به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشتی دانشگاه، در این روز ضمن آموزش، اطلاع رسانی و حساس سازی عموم جامعه نسبت به این بیماری، پزشکان، بیماران، مراقبین بهداشتی، مسئولین و سیاستگذاران گرد هم آمده و در خصوص راه های پیشگیری و کنترل بیماری آسم هم فکری و چاره اندیشی می نمایند.

اولین بزرگداشت روز جهانی آسم در سال ۱۹۹۸ در بیش از ۳۵ کشور دنیا برگزار شد و به تدریج در طی سالهای بعد میزان مشارکت سایر کشورها نیز افزایش یافت بطوریکه این روز به عنوان یکی از رویدادهای اساسی در افزایش آگاهی مردم در مورد آسم به حساب می­آید.

با عنایت به اهمیت موضوع، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از سال 1379 با همکاری دانشگاه های علوم پزشکی، مراکز پ‍ژوهشی و انجمن های علمی هر ساله همگام با سایر کشورهای جهان، اقدام به بزرگداشت این روز نموده است و همواره در طی این روز سعی شده است که در جهت بهبود وضعیت بیماران مبتلا به آسم و خدمت رسانی به آنها گام هایی برداشته شود. امسال بیستمین پنجمین بزرگداشت روز جهانی آسم مصادف با 16 اردیبهشت ماه می باشد.

شعار امسال " امکان دسترسی همه بیماران به داروهای استنشاقی آسم " است.  

*عوامل خطر برای بروز یا شدت آسم چیست؟

از بین عواملی که سبب بروز یا بدتر شدن علائم آسم می گردند موارد شایع عبارتند از :

1) مواد حساسیت زا یا آلرژن مانند گرده های گل و گیاه

- عوامل حساسیت زای حیوانات خون گرم ( پر ، مو یا پوست )

- گرده ها و قارچ‌ها  

- هیره (مایت) موجود در گرد و خاک خانه‌ها

- انواع سوسک ها و حشرات

- کپک ها و قارچ ها

2) مواد محرک

-در معرض قرار گرقتن با دود سیگار و سایر مواد دخانی (قلیان ،‌پیپ و ... )از دوران بارداری تا پس از تولد ودر طی زندگی

-دود آتش ،اسپندو هر گونه ماده سوختنی

- آلودگی هوا (ازن ،دی اکسید گوگرد،ذرات معلق، سموم قارچی و...)

-تماس با بخارات ناشی از آشپزی مانند اکسید نیتروژن

- تغییرات آب و هوایی بخصوص هوای سرد وخشک

- رطوبت زیاد و یا استفاده از بخور طولانی مدت که باعث لفزایش قارچ و کپک در محیط می شود

- بوهای تند (نظیر بوی عطر و ادوکلنو شوینده ها)

- گرد و غبار

- تغییرات هیجانی  شدید (گریه کردن ،‌خندیدن شدید ، استرس)

3) عفونتهای ویروسی (سرماخوردگی ، آنفلوانزا و ..... )

4) ورزش و فعالیت فیزیکی

5) عوامل دیگر

- داروهایی مانند آسپرین وبرخی مسکن ها

- مواد افزودنی در غذاها و آلرژی های غذایی بویژه در کودکان

-  کم تحرکی وچاقی

- افسردگی و اضطراب پدر ومادر قبل و طی بارداری

- زایمان به روش سزارین

- وزن پایین موقع تولد و نیز سن کم مادر

- کمبود  ویتامین D

- عدم تغذیه با شیر مادر

- کلر استفاده در آب استخر ها

- آلاینده های شیمیایی : شوینده ها حشره کش ها، بوی رنگ

* علایم آسم

شایعترین علائم آسم عبارتند از :

1) سرفه :

‌سرفه بیماران آسمی معمولاً خشک است، اغلب در اواسط و آخر شب و اوایل صبح و یا هنگام ورزش و یا برخورد با عوامل خطر محیطی بدتر می شود و مانع خواب می گردد. ممکن است تک تک یاحمله ای باشد ولی اکثراً به مدت طولانی ادامه می یابد. اگر سرفه کودکی  بیش از 4 هفته طول بکشد باید بیمار از جهت آسم بررسی گردد.

2) خس خس :

نوعی صدای زیر است که هنگام تنفس و اغلب در بازدم، بیشتر در هنگام شب و انجام ورزش شنیده می شود. باید توجه داشت که خس خس سینه از خرخر که نوعی صدای بم است و اغلب در هنگام دم شنیده می شود افتراق داده شود. خس خس عود کننده نیز از علائمی است که باید در صورت مشاهده به آسم مشکوک شد.

3) تنگی نفس :

در تنفس طبیعی، عمل دم وبازدم به راحتی و بدون احساس فشار یا کمبود هوا صورت می گیرد اگر بیمار دچار اختلال در تنفس بصورت تنگی نفس گردد ، باید بعنوان یکی از علایم مشکوک به آسم  بررسی گردد.

البته همه بیماران علائم فوق را بطور کامل ندارند و شدت ومیزان علائم نیز ساعات مختلف شب و روز، فصل های گوناگون و درحالتهای مختلف بیماری و در حمله آسم متفاوت است. از آنجاکه ممکن است در بعضی از افراد، بیماری آسم همزمان با سایر آلرژی ها دیده شود لذا باید به علایم این بیماریها در حال  و یا گذشته وی توجه کرد، نظیر علائم آلرژی بینی (عطسه مکرر، خارش، گرفتگی و آبریزش بینی) و یا وجود ضایعات پوستی خارش دار (اگزما).

همانطورکه گفته شد علایم آسم درافراد مختلف شدتهای متفاوتی دارد که براساس آن برنامه درمانی اختصاصی آنها نیز تفاوت می کند. باید توجه داشت هربیمارآسمی درهرسطحی از شدت بیماری می تواند دچارحمله شدید و ناگهانی گردد.

گروه پیشگیری از بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان