به گزارش وب‌دا همدان، دکتر علیرضا سلطانیان با اشاره به ضرورت راه‌اندازی برنامه ثبت حوادث ترافیکی در استان بیان کرد: نیازهای اعلام‌شده از سوی وزارت بهداشت و همچنین ظرفیت‌های تحقیقاتی موجود در همدان، ضرورت ایجاد این مرکز را بیش از گذشته نمایان کرده است.  

وی با بیان اینکه وجود پیشینه علمی مناسب در حوزه تروما و حوادث در همدان، زمینه را برای استقرار یک نظام جامع ثبت داده فراهم کرده است گفت: حوادث ترافیکی امروز یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی هستند. این حوادث هشتمین علت مرگ در تمام سنین و نخستین علت مرگ در گروه سنی ۵ تا ۲۹ سال به شمار می‌روند.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی همدان عنوان کرد: سالانه بیش از یک میلیون و سیصد هزار نفر در جهان بر اثر تصادفات جاده‌ای جان خود را از دست می‌دهند و میلیون‌ها نفر نیز با آسیب‌های جبران‌ناپذیر مواجه می‌شوند. این حجم از تلفات و خسارات مالی، ضرورت برخورد علمی و مبتنی بر داده را ایجاب می‌کند.

وی با بیان اینکه در تعریف علمی، حادثه ترافیکی رویدادی است که منشا آن در معابر ترافیکی باشد و در آن یک وسیله نقلیه در حال حرکت درگیر شود و نتیجه آن آسیب جانی یا مرگ باشد، تصریح کرد: در ایران، این حوادث دومین علت مرگ‌ومیر، نخستین علت مصدومیت و همچنین اصلی‌ترین عامل سال‌های از دست‌رفته به دلیل مرگ زودرس محسوب می‌شوند.

دکتر سلطانیان با اشاره به راه‌اندازی برنامه ثبت حوادث ترافیکی گفت: رجیستری حوادث ترافیکی سامانه‌ای است که اطلاعات کامل مربوط به زمان و مکان حادثه، مشخصات مصدومان، نوع آسیب، روند درمان و پیامدهای نهایی را ثبت می‌کند.

او ادامه داد: هدف از راه‌اندازی این سیستم، ایجاد یک بانک اطلاعاتی دقیق برای تحلیل علمی حوادث، پیشگیری از وقوع آن‌ها، بهبود روند درمان و کاهش هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم است.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه با اشاره به مزایای راه‌اندازی این سامانه بیان کرد: داشتن اطلاعات دقیق باعث می‌شود بیماران سریع‌تر و مؤثرتر درمان شوند، نقاط حادثه‌خیز با دقت بیشتری شناسایی شوند، مداخلات اصلاحی طراحی شود و از تحمیل هزینه‌های غیرضروری به نظام سلامت جلوگیری گردد.

او اضافه کرد: تحلیل داده‌های این سامانه می‌تواند الگوهای تصادفات، رفتارهای پرخطر رانندگی، آسیب‌پذیری گروه‌های مختلف سنی و نقاط بحرانی مسیرها را آشکار کند.

دکتر سلطانیان به تجارب جهانی در این زمینه اشاره کرد و گفت: کشورهای پیشرو همچون ژاپن، آلمان، سوئد و استرالیا با اتکا به رجیستری ملی توانسته‌اند تلفات ناشی از حوادث ترافیکی را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.

وی تشریح کرد: برای نمونه، برنامه Vision Zero در سوئد توانست مرگ‌ومیر ناشی از تصادفات را به کمتر از سه نفر به ازای هر صد هزار نفر برساند. همچنین داده‌های رجیستری در برلین منجر به شناسایی یک نقطه پرترافیک شد که پس از اصلاحات ساختاری، میزان تصادفات آن منطقه طی دو سال، 50درصد کاهش یافت.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه در ادامه به وضعیت استان همدان اشاره و تصریح کرد: طبق آمار پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴، مجموع ۱۵۴ نفر در سوانح رانندگی جان باخته‌اند که اگرچه نسبت به سال قبل اندکی کاهش داشته، اما همچنان رقم نگران‌کننده‌ای است.

وی افزود: بخش عمده این حوادث در جاده‌های برون‌شهری رخ داده و جوانان، موتورسواران و افراد زیر ۱۸ سال بیشترین سهم را در میان مصدومان دارند. همچنین ۷۲ درصد مراجعه‌کنندگان به مرکز تروما مردان بوده‌اند و مرگ‌ومیر مردان سه برابر زنان گزارش شده است که نشان‌دهنده رفتارهای پرخطر بیشتر در این گروه است.

دکتر سلطانیان سپس به نحوه جمع‌آوری داده‌ها در سامانه جدید اشاره کرد و توضیح داد: برای ثبت داده‌ها چهار فرم تخصصی طراحی شده است. فرم اصلی که هفت صفحه دارد، به‌صورت حضوری و توسط کارشناس خبره تکمیل می‌شود و شامل اطلاعات دموگرافیک، شرایط محیطی حادثه، وضعیت وسیله نقلیه، نوع برخورد، استفاده از تجهیزات ایمنی و شاخص‌های بالینی بیمار است.

او تأکید کرد: ورود داده‌ها باید در کمترین فاصله زمانی ممکن انجام شود و برای شناسایی سوژه‌ها دسترسی به سامانه HIS بیمارستان ضروری است.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه تبیین کرد: این سامانه صرفاً یک ابزار ثبت داده نیست، بلکه پلی میان نظام سلامت و جامعه است. با وجود اطلاعات دقیق، می‌توان سیاست‌گذاری‌های هدفمند انجام داد، آموزش‌ها را دقیق‌تر طراحی کرد، رفتارهای پرخطر را شناسایی نمود و مداخلات مناسب برای کاهش تصادفات ارائه داد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: رجیستری حوادث ترافیکی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای استان همدان و کشور است. استقرار این نظام داده‌محور می‌تواند مسیر مدیریت علمی تصادفات را هموار کرده، هزینه‌ها را کاهش دهد و جان بسیاری از شهروندان را نجات دهد. موفقیت این برنامه نیازمند همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی، پلیس، حوزه درمان، مراکز آموزشی و مشارکت عمومی است.