان المپیک نیز مبتلا به آسم هستند. پس آسم با درمان مناسب به معنی زندگی ورزشی بدون محدودیت است. با درمان مناسب باید بیمار را به ورزش هایی چون شنا، پیاده روی و دوچرخه سواری با نظر پزشک تشویق کرد.

وی به بیان نکات مهم در ارتباط با مراقبت از بیماران مبتلا به آسم پرداخت و گفت: اگر بیمار سریع نفس می کشد به طوریکه صدای موزیکال ایجاد می کند از بیمار بخواهید آرام تر نفس بکشد اگر بیمار از استروئید استنشاقی استفاده می کند باید دهانش را با آب بشوید تا امکان رشد قارچ ها در دهان کاهش یابد.

مدیرگروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: اگر دریچه یکطرفه داخلی سفت شود و یا مدخل محفظه مخصوص خراب شود باید محفظه مخصوص تعویض شود و در این راستا هر چند روز یکبار محفظه مخصوص را با آب گرم بشوئید و به طور هفتگی با مایع ضد عفونی کننده ملایم شستشو دهید همچنین قبل از استفاده اجازه دهید کامل خشک شود.

دکتر نیک سیر بیان کرد: به منظور پیشگیری از تجمع گرد و غبار درپوش قطعه دهانی را به هنگام عدم استفاده از آن، بسته نگه دارید.

رییس اورژانس پیش بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز در این باره گفت: علت دقیق و اصلی آسم هنوز نامشخص است ولی آنچه تا کنون روشن شده، این است که اگر در خانواده یک فرد، سابقه یکی از انواع بیماریهای آلرژیک (اگزما ،آلرژی بینی، آلرژی غذایی و آسم) وجود داشته باشد، احتمال بروز آسم در چنین فردی و خانواده اش بیشتر می شود همچنین تماس با بعضی از مواد حساسیت زا و محرک ممکن است سبب افزایش احتمال ابتلا به آسم شود.

داود گمار افزود: برخی افراد به دلیل تماس های شغلی ممکن است دچار آسم شوند مانند کارگران نانوایی، چوب بری، رنگ سازی همچنین ممکن است بیماری آسم در افرادی که هیچ سابقه ای از آلرژی ندارند، نیز رخ دهد.

وی اضافه کرد: مهمترین عوامل محیطی که می توانند سبب بروز یا تشدید آسم شوند، عبارتند از گرده های گل و گیاه، عوامل حساسیت زای حیوانات (پر، مو یا پوست) قارچ ها و کپک‌ها، سوسک و انواع حشرات، دود سیگار و سایرمواد دخانی مانند قلیان و پیپ، آلودگی هوا، تغییرات آب و هوایی، به خصوص هوای سرد وخشک، بوهای تند، آلاینده های شیمیایی مانند شوینده ها و حشره‌کش ها، تغییرات هیجانی شدید مانند گریه و خنده شدید، غم و شادی مفرط، استرس، عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا، داروهایی مانند آسپیرین و برخی مُسکن ها، مواد افزودنی غذاها و حساسیت های غذایی، به ویژه در کودکان، تغذیه نکردن با شیر مادر، کمبود ویتامین D و چاقی است.

اسم قابل کنترل و درمان است

رییس اورژانس پیش بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهارکرد: آسم یک بیماری مزمن است که تا کنون راه حلی برای ریشه کن کردن آن پیدا نشده ولی این بیماری را می توان به شکلی درمان و کنترل کرد که از بروز علایم و حمله های آن پیشگیری شود.

مالمیر بیان کرد: در صورت کنترل بیماری آسم می توان از زندگی مطلوبی برخوردار بود. اما باید دانست که داروها تنها راه کنترل آسم نیستند؛ بلکه پرهیز از عوامل محرکی که سبب التهاب مجاری هوایی و تشدید آسم می شوند، بسیار اهمیت دارند.

وی اظهارکرد: برای درمان آسم از دو دسته اصلی دارویی استفاده می شود که یکسری داروهای سریع الاثر هستند که این داروها با کاهش انقباض عضلات راه های هوایی سبب گشاد شدن راه های هوایی و در نتیجه، کاهش یا رفع علایم آسم می شود و زمان شروع اثر این داروها چند دقیقه است و در هنگام بروز اولین علایم تشدید بیماری باید به کار روند که معروفترین دارو از این گروه سالبوتامول است.

رییس اورژانس پیش بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی همدان درباره داروهای کنترل کننده نیز گفت: خاصیت مشترک این دسته از داروها، آثار ضد التهابی آنهاست و آنها به این ترتیب می توانند علایم آسم را کاهش دهند.

مالمیر افزود: این دسته دارویی باید هر روز به طور منظم و برای مدتی طولانی استفاده شود و سردسته این گروه از داروها استروئیدها هستند.

شناسایی ۲ هزار و ۴۸۴ فرد مبتلا به آسم در استان

کارشناس بیماری های غیرواگیر استان همدان نیز به خبرنگار ایرنا بیان کرد: بر اساس داده های سامانه سیب ۲ هزار و ۴۸۴ فرد مبتلا به آسم در استان شناسایی شدند که به ترتیب همدان ۶۸ نفر، ملایر ۲۷۵ نفر، نهاوند ۲۸۴ نفر، کبودراهنگ ۳۴۵ نفر، تویسرکان ۳۶۹ نفر، بهار ۳۸۰ نفر، رزن ۴۷۹ نفر، درگزین ۱۰۰ نفر و فامنین ۱۶۶ نفر است.

ناصر فیاضی بیان کرد: بیشترین علت ابتلا به آسم به مسائل شغلی برمی گردد و افراد فعال در نانوایی ها، رانندگان، عوامل پلیس، فعلان در صنف رنگرزی بیشتر از دیگر مشاغل به بیماری آسم مبتلا می شوند.