به گزارش روابط عمومی مرکز آموزشی درمانی قلب و عروق فرشچیان، دکتر خانلرزاده در گفت‌وگویی به مناسبت هفته جوانی جمعیت، پدیده «سالمندی جمعیت» را یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های قرن بیست‌ویکم توصیف کرد و افزود: افزایش جمعیت سالمند به‌تنهایی به معنای چالش نیست و در واقع نتیجه پیشرفت‌های پزشکی و بهداشتی، افزایش امید به زندگی و توسعه فناوری محسوب می‌شود، اما هنگامی که این افزایش با کاهش نرخ تولد همراه شود، توازن جمعیتی برهم خورده و پدیده‌ای به نام «سالمندی جمعیت» پدید می‌آید.

ایران در مسیر شتاب‌زده سالمندیوی با استناد به آمارهای رسمی افزود: نسبت سالمندان در کشور از ۵.۴ درصد در سال ۱۳۶۵ به ۹.۳ درصد در سال ۱۳۹۵ رسیده و این شاخص تا سال ۲۰۵۰ به‌طور چشم‌گیری افزایش یافته و حدوداً پنج برابر خواهد شد. همچنین شاخص کلی سالمندی از ۲۲.۴ درصد در سال ۱۳۷۵ به حدود ۲۹ درصد در سال ۱۳۸۵ رسیده که نشان‌دهنده افزایش شدید جمعیت سالمند در برابر جمعیت زیر ۱۵ سال است؛ به طوری‌ که تا سال ۲۰۵۰، به ازای هر ۱۰۰ کودک زیر ۱۵ سال، ۱۴۵ فرد بالای ۶۰ سال در کشور زندگی خواهند کرد.

تبعات اجتماعی سالمندی جمعیتخانلرزاده با اشاره به دگرگونی نقش سالمندان در جوامع مدرن، اظهار داشت: در جوامع سنتی، سالمندان از احترام و اقتدار اجتماعی برخوردار بودند اما در جوامع صنعتی و امروزی، با پایان دوره اشتغال و تغییر ساختار خانواده‌ها، بسیاری از سالمندان احساس طردشدگی، انزوا و افسردگی می‌کنند. این وضعیت باعث کاهش مشارکت اجتماعی سالمندان و شکل‌گیری پدیده‌ای به نام «انبوه منزوی» (Crowd Isolated) شده که انسجام میان نسل‌ها را نیز کاهش می‌دهد.

تبعات اقتصادی و فشار بر نظام‌های حمایتی وی افزود: سالمندی جمعیت تأثیر مستقیمی بر کاهش نیروی کار و افت رشد اقتصادی کشور دارد. با افزایش تعداد بازنشستگان، سازمان‌های تأمین اجتماعی با فشار مضاعفی مواجه می‌شوند؛ از یک‌سو درآمد حاصل از حق بیمه کاهش می‌یابد و از سوی دیگر، هزینه‌های درمانی و پرداخت مستمری افزایش چشم‌گیری خواهد یافت. این امر تهدیدی جدی برای پایداری نظام‌های بازنشستگی و بیمه‌ای کشور به شمار می‌رود.

پیامدهای بهداشتی و درمانی سالمندی دکتر خانلرزاده درباره ابعاد بهداشتی سالمندی جمعیت نیز گفت: بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان‌ها، فشار خون بالا، اختلالات شنوایی و بینایی، مشکلات اسکلتی عضلانی و بیماری‌های روانی از جمله مشکلات شایع در میان سالمندان هستند. طبق آمارهای جهانی، تا سال ۲۰۳۰، حدود ۶۲ درصد از مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های غیرواگیر و ۶۱ درصد از مرگ‌ومیرهای ناشی از آسیب‌ها، در جمعیت بالای ۷۰ سال اتفاق خواهد افتاد. همچنین هزینه‌های سلامت در سال‌های پایانی عمر به‌شدت افزایش می‌یابد، به‌طوری‌که در برخی موارد، هزینه دو سال پایانی زندگی برابر با کل هزینه درمان در طول عمر افراد است.

راهکارهای مقابله با بحران سالمندیاین متخصص طب پیشگیری بر ضرورت اقدام فوری و چندجانبه در سطح ملی تأکید کرد و گفت: حمایت از سیاست‌های جوانی جمعیت، اصلاح ساختار جمعیتی و تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری از یک‌سو، و ارتقاء نظام مراقبت، توانمندسازی و حمایت از سالمندان از سوی دیگر باید در اولویت سیاست‌گذاران کشور قرار گیرد.

وی افزود: تقویت زیرساخت‌های حمایتی، فرهنگی، بهداشتی و مالی برای پاسخگویی به نیازهای جمعیت سالمند، نیازمند تدوین برنامه‌های ملی و تأمین منابع پایدار است، چرا که نظام فعلی مراقبت از سالمندان پاسخگوی نیازهای رو به رشد جمعیت سالمند در آینده نخواهد بود.

سالمندی؛ یک روند طبیعی اما قابل مدیریت دکتر خانلرزاده در پایان با اشاره به این‌که «سالمندی یک فرآیند طبیعی از دوران جنینی تا پایان زندگی است»، خاطرنشان کرد: گرچه نمی‌توان روند افزایش سن را متوقف کرد، اما با به‌کارگیری روش‌های پیشگیرانه، مراقبت‌های به‌موقع و سبک زندگی سالم، می‌توان دوران سالمندی را با کیفیتی مطلوب، همراه با سلامت جسمی، روانی و اجتماعی تجربه کرد.

او با اشاره به بیت معروف «پیری چه شکستی است که تعمیر ندارد»، گفت: در نگاه درست به سالمندی، باید به‌جای درمان‌محوری، به رویکرد پیشگیری، توانمندسازی و ارتقاء سلامت سالمندان توجه جدی شود.