به گزارش وب‌دا همدان، دکتر حسین عرفانی، معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی همدان در پنجمین همایش علمی سلامت، نشاط و خانواده که با محوریت پویش ملی سرطان پستان و پوکی استخوان برگزار شد، با اشاره به اینکه سلامت یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های توسعه پایدار است، اظهار کرد: رفاه و آسایش نه‌تنها برای فرد بلکه برای خانواده و جامعه، ابعادی جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی دارد و این همان تعریف جامع از سلامتی است که باید برای ارتقای آن در سطح فردی و اجتماعی تلاش کرد.

وی افزود: بشر در قرن بیست‌ویکم با چالش‌های پیچیده‌ای در عرصه سلامت روبه‌روست. در حالی‌که در قرن گذشته تصور می‌شد کشف واکسن‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند بیماری‌های واگیر را مهار کند، ظهور بیماری‌های نوپدید از جمله کرونا نشان داد که سلامت انسان همواره در معرض تهدید است. عرفانی یادآور شد: در جریان همه‌گیری کرونا، بیش از ۵۰۰ هزار نفر از هموطنان ما جان خود را از دست دادند و این در حالی است که در طول هشت سال دفاع مقدس، تعداد شهدا کمتر از نیمی از این رقم بود؛ این مقایسه نشان می‌دهد بیماری‌های واگیر تا چه اندازه می‌توانند تهدیدکننده باشند.

معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به تغییر سبک زندگی در جوامع امروزی، تصریح کرد: ماشینی شدن زندگی، کاهش فعالیت‌های بدنی، افزایش استرس، تغییر در الگوی تغذیه و فراموش شدن سنت‌های سالم خانوادگی از جمله عوامل افزایش بیماری‌های غیرواگیر نظیر فشار خون، دیابت، بیماری‌های قلبی و سرطان‌ها هستند.

او بیان کرد: در میان بیماری‌های غیرواگیر، سرطان‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند و بررسی‌های جهانی نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۲ بیش از ۲۰ میلیون نفر در جهان به سرطان مبتلا شده و حدود ۱۰ میلیون نفر نیز در اثر این بیماری جان باختند. به گفته وی، از هر شش مورد مرگ در دنیا، یک مورد ناشی از سرطان است.

دکتر عرفانی با اشاره به آمار ملی گفت: در ایران سالانه حدود ۱۳۷ هزار نفر به سرطان مبتلا می‌شوند و متأسفانه روند ابتلا در کشور ما دو برابر میانگین جهانی در حال افزایش است. سرطان معده و پروستات در میان مردان و سرطان پستان در میان زنان بیشترین بروز را دارند. در استان همدان نیز سرطان پوست، معده، پروستات و پستان از شایع‌ترین انواع این بیماری‌ها محسوب می‌شوند.

وی افزود: بر اساس یافته‌های علمی، حدود یک‌سوم سرطان‌ها با اصلاح شیوه زندگی قابل پیشگیری هستند. تغذیه سالم، پرهیز از دخانیات و الکل، کنترل استرس، فعالیت بدنی منظم و رعایت وزن متعادل از مهم‌ترین عوامل پیشگیری به شمار می‌روند. یک‌سوم دیگر از موارد سرطان‌ها با انجام غربالگری در مراحل اولیه قابل تشخیص و درمان‌اند و در صورت اقدام به‌موقع می‌توان درصد بالایی از مبتلایان را نجات داد.

دکتر عرفانی ادامه داد: در میان سرطان‌ها، سرطان پستان بیش از سایر موارد قابل پیشگیری و درمان است. بانوان باید از ۲۰ سالگی به‌صورت ماهانه خودآزمایی پستان را انجام دهند و از ۴۰ سالگی هر سال برای معاینه و انجام ماموگرافی به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند. تغییر شکل پستان، ترشح غیرطبیعی، فرورفتگی پوست یا لمس توده از علائمی است که نباید نسبت به آن بی‌توجه بود.

وی تأکید کرد: درمان سرطان پستان با تشخیص زودهنگام کاملاً امکان‌پذیر است و لازم است همه بانوان با افزایش آگاهی و مراجعه منظم به مراکز بهداشتی، از این فرصت طلایی بهره‌مند شوند.

معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه در ادامه به ارتباط مستقیم آموزش و سلامت اشاره کرد و گفت: آموزش مؤثر زمانی نتیجه‌بخش است که در مخاطب احساس نیاز ایجاد کند. اگر آگاهی‌ها به تغییر نگرش و در نهایت به اصلاح رفتار منجر شود، می‌توان انتظار داشت بار بیماری‌ها کاهش یابد.

او در بخشی دیگر از سخنانش با اشاره به روند پیرشدن جمعیت کشور خاطرنشان کرد: نرخ باروری در ایران کاهش یافته و در آینده نزدیک جمعیت سالمند کشور رو به افزایش است. اگر سیاست‌های جمعیتی به‌درستی اجرا نشود، هرم سنی کشور به شکل ساعت شنی درمی‌آید و بخش بزرگی از جمعیت از چرخه تولید و خدمات خارج می‌شوند.

دکتر عرفانی گفت: استفاده صحیح از ظرفیت جوانی جمعیت، توجه به سلامت جسم و روان، اصلاح الگوهای تغذیه و سبک زندگی، گسترش آموزش همگانی و اجرای دقیق برنامه پزشک خانواده می‌تواند نقش مهمی در کنترل بیماری‌های غیرواگیر و ارتقای سلامت عمومی داشته باشد.

وی در پایان تصریح کرد: سلامت مردم سرمایه‌ای ملی است و اگر می‌خواهیم کشوری توسعه‌یافته و پویا داشته باشیم، باید پیش از هر چیز سلامت جسمی، روانی و اجتماعی جامعه را حفظ و تقویت کنیم.  

**کشف بیش از ۷۰۰ مورد پوکی و کاهش تراکم استخوان در غربالگری زنان شهرستان بهار

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در این مراسم از شناسایی ۱۸۴ مورد پوکی استخوان و ۵۳۷ مورد کاهش تراکم استخوان در بین زنان بالای ۵۰ سال شهرستان بهار خبر داد و گفت این افراد تحت درمان و مراقبت قرار گرفته‌اند.

دکتر به‌نشان معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهار کرد: در غربالگری انجام‌شده در شهرستان بهار، از میان ۱۰۳۰ زن بالای ۵۰ سال که سنجش تراکم استخوان برای آنان صورت گرفت، ۱۸۴ نفر مبتلا به پوکی استخوان و ۵۳۷ نفر دارای کاهش تراکم استخوان شناسایی شدند و تمامی آنان وارد مراحل درمان و پیگیری شدند.

وی تبیین کرد: پوکی استخوان از بیماری‌های شایع و نگران‌کننده در حوزه سلامت عمومی است که معمولاً بدون علامت مشخص در مراحل اولیه بروز می‌کند و بسیاری از بیماران تنها پس از وقوع شکستگی از بیماری خود آگاه می‌شوند. این عارضه در زنان پس از دوران یائسگی شایع‌تر است، اما مردان نیز از خطر ابتلا مصون نیستند.

وی افزود: از مهم‌ترین علائم این بیماری می‌توان به دردهای مزمن ستون فقرات، کاهش تدریجی قد، و بروز شکستگی‌های خودبه‌خودی در نواحی مهره‌ها و لگن اشاره کرد. تشخیص پوکی استخوان از طریق سنجش تراکم استخوان (دانسیتومتری) انجام می‌شود و در حال حاضر این خدمات در مراکز متعدد تشخیصی و درمانی استان همدان ارائه می‌گردد.

دکتر به‌نشان با اشاره به آمار ملی ادامه داد: حدود ۳۰ درصد از زنان و نزدیک به ۲۰ درصد از مردان بالای ۵۰ سال در کشور درجاتی از پوکی استخوان را تجربه می‌کنند که این آمار، ضرورت تقویت برنامه‌های پیشگیری، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم و دریافت کافی کلسیم و ویتامین D را بیش از پیش برجسته می‌سازد.

وی خاطرنشان کرد: معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان با تمرکز بر آموزش، غربالگری و تشخیص زودهنگام، اجرای برنامه‌های هدفمند پیشگیری از پوکی استخوان را در دستور کار دارد تا با همکاری مردم و نظام سلامت، شاهد کاهش شیوع و عوارض این بیماری در سطح استان و کشور باشیم.