سواد سلامت نقش مهم رسانه در ساخت فرهنگ سلامت روان
بانوان است.

به گزارش پایگاه خبری وب‌دا در همدان، کارشناس
برنامه سلامت روان در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به نقش رسانه‌ها در فرهنگ‌سازی
برای سلامت روان بانوان و اجتماع اظهار داشت: ‌رسانه­ ها افراد، ابزار یا موقعیت­هایی هستند که به وسیله آن­ها پیام ایجاد و یا دریافت
می‌شود، از سویی به میزان توانایی افراد
در به دست آوردن، تحلیل کردن و فهمیدن اطلاعات و خدمات اولیه بهداشتی که به آن نیاز
دارند تا بتوانند در مورد مسائل مربوط به سلامتی خود مشارکت داشته و تصمیم‌های درستی
را اتخاذ کنند، سواد سلامت(Health
Literacy) می‌گویند.

وی تصریح کرد: به زبان ساده ­تر سواد سلامت یعنی این­که
بتوانیم از آموخته ­های مفاهیم سلامت در راستای خودمراقبتی و ارتقای سلامت استفاده
کنیم. بخش مهم‌ و اصلی سواد سلامت به این موضوع اشاره دارد که «چگونه زندگی کنیم
که سالم ‌تر بمانیم؟

خانم باباخانی ادامه داد: سواد
سلامت دیجیتالی، توانایی جستجو، یافتن، درک و ارزیابی اطلاعات بهداشتی مبتنی بر
فضای دیجیتال (اینترنت ) می­باشد. در حال حاضر بیشتر افراد، اطلاعات مربوط به
بیماری و سلامتی را از طریق اینترنت دریافت می­کنند. بنابراین لزوم ایجاد بسترهای
اینترنتی که عاری از اطلاعات غیرعلمی و به خصوص در ارتباط با همه­گیری کرونا عاری
از شایعات باشد، از اهمیت بسزایی برخوردار است. زنان با توجه به نقش حمایتی و مراقبتی
در خانواده و ارتباط بیشتر با فرزندان و والدین، نقش اثر گذار و بسیار مهمی در سلامت
خانواده و جامعه ایفا می­کنند بنابراین افزایش سواد سلامت زنان جامعه از اهمیت بسیار
زیادی برخوردار است.

وی تشریح کرد: زمانی که مشارکت
همه افراد جامعه در مبارزه و جلوگیری از انتشار سریع عوامل بیماری­زا مثل ویروس کرونا
لازم می­شود، حجم بالای اطلاعات و پیچیدگی محتواها در فضای حقیقی و مجازی جامعه، مانع
بزرگی در واکنش سریع و صحیح اعضای جامعه محسوب می­شود و موجب سردرگمی
در انتخاب پیام‌های صحیح و حتی برداشت نا­صحیح از آن می­شود.

کارشناس برنامه سلامت روان
توضیح داد: نقش آموزش مراکز و سایت­‌های مورد تایید وزارت مجموعه وزارت بهداشت و دانشگاه­های
علوم پزشکی که منابع علمی و صحیح انتشار پیام­های مرتبط با بهدا­شت و سلامتی هستند
بسیار مهم است. موضوع مهم علاوه بر آموزش‌های پایه، آموزش تشخیص پیام­های صحیح و تحلیل
اطلاعاتی است که فرد از طرق مختلف به دست می‌­آورد.

وی بیان کرد: با توجه به اینکه اینترنت بیشترین
منبع کسب اطلاعات سلامت است و ابزارهای دسترسی به آن به وفور و در اشکال مختلف از
جمله گوشی­های تلفن هوشمند در دسترس عموم مردم می­‌باشد. مردم همواره با اخبار یا
مطالبی رو به رو می‌­شوند که گاهی نسبت به اعتبار، درستی و وثوق آن­ها دچار تردید
می‌شوند و گاهی کاملا تحت تأثیر آن قرارگرفته و آن مطلب را می‌پذیرند. یا به سرعت
باور کرده و بلافاصله آن را برای دوستان، آشنایان و گروه‌های مختلفی که عضو آن هستند،
می­فرستند.

خانم باباخانی خاطرنشان
کرد: این در حالی است که در بسیاری از اوقات با دیدن و خواندن آن­ها یکی
از اولین سوال‌هایی که به ذهن می‌رسد، این است که اگر واقعا این خبر درست است چرا
تاکنون صحبتی رسمی درباره­اش نشده و یک منبع رسمی از آن چیزی نگفته است؟ یا مثلا
چطور ممکن است چنین چیزی وجود داشته و مردم یا مسئولان نسبت به آن بی‌خبر بوده‌اند
یا واکنشی نشان نداده‌اند و یا.... پرسش‌هایی از این دست که متناسب با محتوای
مطلبی است که می‌خوانیم، نشان‌دهنده تلاش منطقی ذهن برای واکاوی و بررسی طبیعی
موضوع است، تلاشی که گاه آگاهانه یا ناخودآگاهانه از سوی برخی از ما سرکوب می‌شود
و متأسفانه نتایج خوبی در پی ندارد.

وی در تشریح جزییات نقش رسانه در سلامت روان جامعه پرسش
و پاسخ‌های زیر را مطرح کرد و پاسخ گفت.

چگونه خبر درست را از خبر جعلی تشخیص دهیم :

1- خبر را چه کسی نوشته است؟

در خبر درست همیشه نامی واقعی از یک خبرنگار یا روزنامه‌نگار واقعی، که
قابل‌ پیگیری باشد به‌عنوان مرجع و منبع خبر گفته می‌شود ولی در خبرهای ساختگی،
شایعه یا تبلیغاتی، چنین چیزی وجود ندارد.

2- خبر چه چیزی می­خواهد بگوید؟

خبر واقعی وقتی درباره موضوعی جنجالی باشد معمولاً آن را به نقل از منابع
واقعیِ معتبر که قابل‌پیگیری باشند، می‌گوید. درحالی‌که خبر ساختگی منبع دروغین،
نشانی اینترنتی ساختگی، عنوان کلی غیرقابل‌پیگیری، و یا با استناد به مطالب مشابه
غلط ‌انداز دیگر می‌گوید که با اندکی کندوکاو و ژرف‌نگری، نادرستی آن قابل‌تشخیص
است.

3- خبر چه زمانی منتشر شده است؟

حتماً به تاریخ انتشار خبر دقت کنید اگر به کلمه‌های «خبر فوری» در متن
برمی‌خورید بیشتر دقت کنید زیرا احتمال ساختگی بودن یا تبلیغاتی بودن آن بیشتر است.

4- خبر درکجا منتشر شده است؟

خبر درست و مهم، حتماً در
خبرگزاری‌ها و وبگاه‌های مشهورِ دارای اعتبار نیز منتشر می‌شود.

اگر خبر را برای نخستین بار در شبکه‌های
اجتماعی می‌بینید باید پیش از باز نشر و فرستادن آن برای دیگران، تلاش کنید تا
درستی آن را بیازمایید.

5- از خواندن خبر چه احساسی به شما
دست می­دهد؟

خبر ساختگی مثل همه‌ تبلیغات دیگر برای برانگیختن احساس شما طراحی شده است. پس اگر با خواندن خبری
بسیار ناراحت شدید، درنگ کنید و نفس عمیقی بکشید. ادعایی که در خبر وجود دارد را
دست کم در سه خبرگزاری و یا رسانه‌ معتبر تحقیق کنید و سپس تصمیم بگیرید که خبر
را ساختگی یا واقعی به حساب آورید. سواد رسانه ای خود را افزایش دهید عادت بازارسال کردن مطالبی که به دستتان
می‌­رسد را به حداقل ممکن برسانید و اگر حوصله ارزیابی مطلبی را ندارید چرخه­ اخبار نامعتبر را با باز ارسال نکردن آن خبر قطع کنید. /ب