دکتر فاطمه امیری، در گفت‌وگو با وبدا در همدان، با اشاره به افزایش شیوع کم‌خونی در برخی گروه‌های جمعیتی، اظهار کرد: زمانی که میزان هموگلوبین خون از حد طبیعی پایین‌تر می‌آید، توان اکسیژن‌رسانی بدن کاهش می‌یابد و فرد دچار کم‌خونی می‌شود.

 

 وی ادامه داد: بر اساس معیارهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، هموگلوبین کمتر از ۱۲ گرم در دسی‌لیتر در زنان و کمتر از ۱۳ گرم در مردان به‌عنوان کم‌خونی شناخته می‌شود، هرچند این مقادیر ممکن است در برخی مناطق باتوجه‌به شرایط ژنتیکی و محیطی اندکی متفاوت باشد.

 

 متخصص خون‌شناسی آزمایشگاهی و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، با تأکید بر اینکه کم‌خونی در بسیاری از موارد به‌صورت پنهان بروز می‌کند، مطرح کرد: علائمی مانند خستگی مداوم، رنگ‌پریدگی، تنگی نفس، تپش قلب، کاهش تمرکز، خواب‌آلودگی، سردرد، بی‌حوصلگی و ضعف عمومی می‌توانند نشانه‌های هشداردهنده این بیماری باشند.

 

 امیری با اشاره به پیامدهای جدی کم‌خونی درمان‌نشده گفت: کاهش هموگلوبین باعث اختلال در اکسیژن‌رسانی به اندام‌ها می‌شود و بدن برای جبران این کمبود، قلب را وادار به فعالیت بیشتر می‌کند، این وضعیت در بلندمدت می‌تواند به بروز یا تشدید بیماری‌های قلبی منجر شود.

 

 متخصص خون‌شناسی آزمایشگاهی و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، یادآور شد: همچنین کم‌خونی شدید بر سیستم عصبی اثر می‌گذارد و در برخی بیماران با تحریک‌پذیری، اختلالات رفتاری و کاهش توان شناختی همراه است.

 

 امیری ادامه داد: در موارد پیشرفته و درمان‌نشده، کم‌خونی ممکن است آسیب‌های جدی به مغز و دستگاه اعصاب مرکزی وارد کند؛ به‌طوری‌که فرد به‌تدریج دچار تغییرات رفتاری، پرخاشگری، اختلالات شناختی و حتی توهم می‌شود.

 

 وی درباره علل بروز کم‌خونی توضیح داد: کاهش تولید گلبول‌های قرمز یا هموگلوبین که شایع‌ترین علت آن فقر آهن است، این کمبود معمولاً به دلیل تغذیه نامناسب، اختلال در جذب یا افزایش نیاز بدن ایجاد می‌شود.

 

 به گفته این عضو هیئت‌علمی دانشگاه، ازدست‌دادن خون یکی دیگر از عوامل مهم کم‌خونی است که می‌تواند به‌صورت خونریزی‌های حاد مانند حوادث و جراحی‌ها یا خونریزی‌های مزمن نظیر قاعدگی شدید، زخم معده، هموروئید و خونریزی‌های گوارشی بروز کند، در نوزادان نیز ناسازگاری گروه خونی با مادر می‌تواند منجر به زردی و کم‌خونی شود.

 

 امیری با تأکید بر اینکه زنان، به‌ویژه زنان باردار یا افرادی با قاعدگی‌های شدید، بیشترین آسیب‌پذیری را دارند، خاطرنشان کرد: کودکان در سنین رشد، سالمندان و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن نیز باید به‌صورت منظم از نظر کم‌خونی بررسی شوند، کم‌خونی در کودکان، به‌ویژه در صورت درمان‌نشدن فقر آهن، می‌تواند اثرات ماندگاری بر رشد جسمی و تکامل سیستم عصبی برجای بگذارد.

 

 مصرف بی‌رویه آهن می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به‌جای بگذارد

 وی نقش تغذیه را در پیشگیری و کنترل کم‌خونی بسیار مهم دانست و گفت: مصرف مواد غذایی غنی از آهن، ویتامین B12 و اسیدفولیک مانند گوشت قرمز، مرغ، ماهی، سبزی‌های برگ سبز، حبوبات و غلات غنی‌شده توصیه می‌شود، همچنین مصرف هم‌زمان منابع آهن با ویتامین C باعث افزایش جذب آهن، به‌ویژه از منابع گیاهی، خواهد شد، در مقابل، مصرف لبنیات یا مکمل‌های کلسیم هم‌زمان با آهن می‌تواند جذب آن را کاهش دهد.

 

 این متخصص خون‌شناسی در پایان نسبت به مصرف خودسرانه مکمل‌های آهن هشدار داد و تصریح کرد: مکمل آهن باید فقط پس از انجام آزمایش و با تجویز پزشک مصرف شود، مصرف بی‌رویه آهن می‌تواند موجب تجمع آن در بدن و آسیب به اندام‌هایی مانند کبد، قلب و لوزالمعده شود و حتی علائم گوارشی یا افزایش خطر عفونت را به همراه داشته باشد، علاوه بر این، کم‌خونی همیشه ناشی از فقر آهن نیست و در برخی موارد می‌تواند نشانه بیماری‌های زمینه‌ای جدی‌تری باشد؛ بنابراین انجام آزمایش‌های منظم، به‌ویژه آزمایش CBC، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض این بیماری دارد.