کتاب دروازه عبور به دنیای دانش و فرهنگ است و اهمیت آن بر کسی پوشیده نیست؛ ۲۴ آبان ماه در تقویم کشور، بزرگداشت علامه طباطبایی و به نام «روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار» نامگذاری شده است. به منظور گرامیداشت جایگاه کتاب و تقدیر از تلاش های  اساتید، دانشجویان و تمامی فعالین عرصه کتاب، در مصاحبه ای با دکتر سید عابدین حسینی آهنگری، مدیر محترم گروه آموزشی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دانشکده پیراپزشکی می پردازیم، به امید اینکه این گفتگو دریچه ای به سمت شناخت بهتر و ترسیم افق های روشن در ارتقای دانشکده پیراپزشکی و تعالی ایران عزیز بگشاید.

آقای دکتر ممکن است رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی را برای مخاطبان معرفی کنید؟

رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی رشته‌ای است که از ارتباط سه حوزه علوم اجتماعی، علوم تجربی و علوم کاربردی شکل گرفته و بر «کتابداری» و «اطلاعات» و کاربرد تلفیقی آن ها در حوزه ی سلامت تأکید دارد. در جایی که علوم پزشکی با فن آوری، ارتباطات، مدیریت و سازماندهی اطلاعات تداخل می‌یابد رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی به ظهور می‌رسد. در این رشته کتابداران و اطلاع‌رسانان پزشکی با استفاده از فناوری اطلاعات و مدیریت دانش علاوه بر فراهم آوری، سازماندهی و اشاعه اطلاعات علوم پزشکی، با اعمال مدیریت علمی بر کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های علوم پزشکی، کتابخانه‌های دانشکده‌ای و بیمارستانی، زمینة ارتقای جریان اطلاع‌رسانی پزشکی را برای پزشکان، پیراپزشکان و دانشجویان فراهم می‌کنند.

تاریخچه رشته در ایران و دانشگاه علوم پزشکی همدان را بیان می کنید؟

به لحاظ تاریخی، سابقه رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی در ایران به سال ۱۳۵۶ برمی گردد که گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران اولین دوره دانشجو را پذیرش کردند. دانشگاه علوم پزشکی همدان از سال 1384 در این رشته، پذیرش دانشجو دارد. هم اکنون امکان تحصیل در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد این رشته در دانشگاه علوم پزشکی همدان امکانپذیر است. کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دارای بورد تخصصی و انجمن علمی تخصصی به طور مستقل برای ارتقاء و توسعه رشته است. امیدواریم در ۱۰ سال آینده، گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی با تربیت نیروهای متخصص، نیازهای واحدهای مرتبط به خدمات این رشته را برآورده سازد، شاخص های کیفی خدمات مرتبط با رشته، ارتقاء پیدا کند و آموزش این رشته در حد استانداردهای جهانی قرار گیرد.

 نقش رشته در نظامت سلامت چگونه است ؟

در این رشته تربیت نیروهای مجرب، متعهد، دارای اطلاعات علمی روزآمد، مسئولیت پذیر و حساس به سلامت افراد و جامعه و دارای صداقت و انضباط کاری در حیطه اطلاع ¬رسانی پزشکی انجام می گیرد و دانش آموختگان تخصص خود را در زمینه‌های گزینش منابع، سازماندهی، جستجو و بازیابی اطلاعات، ارائه مسیرهای دستیابی به منابع اطلاعاتی صحیح، شناخت و نحوه ارائه مشاوره اطلاعات سلامت و ارائه خدمات مطلوب اطلاع رسانی پزشکی در امر بهداشت و درمان در اختیار جامعه قرار دهندحوزه فعالیت کتابداران و اطلاع رسانان پزشکی فراتر از کتابخانه ها است و با توجه به دارا بودن توانایی ها و قابلیت های فراوان، قادر هستند تا در حیطه های مختلف سلامت همچون آموزش سواد سلامت، خدمات اطلاع رسانی سلامت، پزشکی مبتنی بر شواهد، خدمات پژوهشیاری سلامت، طراحی وتوسعه نظام های بازیابی اطلاعات، آموزش سواد اطلاعاتی و خدمات اطلاع سنجی سلامت به ارائه خدمات بپردازند. کتابداران و اطلاع رسانان پزشکی باید در قالب نقش ها و خدمات جدید، رضایت بیماران و خانواده آنها، کادر درمان و دانشجویان و اعضای هیأت علمی را در زمینه اطلاعات سلامت، برآورده کنند.

 مهم ترین توانمندی های فارغ التحصیلان این رشته را بیان می کنید؟

توانایی اداره کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع¬رسانی دانشگاه¬ها و مؤسسات آموزشی- پژوهشی (شامل کتابخانه‌های مرکزی، دانشکده¬ای و بیمارستانی)، توانایی اداره مراکز علم سنجی و وب سنجی دانشگاه و موسسات آموزشی- پژوهشی، توانایی اداره دفاتر نشر و دفتر مجلات علمی، توانایی اداره دفاتر و مراکز پژوهشی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی –پژوهشی، توانایی اداره کتابخانه‌های عمومی و سایر کتابخانه‌های تخصصی، امکان اشتغال در واحدهای کار آفرینی (راه¬اندازی شرکت‌های دانش بنیان)، توانایی حضور در معاونت‌ها و مراکز پژوهشی دانشگاه‌ها در راستای ایفای رسالت ترجمان دانش به منظور ترجمان علم تولید شده توسط پژوهشگران به علم قابل فهم توسط عموم مردم از توانمند یهای فارغ التحصیلان و فراگیران این رشته است. نقاط ضعف و قوت گروه کدام است؟از جمله نقاط قوت این گروه، حامی پژوهش بودن، ارائه اطلاعات روزآمد به مخاطبان و آشنایی با پایگاه های اطلاعاتی معتبر دنیا است. آشنایی ناکافی جامعه بالینی با این رشته و نیاز به پذیرش دانشجو در مقطع دکتری در دانشگاه علوم پزشکی همدان از موارد ضعف است.

ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر به چه صورت است؟

دانشجویان کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی همدان همواره در آزمون های کارشناسی ارشد با کسب رتبه های برتر درخشیده اند. این رشته دارای مقاطع مختلف تحصیلی برای آموزش دانشجویان (کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی) است. کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دارای مقاطع مختلف تحصیلی برای آموزش دانشجویان (کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی) است. در ایران برخی دانشگاه ها در سه مقطع به آموزش دانشجویان کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی می پردازند.دانشجویان جهت ادامه تحصیل در مقطع ارشد و دکتری می توانند با شرکت در آزمون، در دانشگاه هایی که پذیرش دارند، ادامه تحصیل داشته باشند. دانشگاه های علوم پزشکی ایران، تهران، شهید بهشتی، اصفهان و ... در این رشته پذیرش دانشجو دارند.

بازار کار این رشته به چه صورت است ؟

امروزه استفاده از اطلاعات به امری ضروری برای انسان ها تبدیل شده است. همچنین حرکت دانشگاه ها در ایران به سمت دانشگاه های نسل سوم و چهارم نیاز به استفاده از اطلاعات را مضاعف کرده است. استفاده از توانمندی و قابلیت های کتابداران و اطلاع رسانان پزشکی به ویژه در دسترس پذیرساختن اطلاعات برای متخصصان مراقبت سلامت، پژوهشگران، بیماران و دست اندرکاران سلامت، فرصت مناسبی را می‌تواند در این زمینه برای ارائه خدمات و پاسخ به نیازهای اطلاعاتی جدید فراهم‌ کند. فارغ التحصیلان توانمند رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی که با کامپیوتر و شبکه های اینترنتی بازیابی اطلاعات آشنا هستند، میتوانند در کتابخانه های عمومی، دانشگاهی، بیمارستانی، مراکز علم سنجی و وب سنجی دانشگاه و موسسات آموزشی پژوهشی، دفاتر نشر و دفتر مجلات علمی، معاونت‌ها و مراکز پژوهشی دانشگاه‌ها مشغول به کار شوند.

سخن پایانی با مخاطبان را بیان کنید ؟

با توجه به گسترش رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی امید است فرهنگ کتاب و کتابخوانی نیز در جامعه گسترش یابد و خانواده ها نیز در افزایش مطالعه و کتابخوانی توجه ویژه ای کنند. امیدوارم دانشجویان عزیزی که قصد ادامه تحصیل در این رشته را دارند، برای موفقیت در این رشته تمام تلاش خود را به کار گیرند و در کنار گذراندن مراحل تحصیلی، در امور پژوهشی حضور فعالی داشته باشند. انشالله اتفاقات خوبی برای آنها رقم خواهد خورد.

در پایان از تلاش ها و حمایت های رییس دانشکده در راه اندازی و تجهیز مرکز مهارت ها، تأمین منابع کتابخانه ای و برگزاری جلسات هم اندیشی با گروه های آموزشی و دانشجویان در راستای رفع دغدغه و بهره گیری از نقطه نظرات، تقدیر و تشکر می کنم و امیدوارم گروه آموزشی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی بیش از پیش بدرخشد.