به گزارش وب‌دا همدان، دکتر فاطمه پاکراد در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به شعار روز دوم هفته سلامت مبتنی بر «محیط سالم، جامعه سالم با مشارکت مردم» اظهار کرد: میکروپلاستیک‌ها طیف گسترده‌ای از مواد را شامل می‌شوند که از مواد مختلفی با ترکیبات شیمیایی، شکل‌ها و اندازه‌های مختلف تشکیل شده‌اند اگرچه هیچ تعریف علمی مورد توافقی از میکروپلاستیک‌ها وجود ندارد، اما آنها اغلب به عنوان ذرات پلاستیکی با طول کمتر از 5 میلی‌متر تعریف می‌شوند.

مدیر گروه پرستاری سلامت جامعه با بیان اینکه میکروپلاستیک‌ها در محیط زیست فراگیر هستند افزود: این مواد در طیف وسیعی از غلظت‌ها در آب دریا، فاضلاب، آب شیرین، غذا، هوا و آب آشامیدنی، چه آب بطری و چه آب لوله‌کشی، شناسایی شده‌اند، داده‌های مربوط به وجود میکروپلاستیک‌ها در آب آشامیدنی در حال حاضر محدود است و مطالعات کاملاً قابل اعتماد کمی با استفاده از روش‌ها و ابزارهای مختلف برای نمونه‌برداری و تجزیه و تحلیل ذرات میکروپلاستیک انجام شده است.

وی تصریح کرد: شواهد محدود نشان می‌دهد که منابع اصلی آلودگی میکروپلاستیک‌ها در منابع آب شیرین، رواناب‌های زمینی و پساب‌های فاضلاب هستند. با این حال، تصفیه بهینه فاضلاب (و آب آشامیدنی) می‌تواند به طور مؤثر اکثر میکروپلاستیک‌ها را از پساب حذف کند.

عضو هیات علمی دانشکده پرستاری همدان عنوان کرد: میکرو پلاستیک‌ها می‌توانند از آب‌های سطحی و منابع آبی مانند فاضلاب‌های شهری که شامل پساب‌های ناشی از شستشوی لباس‌های مصنوعی، محصولات آرایشی و صنعتی است، مقادیر زیادی میکروپلاستیک را به رودخانه‌ها و.. منتقل می‌کنند. همچنین زباله‌های پلاستیکی رها شده در محیط به مرور زمان تجزیه شده و به ذرات میکروپلاستیک تبدیل می‌شوند که در آب باقی می‌مانند. برای کاهش این آلودگی‌ها، استفاده از روش‌هایی مانند جوشاندن آب و فیلترهای پیشرفته تصفیه آب توصیه می‌شود که می‌توانند درصد قابل توجهی از میکروپلاستیک‌ها را حذف کنند.

**اثرات میکروپلاست بر بدن انسان

مدیر گروه پرستاری سلامت جامعه در ادامه خاطرنشان کرد: میکروپلاستیک‌ها می‌توانند مشکلاتی از قبیل التهاب و آسیب به دیواره روده، مشکلات گوارشی، تضعیف سیستم ایمنی بدن، التهاب ریوی، اختلال در غدد درون‌ریز که می‌توانند توازن هورمونی بدن را بر هم زده و مشکلات هورمونی ایجاد کنند و همچنین موجب افزایش بیماری‌های قلبی-عروقی شوند.

وی تشریح کرد: مطالعات نشان داده‌اند که میکروپلاستیک‌ها ممکن است به سطح ژنتیکی سلول‌ها آسیب بزنند و یا در کبد، کلیه و روده‌ها تجمع یابند و باعث افزایش استرس اکسیداتیو و آسیب‌های مغزی شوند.

**مواد شیمیایی خطرناک مرتبط با میکروپلاستیک‌ها

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به مواد شیمیایی خطرناک در میکروپلاستیک ها به اثرات آنها در سیستم ایمنی بدن اشاره و اظهار کرد: یکی از مواد شیمیایی خطرناک بیسفنول A (BPA)است که ترکیبی شیمیایی است و در تولید پلاستیک‌ها استفاده می‌شود و به‌عنوان اختلال‌گر غدد درون‌ریز شناخته شده است. این ماده می‌تواند هورمون‌ها را تقلید کرده و در تولید، ترشح و عملکرد هورمون‌ها اختلال ایجاد کند. قرار گرفتن در معرض BPA با بیماری‌های قلبی، دیابت نوع ۲، اختلالات تولیدمثل و مشکلات هورمونی مرتبط است.

وی با بیان اینکه فتالات‌ها نیز از جمله مواد شیمیایی هستند که برای انعطاف‌پذیری پلاستیک می‌توانند باعث کاهش سطح تستوسترون، کاهش کیفیت اسپرم، افزایش خطر چاقی، زایمان زودرس، و تغییرات رفتاری در کودکان شوند، گفت: همچنین هیدروکربن‌های چندحلقه‌ای معطر (PAH) و بی‌فنیل‌های پلی‌کلرید (PCB) از جمله آلاینده‌های دیگری است که امکان دارد توسط میکروپلاستیک‌ها جذب شده و سلامت انسان را تهدید کنند.

دکتر پاکراد تاکید کرد که میکروپلاستیک‌ها به دلیل قابلیت جذب مواد شیمیایی سمی و تجمع در بدن موجودات زنده، تهدیدی جدی برای سلامت انسان و محیط زیست محسوب می‌شوند و ادامه داد: مطالعات نشان می‌دهند که این ذرات می‌توانند باعث مشکلات گوارشی، اختلالات هورمونی، تضعیف سیستم ایمنی، بیماری‌های قلبی و حتی تغییرات ژنتیکی شوند بنابراین، کاهش مواجهه با میکروپلاستیک‌ها و استفاده از جایگزین‌های پایدارتر ضروری است.

 **وظیفه اصلی ما در قبال میکروپلاستیکها

مدیرگروه پرستاری سلامت جامعه با بیان اینکه ما در قبال سلامتی خود و جامعه مسئولیم و باید با فرهنگ سازی در راستای استفاده صحیح از مواد پلاستیکی برای جامعه‌ای سالم تلاش کنیم، توصیه کرد: با کاهش مصرف پلاستیک‌های یک‌بار مصرف( اجتناب از استفاده از کیسه‌ها، بطری‌ها، ظروف و وسایل پلاستیکی یک‌بار مصرف که منبع اصلی تولید میکروپلاستیک‌ها هستند و جایگزینی آن‌ها با محصولات قابل استفاده مجدد یا از جنس‌های طبیعی) می‌توان نقش مهمی در این رابطه ایجاد کرد.

وی اضافه کرد: انتخاب محصولات با مواد طبیعی و پایدار(استفاده از لباس‌ها و منسوجات ساخته شده از الیاف طبیعی مانند پنبه یا پشم به جای پارچه‌های مصنوعی (پلی‌استر، نایلون) که در شستشو میکروپلاستیک آزاد می‌کنند) و آگاهی و آموزش(افزایش دانش و اطلاع‌رسانی درباره منابع میکروپلاستیک‌ها، عوارض آن‌ها و راه‌های کاهش مواجهه، که می‌تواند رفتار مصرف‌کنندگان را به سمت انتخاب‌های پایدارتر سوق دهد) نیز در این رابطه مؤثر است.

دکتر پاکراد همچنین تبیین کرد: لازم است کاهش استفاده از بسته‌بندی‌های پلاستیکی و انتخاب مواد غذایی تازه (پرهیز از خرید مواد غذایی بسته‌بندی شده در پلاستیک و ترجیح دادن محصولات تازه یا بسته‌بندی شده در کاغذ، شیشه یا فلز) و حمایت از قوانین و سیاست‌های مقابله با میکروپلاستیک (مشارکت در حمایت از طرح‌ها و مقرراتی که تولید و انتشار میکروپلاستیک را محدود می‌کنند)

وی انتخاب روش‌های پخت و نگهداری مناسب را از دیگر راهکارهای کاهش آسیب مواد پلاستیکی برشمرد و افزود: پرهیز از گرم کردن غذا در ظروف پلاستیکی و استفاده از ظروف شیشه‌ای، سرامیکی یا فلزی برای کاهش آزادسازی میکروپلاستیک‌ها در غذا، کاهش شستشوی غیرضروری لباس‌های مصنوعی، کاهش دفعات شستشو و استفاده از روش‌های شستشوی بهینه برای کاهش ریزش الیاف پلاستیکی و حمایت از تحقیقات و نوآوری‌ها (تشویق و حمایت از پروژه‌های تحقیقاتی که به بررسی اثرات میکروپلاستیک‌ها و توسعه فناوری‌های کاهش آن‌ها می‌پردازند نیز در راستای ایجاد جامعه‌ای باید مدنظر قرار گیرد.

وی در پایان تاکید کرد: با انجام این اقدامات، هر فرد می‌تواند نقش مهمی در کاهش آلودگی میکروپلاستیک‌ها ایفا کند و به حفظ سلامت خود، خانواده و محیط زیست کمک نماید؛ این وظایف نه تنها به کاهش انتشار میکروپلاستیک‌ها کمک می‌کنند بلکه به ایجاد فرهنگ مصرف پایدار و مسئولانه در جامعه منجر می‌شوند.