به گزارش وب‌دا همدان، متن این مقاله را در ادامه ببینید: 

 استفاده بیش از حد سوخت های فسیلی و گسترش روز افزون فعالیت های صنعتی موجب افزایش درجه حرارت و پدیده گرمایش جهانی شده است.

 گرمایش جهانی منجر به تغییر اقلیم، بیابان زایی، افزایش ذوب برف و یخ، طوفان های شدید و افزایش سطح آب دریاها می شود.

- در مورد کیفیت هوا، افزایش اُزن، تغییر در ذرات معلق، تغییر در آلرژنها و تغییرات در شدت اشعه UV می شود.

- بیماری های منتقله از ناقلان ( عفونت های انسانی )

تب دانگو – بیماری نیل غربی – تب دره ریفت – انسفالوپاتی – هانتا ویروس – مالاریا – تولارمی – طاعون

- امنیت غذا و تغذیه ( مسمومیت های غذایی شامل سالمونلا، گاستروانتریت ، مرگ )

- اثرات بر تولیدات و محصولات کشاورزی

( افزایش CO₂  در هوا – کاهش نیتروژن در خاک و گیاه – سوء تغذیه – چاقی – بیماری های قلبی و متابولیک )

- آتش سوزی های وحشی ( خطرات ناشی از دود آتش سوزی – مرگ و میر – آسم – برونشیت – بیماری های مزمن ریوی و افزایش احتمال ابتلا به عفونت های تنفسی )

- بیماری های مرتبط با آب ( خشکسالی و اثرات تغذیه ای آن – بیماری های مرتبط با آب – بیماری های مرتبط با ریزگردها – بیماری های مرتبط با ناقلین – اثرات روانی و سیل ( مرگ – بی خانمانی – جراحات فیزیکی و بیماری های مرتبط با آب و غذا )

- تغییر در اکوسیستم ( مهاجرت انسان ها – کوچ حیوانات – بیماری های روان )

- سلامت روان ( استرس – چاقی – بیماری های متابولیک – بیماری های قلبی – افسردگی )

- امواج سرما ( افزایش بیماری های قلبی – تنفسی و میزان مرگ و میر )

- امواج گرما ( افزایش بیماری های قلبی – تنفسی – بیماریهای عروق مغزی – افزایش میزان بستری – افزایش نیاز به خدمات اورژانس 115 – افزایش میزان مرگ و میر )

- ارتقاء تاب آوری و سازگاری در برابر اثرات نامطلوب سلامتی الزامی است.

- اثرات امواج گرما                                                                                                                                 ( اثرات و هزینه های مالی – افزایش نیاز به خدمات اورژانس 115 – آتش سوزی و سایر اثرات محیطی – بیماری های قلبی – تنفسی – مرگ و میر )

- موج گرما = درجه حرارت بسیار بالا در یک منطقه خاص ( شدت – گستردگی و تداوم ) در مکان های مختلف متفاوت است.

- سازمان جهانی هواشناسی = 6 – 5 روز متوالی با حداکثر دمای روزانه 5 درجه سانتی گراد یا بیشتر از میانگین حداکثر دما.

- سازگاری adaptation  )                    ) = تطابق با اثرات در جهت کاهش اسیب و استفاده از فرصت ها با تغییر در شیوه ها و ساختارها.

- در همه سطوح و همه گروه ها

- سازگاری با منطقه جغرافیایی و درآمد ملی متفاوت است.

- در کشورهای با درآمد بالا و توسعه یافته ï  مسئله بهداشتی به ویژه در مناطق شهری

- در کشورهای با درآمد کم و متوسط ï  کشاورزی و معیشت محور

- مهم ترین استراتژی های استخراج شده

— آموزش و ارتقاء آگاهی

— زیرساخت های سبز

— اقدامات دولت

— زیرساخت های حیاتی

— سامانه هشدار اولیه

— اقدامات بهداشت

— رفتارهای محافظتی در محل کار

— وضعیت جسمانی

— معماری و طراحی ساختمان

— طراحی شهری

آموزش و ارتقاء آگاهی

( آموزش بهداشت عمومی در جهت کاهش آسیب و آمادگی )

( تهیه دستور العمل ها و آموزش از طریق شبکه های بهداشتی و رابطین بهداشتی و افراد کلیدی جامعه )

( رسانه های مختلف جمعی برای گروه های مختلف جامعه ) خصوصاً گروه های اسیب پذیر

( مدیران و کارفرمایان )

( آموزش سبک زندگی و مصرف پایدار، بهره وری انرژی )

( استفاده از فناوری های سبز )

زیرساخت های سبز

— از اجزا طرح جامع شهری

— اثر خنک کننده منابع سبز شهری منجر به کاهش تقاضای برق

— به طور غیر مستقیم به کاهش انتشار CO₂   

— ایجاد پارک ها و راهروهای سبز

— افزایش پوشش درختان شهری

— بام سبز – دیوارهای سبز – جنگل های شهری – کشاورزی شهری – پارک های کشاورزی – پارک های رودخانه ای – مناطق تالابی

اقدامات دولت

ï سند هیوگو – سند سِندای

ï رویکرد یکپارچه حاکمیتی

ï تعامل دولت با سازمان ها یا ذی نفعان

ï ارتقاء درک از خطر امواج گرما در مدیران اجرایی

— امکان دسترسی مردم به فضاهای سبز و به امکانات رفاهی و عمومی مثل مراکز خرید و پارک ها خصوصاً برای افراد مسن و آسیب پذیر، احداث استخرهای شنای عمومی ، تهیه پناهگاه های عمومی

— تلاش در جهت برقراری عدالت محیطی جهت دسترسی نقاط مختلف شهر به امکانات رفاهی

— سرمایه گذاری و حمایت مالی در جهت ایجاد شبکه های اجتماعی جهت کاهش آسیب پذیری افراد مسن در برابر اثرات موج گرما به عنوان مثال فضا و منابع لازم برای گروه های اجتماعی حامی سالمندان.

— وضع قوانین سخت گیرانه ساختمان ( استفاده از عایق بندی و مواد بازتابنده برای دیوارها و سقف ها )

— کمپین درب منزل توسط شهرداری برای شناسایی افراد آسیب پذیر در برابر گرما

— سرمایه گذاری در کاهش جزایر گرمای شهری در مقیاس کلان شهرها

— تلاش برای ایجاد قوانین در جهت کاهش آسیب ( به عنوان مثال کاهش انتشار گازهای گلخانه ای )

— سرمایه گذاری و نظارت در بخش حمل و نقل

— مشارکت بین بخشی در مدیریت ریسک موج گرما بین حوزه سلامت و هواشناسان

- اهداء کمک هزینه به نیازمندان

زیرساخت های حیاتی

ارزیابی ریسک و تاب آوری زیرساخت های حیاتی

— تأمین برق  ï مستعد ترین شبکه زیرساخت حیاتی در برابر دمای بالا

— بخش حمل و نقل ï از طریق کربن زایی ، ایجاد شلوغی ، ترافیک و ازدحام

- توجه به رفتارهای حمل و نقل ( کاهش استفاده از اتوبوس های معمولی و افزایش استفاده از اتوبوس های تهویه مطبوع )

- استفاده از سیستم های تهویه مطبوع در منازل و ادارات و دسترسی به برق

- دسترسی به شبکه آب سالم

- کاهش تعداد وسائل نقلیه در جاده ها و افزایش حمل و نقل عمومی

اقدامات حوزه سلامت

( برنامه های سلامت برای گروه های آسیب پذیر – آموزش – مشاوره – مدیریت خطر امواج گرما – اقدامات پیشگیرانه – برنامه های پاسخ )

ساخت سیستم های بهداشتی مقاوم در برابر تغییر اقلیم

- کنفرانس هیوگو ( بیمارستان های ایمن از بلایا )

- کنفرانس تسلای ژاپن  ( 2015 ) – تاب آوری زیرساخت های بهداشتی

— آموزش در سطح جامعه

— معماری و کفایت سیستم های خنک کننده

— وجود برنامه هایی برای رویارویی با اثرات موج گرما

— ارتقاء تاب آوری عملکردی ، فیزیکی و مدیریتی در برابر امواج گرما

— توجه به گروه های آسیب پذیر، وجود برنامه های خاص برای ارائه خدمات به این گروه ها

ð اجرای استراتژی های مدیریت سلامت برای گروه های سلامت آسیب پذیر

ð داشتن برنامه مدیریت ریسک موج گرما

ð تهیه و بکارگیری کمپین آموزشی ، بروز رسانی برنامه پاسخ به گرما ، انتشار مطبوعات و توزیع مطالب آموزشی برای مردم از طریق مراکز بهداشتی درمانی و سایر بسترهای توزیع، نظارت بر بهداشت و شرایط آب و هوایی، اعمال اقدامات پیشگیرانه توسط مراکز درمانی ، آمادگی برای مداخله، بسیج و استفاده از امکانات مداخله ای توسط شرکاء بهداشت، شهرداری و ...

ð اطلاعات در رسانه ها، فراخوان آگاهی از متخصصان مراقبت های بهداشتی، نظارت بر کم آبی در بیماران

ð رهبری و تخصیص کافی نقش و مسئولیت های کارکنان در تلاش برای افزایش تاب آوری

ð ایجاد ظرفیت سازگاری از طریق مشارکت و یا تامین حمایت متقابل

ð مدیریت اضطراری و تقویت خدمات مراقبت های بهداشتی

ð ارزیابی خطرات بهداشتی

ð تخمین دسترسی به منابع مهم و پیشتیبان  ( تجهیزات پزشکی – متخصصان مورد نیاز – منابع انرژی جایگزین )

ð استفاده از ظرفیت کافی اورژانس برای مدیریت مؤثر موارد اضطراری و حوادث ناشی از آب و هوا مانند امواج گرمایی

ð ارزیابی سریع نیازها

ð ایجاد سیستم هایی برای نظارت

ð موافقت نامه های کمک متقابل با سایر مؤسسات

ð توسعه سیستم های هشدار اولیه طبق توصیه های هواشناسی و هشدارهای شدید برای کاهش خطرات سلامتی

ð ارزیابی مستمر پروتکل های پاسخ و بازیابی

ð تقویت دسترسی و تأثیر پیام های بهداشت عمومی

کاربرد سامانه هشدار اولیه :

— پیش بینی و آگاهی از وقایع شدید آب و هوایی قبل از رخداد

— انتشار خبر از رسانه ها، انشار توصیه های مربوط به گرما و اقدامات مداخله آمیز

— مثلاً ارسال خودکار پیام های هشدار دهنده گرما به بیمارستان ها و سایر مؤسسات

— بکار گیری سیستم های هشدار دهنده برای افراد آسیب پذیر

رفتارهای محافظتی در محل کار ï

— شرایط حرارتی نامناسب در محل کار

— در سال 2018، 6/133 میلیارد ساعت کاری در دنیا به دنبال اثرات امواج گرما از دست رفت که 45 میلیارد ساعت بیش از سال 2000 بود.

راهکارها ï  — بکارگیری سامانه هشدار اولیه و سیستم های ایمنی در محل کار

— ایجاد عملکردهای مدیریتی مانند ارزیابی خطر

— امکان تغییر شیوه ها و زمان های کاری

—کاهش سرعت کار بر حسب نوع کار

—در نظر گرفتن دمای محیط کار به عنوان شاخص و توانایی متوقف کردن کار

— افزایش آگاهی کارکنان و کارفرمایان

— دسترسی به آب خنک در محل کار

وضعیت جسمانی :

— سلامتی و تناسب اندام عامل اصلی محافظت

— اهمیت به ظرفیت قلب وعروق انسان در جبران دمای بدن

— و آمادگی جسمانی

— پیاده روی و دوچرخه سواری  قبل از موج گرما به عنوان اقدامی پیشگیرانه

— ارتباط بین گرما ی شدید و مرگ و میر

— افراد مسن به عنوان حساس ترین گروه 

— بیماری های مزمن به عنوان عامل اصلی خطر – و در درجات کمتر عوامل خطر اجتماعی – اقتصادی

رفتارهای فردی سازگارانه :

— نوشیدن آب فراوان برای هیدراته ماندن

— استفاده از مناطق سایه داردر خارج از منزل

— استفاده از تجهیزات فردی ( کلاه – ضد آفتاب – آستین بلند )

— پوشیدن لباس سبک

— توجه به پیش بینی های روزانه هواشناسی

— اصلاح سبک زندگی ، استفاده از تهویه ، کولر ، پنکه

— ماندن در خانه

— دوش گرفتن در زمان های متعدد

— کاهش مدت زمان فعالیت و کاهش شدت فعالیت در فضای باز

— کاهش بازدیدهای اجتماعی و افزایش ارتباط از طریق شبکه های اجتماعی

— باغبانی، انجام پیاده روی ، و امورات در صبح زود

— مصرف بیشتر غذاهای سرد

— استفاده از تهویه مطبوع در اتومبیل

— استفاده از مناطق سبز طبیعی

— رفتن به پارک، جنگل ، طبیعت

— بستن پنجره ها در طول روز ، استفاده از پرده

— باز کردن پنجره ها در طول شب

— اماکن عمومی دارای تهویه هوا

— استفاده از سایبان یا پرده  /رفتن به یک اتاق خنک

— پوشاندن سر زیر نور شدید آفتاب ، شنا در استخر یا دریاچه یا رودخانه

— توجه به دستور العمل های محافظت از سلامتی ، و اجرای رفتارهای پیشگیرانه ، تهیه لیستی از شماره تلفن های اضطراری ، استفاده کمتر از منابع گرمادر خانه از جمله اجاق گاز

— استفاده از بالکن در عصرها

— استفاده از یک پارچه مرطوب روی صورت، گردن یا بدن

طراحی و معماری ساختمان

- بخش ساختمان یکی از بزرگ ترین مصرف کنندگان انرژی و انتشار دهنده های کربن

- در طراحی مسکن ( استانداردهای ساختمان ، مکان ، قدمت ، عایق بندی ، ایوان ، بالکن ، پنجره ، سایبان ، تهویه منفعل ، رنگ سقف ، تهویه هواو ... ) مدنظر قرار گیرد.

- این طراحی تحت تآثیر سیاست های دولت و استانداردها

— رعایت استانداردهای طراحی ساختمان

— استفاده از پنجره های بیشتر، اجتناب از سنگ فرش کف خانه ها، بکارگیری پنجره های بزرگ

- طراحی متناسب با نوع ساختمان مثل بناهای غیر خانگی عایق همراه با یک سیستم تهویه مکانیکی دقیق کنترل شده

- بکار گیری سقف های سبز و خنک

- مکان یابی مکان های حساس به دما – سایه انداز پنجره ها – استفاده از شیشه های باز تابنده و فضاهای باز بزرگ با نورگیر های بزرگ

- استفاده از سیستم های منفعل در طراحی ساختمان

- استفاده از عایق سقف و دیوارها، پنجره ، دیوارهای سبک ، سقف سبک ، پرده ، عایق داخلی دیوار ، تهویه

- توجه به محل سکونت ، طراحی مسکن ، کاهش جذب سطوح خارجی ، سایبان و تهویه مناسب در مسکن ، نصب هدف مند کرکره های خارجی به ویژه در خانه های دارای افراد آسیب پذیر و مسن

- عایق دیواری خارجی ، کرکره های خارجی ، پرده های بلند ، قوانین طراحی پنجره ها و تهویه شبانه

طراحی شهری

— نوع مصالح فضای شهری ، اندازه و شکل فضای باز و الگوهای منطقه ای پوشش زمین

— نقشه برداری از جزیره های گرمایی شهری

— تهیه فضاهای عمومی خنک

— استفاده از الگوهای خنک کننده فضایی و مسیر باد

— کاشت درخت و سایه درختان و پوشش گیاهی

— ایجاد پارک های عمومی – طراحی چیدمان درختی مطلوب

— بام های سبز و سیستم های سبز عمومی ( دیوارها و نماها )

— توجه به پوشش زمین

— استفاده از سایبان

— اصلاح هندسی شهری

— پیاده روهایی با خنک کننده های تبخیری

— استفاده از ساختارهای آبی

نتیجه گیری :

— اقدامات سازگاری در برابر امواج گرمایی نیاز به آموزش و توانمند سازی افراد جامعه ، تلاش های بین بخشی و سیاست سازگاری با امواج گرما دارد. چرا که امکان وضع ، اجرا و پیگیری اقدامات سازگارانه به صورت سلسله و ارو زنجیره ای بین بخش های مختلف جامعه ممکن خواهد بود.

 

دکتر حبیب معصومی

رییس دبیرخانه کارگروه سلامت وامنیت غذایی استان