به گزارش روابط عمومی دانشکده پیراپزشکی، به بهانه هفته جهانی فناوری اطلاعات سلامت و پاسداشت خدمات کارشناسان این حوزه و در راستای بررسی پیشرفت‌های حوزه سلامت دیجیتال به دست فعالان این عرصه، مصاحبه‌ای با دکتر علی محمدپور، مدیر گروه فناوری اطلاعات سلامت دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان، ترتیب داده ایم. در این مصاحبه سامانه پرونده الکترونیک سلامت و نقش کلیدی فناوری اطلاعات سلامت در تعالی خدمات سلامت بررسی شده است.

وی با اشاره به روند عملیاتی شدن پرونده الکترونیک سلامت در ایران گفت:  در ایران، این مفهوم از طریق سامانه سپاس (سامانه پرونده الکترونیکی سلامت ایران) که توسط مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت راه‌اندازی شده، عملیاتی می‌شود. این سامانه هدفش یکپارچه‌سازی اطلاعات سلامت در سطح ملی است و گامی نوین محسوب می‌شود چون از پراکندگی داده‌ها در سیستم‌های کاغذی یا جزیره‌ای مانند سامانه‌های جداگانه بیمه‌ها و بیمارستان‌ها به سمت یک پلتفرم دیجیتال متمرکز حرکت می‌کند. طبق نقشه‌راه سلامت الکترونیکی این موضوع در دستور کار وزارت بهداشت قراردارد.

مدیر گروه آموزشی فناوری اطلاعات سلامت خاطرنشان کرد پرونده الکترونیک سلامت در ایران، با گذار از اسناد کاغذی به سمت داده های الکترونیک و امکان تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد، یک گام نوین در تحول نظام سلامت محسوب می‌شود.

 وی به  نقش مهم فناوری اطلاعات سلامت و کارشناسان این حوزه در توسعه و اجرای این سیستم اشاره کرد و گفت: در این راستا کارشناسان فناوری اطلاعات سلامت به عنوان موتور محرک عمل می­کنند.

 فناوری اطلاعات سلامت ستون فقرات این تحول نظام سلامت   

  دکتر محمدپور، فناوری اطلاعات سلامت را  ستون فقرات این تحول نظام سلامت  عنوان کرد و افزود:  کارشناسان ما در طراحی، پیاده‌سازی و نگهداری سیستم‌هایی مانند سپاس نقش کلیدی دارند زیرا فناوری اطلاعات سلامت امکان تبادل اطلاعات الکترونیکی را فراهم می‌کند که پزشکان، پرستاران و داروسازان می‌توانند به اطلاعات حیاتی بیمار مانند سوابق پزشکی، نتایج آزمایش‌ها، تصویربرداری‌ها، واکسیناسیون‌ها و داروها  به طور ایمن دسترسی پیدا کنند.

وی به مزایای پرونده الکترونیک سلامت اشاره کرد و گفت:  تبادل داده ، سرعت، کیفیت و ایمنی مراقبت را افزایش می‌دهد و هزینه‌ها را کاهش می‌دهد. کارشناسان این حوزه با استفاده از ابزارهایی مانند رایانش ابری، زیرساخت‌های امن برای به‌اشتراک‌گذاری داده‌ها ایجاد می‌کنند، که طبق مطالعات، خطاهای پزشکی را تا حد زیادی کم می‌کند. در ایران، نقش ما در ادغام داده‌های پراکنده (از سامانه سیب برای خدمات اولیه تا بیمه‌های تامین اجتماعی و سلامت) حیاتی است.

با فناوری اطلاعات سلامت داده ها از آرشیو دیجیتال به ابزاری پویا برای تصمیم گیری تبدیل می شوند

این استاد دانشکده پیراپزشکی تأکید کرد که بدون فناوری اطلاعات سلامت ، پرونده الکترونیک سلامت  فقط یک آرشیو دیجیتال می‌ماند، اما با آن، به ابزاری پویا برای تصمیم‌گیری  تبدیل میشود و در این راستا کارشناسان ، طراحی، استقرار و نگهداری سیستم‌های پرونده الکترونیک سلامت را بر عهده دارند. آنان رابط بین دانش پزشکی و فناوری هستند و با تحلیل نیازها، استانداردسازی داده‌ها و آموزش کاربران، به‌عنوان موتور محرک تحول دیجیتال عمل می‌کنند.

وی به مزایای دیگر پرونده الکترونیک سلامت برای تعالی خدمات حوزه سلامت در ایران اشاره کرد و گفت: طبق برخی پژوهش ها، نقش مؤثر این تحول در ارتقای ایمنی بیمار و کاهش خطاهای پزشکی مشهود است و با ثبت مداوم داده‌ها، پزشکان می‌توانند سابقه کامل بیمار را ببینند و از تکرار غیرضروری آزمایش‌ها جلوگیری کنند.

دکتر محمدپور تصریح کرد:  هزینه‌های درمانی با حذف کاغذبازی کم می شود و افزایش دسترسی به سوابق، و تصمیم‌گیری سریع‌تر ممکن خواهد شد. همچنین با فراهم‌سازی داده‌های قابل تحلیل، می‌تواند در شناسایی الگوهای بیماری، کنترل آسیب‌های اجتماعی و ارتقای عدالت در سلامت مؤثر باشد

وی تصریح کرد: با یکپارچگی اطلاعات، دسترسی به مراقبت‌های اولیه برای اقشار محروم آسان‌تر می‌شود و آسیب‌هایی مانند تأخیر در درمان یا سوءاستفاده از منابع را کم می‌کند. طرح سپاس مستقیماً به کاهش این آسیب‌ها کمک می‌کند.علاوه بر این، در فرآیندهای پرستاری، با پرونده الکترونیک سلامت  گردش کار  و فرایندهای پرستاری را خودکار می‌کند و زمان مراقبت را کاهش می‌دهد. در کل، این گام نوین، خدمات سلامت را از حالت واکنشی به پیشگیرانه تبدیل می‌کند.

کارشناسان فناوری اطلاعات سلامت با طراحی سیاست های امنیتی و رمز نگاری با چالش  مقابله می­کنند

این استاد فناوری اطلاعات سلامت با بیان اینکه هر طرحی ممکن است چالش ها یی نیز داشته باشد افزود:  چالش‌ها شامل امنیت داده، حریم خصوصی، نبود زیرساخت‌های مناسب و مقاومت کاربران است و کارشناسان فناوری اطلاعات سلامت  با طراحی سیاست‌های امنیتی، رمزنگاری، آموزش کاربران و ترویج فرهنگ پذیرش فناوری می‌توانند این موانع را کاهش دهند و  این مسائل را مدیریت می‌کنند.

 وی گفت: در نقشه‌راه فناوری اطلاعات سلامت کشور، حفظ حریم خصوصی و استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌ها برجسته شده است. همچنین، آموزش مداوم پزشکان و بیماران  کلیدی است و  از طریق اپلیکیشن‌های موبایل برای دسترسی آسان،  فناوری اطلاعات سلامت هم می­تواند چالش ها را حل کند و هم  با فناوری‌هایی مانند پزشکی از راه دور، دسترسی روستایی را افزایش می‌دهد.

چشم‌انداز پرونده الکترونیک سلامت در ایران با توسعه هوش مصنوعی، تبادل‌پذیری بین‌سازمانی و تحلیل کلان‌داده روشن است  

 مدیر گروه فناوری اطلاعات سلامت دانشکده پیراپزشکی در پایان چشم‌انداز پرونده الکترونیک سلامت در ایران را با توسعه هوش مصنوعی، تبادل‌پذیری بین‌سازمانی و تحلیل کلان‌داده روشن  دانست و گفت: کارشناسان این حوزه با رهبری این فرایندها، استانداردسازی ملی و استفاده از داده‌ها برای تصمیم‌سازی سلامت، نقشی کلیدی در تعالی خدمات خواهند داشت و به عنوان معماران این سیستم، باید بر نوآوری تمرکز کنند و امور را پیش ببرند.