بازی نقش حیاتی و مهمی در زندگی کودکان دارد و وسیله­ای است جهت کسب مهارت­های زندگی، رشد خلاقیت، بسط قدرت تخیل و ایجاد یک تصویر ذهنی مثبت از فرد. براساس کنوانسیون حقوق کودک "بازی و تفریح، حق کودک است، پس ضروری است که امکانات لازم برای فعالیت­های تفریحی آنان را فراهم نمود”.

هنگام دویدن، راه رفتن و پریدن عضلات بزرگ بدن و موقع بازی با مکعب­ها و یا خمیر، عضلات کوچک به حرکت در می­آیند، این فعالیت­ها توجه کودک را زیادتر، حرکات او را دقیق­تر و مهارت او را بیشتر می­کند.

بازی عامل اصلی در پرورش ذهنی کودک به شمار می­آید. کودک آنچه که در خانه یا کودکستان می­آموزد ضمن بازی تکرار می­کند و هنگام تکرار درباره آنها می­اندیشد و معنای بسیاری از این پدیده­ها برایش قابل فهم­تر می­گردد.

با توجه به این که در حال حاضر به علت شیوع بیماری کرونا کودکان در خانه هستند و مانند گذشته نمی­توانند با همسالان خود در مهد یا پارک بازی کنند والدین می­توانند در منزل با وسایل ساده با کودک بازی کنند و لحظات شاد و مفرحی برای او ایجاد نمایند.

بازی­های ساده خانگی مناسب کودکان

بازی "صدای اسرار امیز"

چند وسیله صداساز مانند ساعت زنگ­دار، کیسه چیپس، ظرف نخود و لوبیا و .. را فراهم کنید. روی چشمان کودک را با چشم­بند ببندید و از او بخواهید حدس بزند که هریک از صداهایی که می­شنود مربوط به کدام شی است. حالا نوبت شماست که چشمانتان را ببندید و حدس بزنید.

بازی " کدام کلمه با بقیه فرق داره"

شش یا هفت کلمه را به کودک بگویید که یکی از آنها با بقیه فرق داشته باشد و از کودک بخواهید کلمه­ای را که با بقیه فرق دارد را پیدا کند.

مثلا زرد، قرمز، آبی، سوسک، سبز، بنفش، کدام کلمه با بقیه فرق داره؟

یا قاشق ، چنگال، چاقو، بشقاب، شلوار، قابلمه، کدام کلمه با بقیه فرق داره؟

کارت بازی

دو یا سه جفت کارت بازی کودکان با تصاویر مشابه بردارید. خودتان هم می­توانید با استفاده از تصاویر مشابه مجلات و کتاب­ها این کارت­ها را آماده کنید بعد آنها را روی زمین بچینید که تصاویر آنها دیده نشود سپس جای کارت­ها را تغییر دهید و از کودک بخواهید کارت­های مشابه را نشان دهد. اگر کارت­هایی که کودک برداشت مشابه نبود دوباره آنها را سرجایشان بگذارید و به بازی ادامه دهید تا کودک همه تصاویر جفت را پیدا کند. در بازی­های بعدی می­توانید تعداد کارت­ها را بیشتر کنید.

بازی "بیست سوالی"

یک حیوان را در نظر بگیرید و بگذارید کودکتان بیست سوال که جواب آنها فقط بله یا نه است را از شما درباره حیوان موردنظر بپرسد تا سرانجام نام حیوان را حدس بزنید ( ممکن است در ابتدا لازم باشد که به کودکتان برای پرسیدن سوالات دارای جواب بله و نه کمک کنید). حالا بگذارید کودکتان یک حیوان را انتخاب کند و شما شروع به پرسیدن 20 سوال بکنید. همین بازی را با اسامی غذاها، اسباب بازی­ها و آدم­ها انجام دهید.

بازی "تصویر را حدس بزن"

یک تصویر از تصاویر کتاب داستان که برای کودک آشناست را با یک ورق کاغذ بپوشانید. کم­کم ورق کاغذ را کنار ببرید تا کودکتان حدس بزند تصویر چیست.

بازی حافظه

پنج یا شش شی آشنا یا اسباب­بازی کودک را روی میز قرار دهید و از کودکتان بخواهید که بعد از دیدن آنها، چشمانش را ببندد. یکی از اشیاء را بردارید و بقیه را جابه جا کنید. آنگاه از کودکتان بخواهید چشمانش را باز کند و بگوید کدام یک از اشیاء، برداشته شده است. حالا نوبت شماست که چشمانتان را ببندید تا کودکتان همین بازی را تکرار کند.

لیوان ناقلا

چهار لیوان که شفاف نباشد و داخل آن دیده نشود را فراهم کنید یک توپ یا شی یا خوراکی کوچک که زیر لیوان­ها جا بگیرد را پیدا کنید. بگذارید کودکتان ببیند که شی یا خوراکی را زیر لیوان­ها می­گذارید. آنگاه همه لیوان­ها را حرکت داده و جا به جا کنید از کودکتان بخواهید به یاد بیاورد که شی یا خوراکی مورد نظر زیر کدام لیوان­ است. حالا نوبت کودکتان است که لیوان­ها را جا به جا کند تا شما جای خوراکی را پیدا کنید.

بازی "نشانه گیری"

یک سطل بزرگ را حدود یک متر دورتر از جایی که کودک ایستاده است قرار دهید و از او بخواهید که یک توپ کوچک یا یک جوراب گوله شده را داخل سطل پرتاب کند در دفعات بعدی فاصله را بیشتر کنید.

بازی "راه رفتن مثل حیوانات"

برای تقویت هماهنگی و تعادل، طرز راه رفتن حیوانات مختلف را به کودکتان نشان دهید تا انجام دهد. مثلا " راه رفتن مثل خرس" به صورت راه رفتن روی دست­ها و پاها به طوری که زانوها و آرنج­ها حتی­الامکان خم نشوند یا " پریدن مثل خرگوش" به صورت خم کردن کمر و زانو به حالت چمباتمه و سپس پریدن به جلو

بازی "قایم موشک"

در این بازی بار اول شما چشم بگذارید و به کودک بگویید قایم شود. بلندبلند شروع به شمردن کنید تا کودک قایم شود. به محض پایان یافتن شمارش، گشتن به دنبال افراد را شروع کنید. آخرین فردی که پیدا می‌شود باید در دور بعدی بازی چشم‌ بگذارد.

بازی "بولینگ"

چند لیوان یک بار مصرف و یک توپ کوچک آماده کنید لیوان­های یک بار مصرف را روی هم بچینید و کودک را به فاصله یک متری قرار دهید و از او بخواهید که توپ کوچک را به طرف لیوان­ها از روی زمین قل بدهد. تا افتادن همه لیوان­ها روی زمین، بازی را ادامه دهید و در دفعات بعدی فاصله را بیشتر کنید.

بازی رنگ­ها

چند تا سبد یا کارتن را به کمک کاغذهای رنگی برچسب‌گذاری کنید و تعدادی توپ رنگی یا جوراب­ رنگی گوله شده فراهم کنید و از کودکتان بخواهید تا توپ‌های هم رنگ با هر سبد را به داخل سبد بیاندازد.

منبع:

روانشناسی محیطی و بررسی تاثیر بازی بر آموزش و یادگیری کودکان مینا بیات، مهسا بیات

کتاب فعالیت­ها و بازی­هایی برای حمایت از تکامل حرکتی، ذهنی، ارتباطی، اجتماعی، و هیجانی کودکان