به گزارش پایگاه خبری وب‌دا در همدان، دی اکسید نیتروژن یا NO2 در فرایندهای تولید اسید نیتریک، احتراق سوخت های فسیلی، عملیات جوشکاری و مهمات سازی منتشر می شود و به عنوان یکی از مهم ترین منابع آلوده کننده محیط زیست و هوا در نظر گرفته میشود. انتشار اکسیدهای نیتروژن در هوا باعث ایجاد باران های اسیدی، مه دود فتوشیمیایی و تخریب لایه ازن شده و مواجهه افراد با این گازها نیز باعث بیماریهای تنفسی میشود. به منظور کنترل و کاهش انتشار اکسیدهای نیتروژن، از موادی به نام کاتالیست که انواع مختلفی دارند، استفاده می‌شود.

در این خصوص مدتی است که توجه دانشمندان به مواد نانوکاتالیست جلب شده است.

به گفته متخصصان، ساختار مواد نانو به دلیل خواص ویژه و منحصربه فرد ازجمله مساحت و انرژی سطحی بالا، تثبیت نانو ذرات دیگر را بر روی سطحشان تسهیل می کند. نانولوله‌های کربنی یا CNTها با ساختار کربنی منظم و ویژگی‌های الکترونی خاص، جاذبی ارزشمند با قدرت تجزیه‌کنندگی بالا برای اکسیدهای نیتروژن هستند و می‌توانند به عنوان سطح پشتیبان برای ساخت کاتالیست‌های گوناگون مورد استفاده قرار گیرند.

این در حالی است که روش احیای انتخابی کاتالیستی اکسیدهای نیتروژن با عامل های احیای آمونیاک، هیدروکربن‌ها و بخار آب یکی از مؤثرترین روش‌ها جهت تصفیه این گازها از هوا و محیط است.

در این رابطه، یک مطالعه تحقیقاتی توسط تیمی از متخصصان دانشگاه علوم پزشکی همدان با همکاری یک شرکت خصوصی انجام شده است که در آن، حذف کاتالیستی دی اکسید نیتروژن از جریان هوا توسط کاتالیست های خاص بارگذاری شده بر روی نانولوله های کربنی آزمایش شده است.

آن‌ها در این تحقیق از نانو ذرات نیکل و نیکل-پلاتین به عنوان کاتالیست استفاده کرده و آن ها را بر روی بستر نانولوله‌های کربنی سوار کردند. سپس ویژگی‌های ساختاری و عملکردی این کاتالیست‌ها را با آنالیزهای میکروسکوپ الکترونی، پراش اشعه ایکس، طیف سنجی مادون قرمز و احیا با برنامه دمایی مشخص کردند.

در انتها نیز بازده حذف NO2 توسط این کاتالیست های سنتز شده بررسی شد.

بر اساس نتایج این مطالعه، استفاده از نانولوله های کربنی به عنوان پایه کاتالیست، جهت حذف NO2 از جریان هوا بسیار مناسب است.

به گفته دکتر فرشید قربانی، پژوهشگر دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی همدان و همکارانش، «استفاده از کاتالیست‌های دوفلزی ترکیبی نیکل و پلاتین بارگذاری شده بر روی نانولوله‌های کربنی دارای بازده و بهره‌وری بالایی در جهت حذف NO2 در دما، زمان ماند و غلظت‌های مختلف آلاینده است».

 

آن‌ها افزوده‌اند: «نتایج حذف کاتالیستی NO2 نشان داد که کاتالیست ترکیبی نیکل-پلاتین با Ni-Pt/MWCNT در دمای 250 درجه سانتی گ‌اد دارای بیشترین بازده حذف این گاز آلوده‌کننده هوا است».

این پژوهش که بر اساس آن بهره‌گیری از نانوفناوری در کاستن از میزان یکی از آلاینده‌های مهم هوا اجرایی شده است، در نشریه «سلامت کار ایران» وابسته به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران منتشر شده است.