پیامدهای خطرناک سموم کشاورزی و آفتکشها در محصولات کشاورزی و باغی
مدیر نظارت بر غذا و فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان، با اشاره به خطرات جبرانناپذیر باقیمانده آفتکشها در محصولات باغی و کشاورزی بر سلامت انسان گفت: یکی از عوارض بسیار مهم این سموم کاهش قدرت باروری در افراد است.
به گزارش وبدا همدان، مهندس حجتالله کمکی در گفتگو با خبرنگار ما اظهار داشت: کنترل میزان بقایای آفتکشها پس از برداشت محصولات کشاورزی از اختیار مصرفکننده خارج است و میتواند اثرات مخربی بر سلامت انسان داشته باشد.
وی افزود: مصرفکنندگان میتوانند با روشهایی مانند خیساندن در آب، لایهبرداری، پوستگیری، استفاده از فرآیندهای حرارتی (مانند پاستوریزه کردن، بلانچ کردن، جوشاندن، پختن، بخارپز کردن و کنسرو کردن)، جداسازی برگهای بیرونی در سبزیجات برگی مانند کلم و کاهو و شستشو با محلول نمکی رقیق (کلرید سدیم)، از میزان سموم و آفتکشها در محصولات کشاورزی بکاهند.
مدیر نظارت بر غذا و فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان تأکید کرد: برداشت زودهنگام و قبل از اتمام دوره کارنس (مدت زمان لازم از پایان سمپاشی تا تجزیه سم) موجب باقی ماندن میزان زیادی از آفتکشها در محصولات کشاورزی میشود که تأثیرات زیانباری بر سلامت مصرفکنندگان دارد.
وی با اشاره به خطرات باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی، تصریح کرد: این مواد میتوانند باعث بیماریهایی مانند سرطان، نابینایی، بیماریهای کبدی و سیستم عصبی، بیماریهای تیروئیدی و واکنشهای آلرژیک شوند.
کمکی ادامه داد: آفتکشها در بلندمدت میتوانند منجر به کاهش باروری، افزایش سطح کلسترول، نرخ بالای مرگومیر نوزادان و چندین اختلال ژنتیکی و متابولیک شوند. همچنین، میزان بالای باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی موجب خسارت به تجارت بینالمللی و زیان کشاورزان خواهد شد.
**تأثیر سموم بر کاهش باروری
مدیر نظارت بر غذا و فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در ادامه راهکارهایی را برای کاهش بقایای آفتکشها در محصولات کشاورزی و باغی پیشنهاد داد و گفت: پوستگیری محصولات کشاورزی قبل از مصرف، موجب کاهش باقیمانده سموم در آنها میشود، همچنین در سبزیجات برگی، غلظت باقیمانده آفتکش در برگهای بیرونی نسبت به برگهای داخلی بیشتر است، بنابراین جداسازی برگهای بیرونی در محصولاتی مانند کلم و کاهو، میزان باقیمانده سموم را کاهش میدهد.
وی ادامه داد: شستشو با محلول نمکی رقیق (محلول کلرید سدیم) روشی مناسب برای کاهش آلودگی سطحی میوهها و سبزیجات است و به عنوان یک روش کاربردی برای مصارف خانگی توصیه میشود.
کمکی با بیان اینکه استفاده از فرآیندهای حرارتی (مانند پاستوریزه کردن، بلانچ کردن، جوشاندن، پختن، بخارپز کردن و کنسرو کردن) به تخریب آفتکشها کمک میکند، خاطرنشان کرد: خیساندن در آب، لایهبرداری و پوستگیری محصولات کشاورزی موجب کاهش بیشتر باقیماندههای سموم میشود.
وی بیان کرد: استفاده از محلولهای شیمیایی مانند سرکه، بیکربنات سدیم (جوش شیرین)، کلر، دیاکسید کلر، پراکسید هیدروژن، اسید استیک و سایر محلولهای ضدعفونیکننده به شستشوی بهتر میوهها و سبزیجات کمک میکند.
**توصیه به کشاورزان برای کاهش باقیمانده سموم
مدیر نظارت بر غذا و فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان، با اشاره به نقش کشاورزان در کنترل باقیمانده سموم، خاطرنشان کرد: "کشاورزان باید سموم مصرفی خود را از مراکز مجاز تهیه کنند و از مصرف سموم قاچاق و غیرمجاز پرهیز نمایند.
وی تأکید کرد: کشاورزان باید نوع سموم و دوز مجاز مصرفی را رعایت کرده و از مشورت با افراد غیرمتخصص برای استفاده از سموم خودداری کنند. استفاده نادرست از سموم، علاوه بر تحمیل هزینههای اضافی و خسارت به مزارع، موجب افزایش باقیمانده سموم در محصولات و تهدید سلامت مصرفکنندگان خواهد شد.
کمکی افزود: در صورت اقدام برای برداشت محصولات، کشاورزان باید از سمپاشی خودداری کنند و در صورت نیاز، از سموم دارای دوره کارنس کوتاه استفاده نمایند. همچنین، پیش از طی دوره کارنس، از برداشت و عرضه محصولات به بازار مصرف اکیداً خودداری شود.
وی تبیین کرد: با توجه به اثرات مخرب باقیمانده آفتکشها بر سلامت انسان و خسارتهای اقتصادی ناشی از آن، آگاهیبخشی به کشاورزان و مصرفکنندگان از اهمیت بالایی برخوردار است. رعایت توصیههای ارائهشده میتواند گامی مؤثر در حفظ سلامت جامعه و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی باشد.





نظر دهید