به گزارش وب‌دا همدان، دکتر مژگان زندی، متخصص داخلی، در گفت‌وگویی تفصیلی با روابط عمومی مرکز آموزشی درمانی قلب و عروق فرشچیان؛ ضمن تاکید بر این که سرانه مصرف نمک در کشور بیش از دو برابر استانداردهای جهانی است. نسبت به مصرف بالای نمک در ایران هشدار داد و اظهار کرد: بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، میزان مجاز مصرف نمک برای بزرگسالان کمتر از ۵ گرم در روز (معادل یک قاشق چای‌خوری) است، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که این مقدار در ایران به‌ویژه از طریق غذاهای فرآوری شده، فست‌فودها و نان، به بیش از ۱۰ گرم در روز می‌رسد. 

وی با اشاره به پدیده «نمک پنهان» افزود: بسیاری از مواد غذایی روزمره مانند نان، پنیر، سوسیس، کالباس، کنسروها، و تنقلات شور حاوی مقادیر قابل توجهی نمک هستند که بدون آگاهی مصرف می‌شوند و نقش مهمی در دریافت بیش از حد سدیم دارند.

نمک، عاملی برای بروز بیماری‌های مزمن

این متخصص داخلی مصرف بی‌رویه نمک را عامل مستقیم افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی‌عروقی، نارسایی کلیوی، پوکی استخوان و حتی سرطان معده دانست و خاطرنشان کرد: پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که بین مصرف غذاهای شور و فرآوری‌شده و بروز سرطان معده، ارتباط مستقیم وجود دارد.

کمبود ید؛ چالشی در سایه مصرف نمک

زندی با اشاره به موفقیت برنامه‌های کشوری یدرسانی در دهه‌های گذشته، اظهار داشت: با این حال هنوز حدود دو میلیون نفر در کشور از نمک یددار استفاده نمی‌کنند. این مسئله به‌ویژه برای زنان باردار و کودکان خطرناک است و می‌تواند منجر به اختلال در رشد مغز، عقب‌ماندگی ذهنی و کم‌کاری تیروئید شود.

نمک دریا یا خوراکی؛ واقعیت علمی چیست؟

 وی با تأکید بر اینکه نمک خوراکی تصفیه‌شده از منابع زیرزمینی استخراج و پس از حذف ناخالصی‌ها با ید غنی می‌شود و برای سلامت عمومی ایمن‌تر است، تبیین کرد: در مقابل، نمک دریا که از تبخیر آب دریا حاصل می‌شود، اگرچه ممکن است حاوی مواد معدنی مانند پتاسیم، آهن و کلسیم باشد، اما این عناصر در مقادیر بسیار ناچیز هستند و توانایی تأمین نیاز بدن را ندارند.

این متخصص داخلی هشدار داد: نمک‌های طبیعی از قبیل نمک دریا، سنگ‌نمک و نمک صورتی ممکن است حاوی ناخالصی‌های خطرناک از جمله فلزات سنگین باشند و مصرف طولانی‌مدت آن‌ها احتمال ابتلا به بیماری‌های مزمن را افزایش می‌دهد. همچنین به دلیل شوری کمتر، مصرف‌کنندگان ناخواسته مقدار بیشتری از این نوع نمک‌ها استفاده می‌کنند که منجر به دریافت بیش از حد سدیم خواهد شد.

راهکارهای کاهش مصرف نمک

زندی با اشاره به راهکارهای عملی برای کاهش مصرف نمک در جامعه، تصریح کرد: جایگزینی نمک با ادویه‌های طبیعی مانند زردچوبه، فلفل سیاه، آبلیمو و سبزیجات معطر، پخت غذای خانگی به‌جای مصرف غذاهای آماده، مطالعه دقیق برچسب مواد غذایی و توجه به میزان سدیم درج‌شده، از جمله روش‌های مؤثر در این زمینه است.

وی همچنین مصرف مواد غذایی سرشار از پتاسیم از جمله موز، آووکادو، اسفناج، سیب‌زمینی شیرین، عدس، لوبیا، ماست، سالمون، بادام و فندق را برای کمک به تنظیم فشار خون توصیه کرد.

هیپرناترمی؛ پیامد خطرناک سدیم بالا

این متخصص داخلی درباره یکی از عوارض خطرناک مصرف زیاد نمک توضیح داد: هیپرناترمی، به‌معنای افزایش غیرطبیعی سطح سدیم در خون، در مراحل اولیه با علائمی مانند سردرد، گیجی و خواب‌آلودگی بروز می‌کند و در صورت پیشرفت ممکن است به تشنج، کما یا مرگ منجر شود.

وی اضافه کرد: تشخیص این وضعیت با آزمایش ساده خون امکان‌پذیر است و نیازی به ناشتا بودن ندارد. اما در صورتی‌که سطح سدیم به بالای ۱۵۰ برسد، تهدید فوری برای مغز محسوب می‌شود و تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ ضروری است. همچنین سطح سدیم کمتر از ۱۲۰ نیز می‌تواند خطر تورم مغز و مرگ را به همراه داشته باشد.

ضرورت همکاری همگانی برای کاهش مصرف نمک

زندی در پایان با تأکید بر نقش صنایع غذایی در کاهش میزان نمک افزود: کاهش مصرف نمک نیازمند عزم جدی در سطح ملی و همکاری متقابل مردم، رسانه‌ها، وزارت بهداشت و تولیدکنندگان مواد غذایی است.

وی گفت: تعادل در مصرف نمک، نه‌تنها ضامن سلامت فردی بلکه پیش‌شرط سلامت عمومی است و اصلاح الگوی غذایی جامعه می‌تواند نقش کلیدی در پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر ایفا کند.