مهرشاد محبی‌فر،  در گفت وگو با وبدا در همدان ، با اشاره به فعالیت‌های پنج‌ساله خود در حوزه علم و فناوری اظهار کرد: در این مدت، فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه خود را با تمرکز بر اختراع و توسعه محصولات کاربردی دنبال کرده‌ام که حاصل آن تاکنون ۱۰ ثبت اختراع و کسب مدال نقره در مسابقات بین‌المللی اختراعات IT 2025 انگلستان بوده است.

وی با بیان اینکه مجموعه این فعالیت‌ها زمینه حضورش در جایزه البرز و کسب رتبه نخست را فراهم کرده است، افزود: جایزه البرز در بخش نخبگانی، برآیند ارزیابی مجموعه فعالیت‌های علمی و فناورانه افراد در یک بازه زمانی چندساله است، در این مسیر، سوابق و دستاوردها باید به‌صورت منسجم ارائه شوند تا در فرایند ارزیابی قرار گیرند و بخش عمده فعالیت‌های من نیز در حوزه اختراع و توسعه فناوری بوده است.

اختراع دستگاهی چندمنظوره برای مراقبت از بیماران بستری در ICU

محبی‌فر با اشاره به یکی از مهم‌ترین دستاوردهای فناورانه خود، از طراحی و تجاری‌سازی دستگاهی با عنوان «جی‌ال‌واچ» خبر داد و گفت: این دستگاه با هدف انجام چند اقدام مورد نیاز در مراقبت از بیماران، به‌ویژه بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU)، طراحی شده است و می‌تواند در انجام اقداماتی مانند ساکشن، شست‌وشو و گاواژ برای تغذیه بیماران مورد استفاده قرار گیرد.

وی با بیان اینکه نمونه‌های خارجی این تجهیزات عمدتاً در کشورهایی مانند استرالیا، انگلستان و هند تولید می‌شوند، توضیح داد: دستگاه‌های خارجی مورد اشاره، بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، عمدتاً برای کاربردهای محدودتری مانند گاواژ و تغذیه طراحی شده‌اند؛ در حالی که دستگاه تولیدشده توسط ما قابلیت انجام چند عملکرد را در یک مجموعه فراهم می‌کند.

این دانشجوی و نخبه  دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به هزینه تهیه نمونه‌های خارجی بیان کرد: قیمت دستگاه‌های مشابه خارجی از حدود ۸۵۰ دلار آغاز می‌شود و علاوه بر هزینه خرید، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها نیز واردات این تجهیزات را دشوار کرده است. در مقابل، توانسته‌ایم دستگاه خود را با هزینه‌ای در حدود ۴۰ میلیون تومان تولید کنیم.

وی تأکید کرد: اهمیت این محصول تنها به تولید داخلی محدود نمی‌شود، بلکه کاربردی بودن آن در محیط‌های درمانی و امکان ارائه چند خدمت در قالب یک دستگاه، از ویژگی‌هایی است که می‌تواند آن را به گزینه‌ای قابل بررسی برای مراکز درمانی تبدیل کند.

بروکراسی و فرایند صدور مجوز؛ مانع ورود محصول به بازار

محبی‌فر با اشاره به چالش‌های پیش روی تجاری‌سازی تجهیزات پزشکی نوآورانه گفت: با وجود انجام مراحل مربوط به توسعه محصول و تجاری‌سازی آن، برای عرضه رسمی دستگاه در سطح کشور باید مجوزهای لازم از مراجع مسئول تجهیزات پزشکی دریافت شود؛ فرایندی که مراحل و الزامات خاص خود را دارد و زمان‌بر است.

وی ادامه داد: یکی از مشکلات موجود، طولانی شدن فرایندهای اداری و دشواری تطبیق برخی محصولات نوآورانه با چارچوب‌های ارزیابی موجود است.، در شرایطی که یک فناوری جدید طراحی می‌شود، لازم است مسیر مشخص و متناسبی برای بررسی ایمنی، عملکرد و ارزش کاربردی آن وجود داشته باشد تا محصول پس از طی مراحل قانونی، امکان ورود به چرخه استفاده در مراکز درمانی را پیدا کند.

این مخترع با انتقاد از به‌روز نبودن برخی چارچوب‌های ارزیابی تجهیزات پزشکی اظهار کرد: در برخی موارد، ساختارهای موجود برای دسته‌بندی و ارزیابی تجهیزات، با سرعت پیشرفت فناوری همگام نیستند. اگر محصولی در دسته‌بندی‌های تعریف‌شده جایگاه روشنی نداشته باشد، ممکن است فرایند بررسی و تعیین استانداردهای آن با دشواری بیشتری همراه شود.

وی افزود: ارزیابی تجهیزات پزشکی باید علاوه بر جنبه‌های فنی، با در نظر گرفتن شرایط واقعی استفاده از محصول در محیط‌های درمانی و میزان تأثیر آن بر فرایند مراقبت از بیمار انجام شود. توجه به نیازهای بالینی می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر ظرفیت فناوری‌های جدید و تصمیم‌گیری مؤثرتر درباره کاربرد آن‌ها کمک کند.

ظرفیت تولید داخل برای کاهش هزینه‌های درمان و ارزبری

محبی‌فر با تأکید بر ضرورت حمایت از تولید تجهیزات پزشکی بومی خاطرنشان کرد: توسعه و استفاده از محصولات داخلی، در صورت برخورداری از کیفیت، ایمنی و اثربخشی مورد تأیید، می‌تواند هزینه تأمین تجهیزات برای مراکز درمانی را کاهش دهد و وابستگی به واردات را کمتر کند.

وی افزود: واردات تجهیزات پزشکی علاوه بر تحمیل هزینه خرید، موجب خروج ارز از کشور می‌شود؛ از این رو، فراهم کردن مسیر مناسب برای ارزیابی و تجاری‌سازی اختراعات کاربردی داخلی می‌تواند به مدیریت هزینه‌های نظام سلامت کمک کند.

این برگزیده جایزه البرز با اشاره به ظرفیت دستگاه طراحی‌شده خود گفت: استفاده از تجهیزاتی که چند عملکرد مورد نیاز را در یک مجموعه ارائه می‌کنند، می‌تواند از نظر هزینه تأمین تجهیزات و مدیریت منابع قابل بررسی باشد. با این حال، بهره‌گیری گسترده از چنین محصولاتی مستلزم طی شدن مراحل قانونی، دریافت مجوزهای لازم و تأیید صلاحیت فنی و بالینی آن‌هاست.

محبی‌فر در پایان، تسهیل فرایندهای اداری متناسب با ضوابط ایمنی و استانداردهای تجهیزات پزشکی و توجه بیشتر به نیازهای واقعی کادر درمان را از عوامل مؤثر در حمایت از نوآوری دانست و تأکید کرد: ایجاد مسیر روشن و کارآمد برای ارزیابی محصولات فناورانه می‌تواند به تبدیل دستاوردهای علمی و اختراعی به تجهیزات قابل استفاده در نظام سلامت کمک کند.