عفونتهای دوران بارداری یکی از عوامل مهم تولد نوزاد نارس
فوق تخصص نوزادان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به تولد سالانه حدود ۱۵ میلیون نوزاد نارس در جهان، گفت: بر اساس آمارهای سازمان جهانی بهداشت، از هر ۱۰ نوزاد متولدشده، یک نوزاد نارس است و مراقبتهای تخصصی و پیگیریهای مستمر پس از تولد، نقش تعیینکنندهای در سلامت و آینده این کودکان دارد.
دکتر بهناز بصیری در گفت وگو با وبدا در همدان با بیان اینکه نوزاد نارس به نوزادی گفته میشود که پیش از تکمیل ۳۷ هفته بارداری متولد شود، اظهار کرد: عوامل متعددی در بروز زایمان زودرس نقش دارند که به سه گروه عوامل جنینی، مادری و عوامل مرتبط با جفت و بند ناف تقسیم میشوند.
وی افزود: از مهمترین عوامل مرتبط با تولد نوزاد نارس میتوان به مشکلات جفت و بند ناف، جداشدگی زودرس جفت، عفونت های دوران بارداری، دوقلویی و چندقلویی و همچنین بیماریهای عفونی و غیرعفونی مادر اشاره کرد،عفونتهای دوران بارداری نیز از عوامل مهمی هستند که میتوانند زمینهساز زایمان زودرس شوند.
نوزادان نارس با چه مشکلاتی مواجه میشوند؟
فوق تخصص نوزادان با اشاره به تفاوت شرایط نوزادان بر اساس سن بارداری هنگام تولد، بیان کرد: نوزادان نارس از نظر میزان نارس بودن و عوارض احتمالی در گروههای مختلفی قرار میگیرند. برخی از نوزادان که در هفتههای پایانی بارداری متولد میشوند، ممکن است از نظر ظاهری تفاوت چندانی با نوزادان رسیده نداشته باشند، اما همچنان در معرض مشکلاتی مانند اختلالات تنفسی، زردی و مشکلات تغذیهای قرار دارند و شیوع زردی در این نوزادان بیشتر است.
بصیری ادامه داد: در نوزادانی که با سن بارداری کمتر از ۳۲ هفته متولد میشوند، خطر عوارض جدیتری وجود دارد. یکی از مهمترین مشکلات این نوزادان، نارسایی تنفسی است؛ زیرا مادهای به نام «سورفکتانت» که وظیفه جلوگیری از روی هم خوابیدن حبابچههای هوایی ریه را بر عهده دارد، ممکن است هنوز به میزان کافی در ریه آنها تولید نشده باشد.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی حبابچههای ریوی نمیتوانند بهخوبی باز بمانند و تبادل گازهای تنفسی با اختلال مواجه میشود؛ موضوعی که میتواند به نارسایی شدید تنفسی منجر شود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به سایر عوارض احتمالی تولد زودرس گفت: خونریزیهای داخل بطنی مغز، مشکلات گوارشی، ضعف سیستم ایمنی و افزایش احتمال ابتلا به عفونتها و برخی مشکلات قلبی از جمله عوارضی هستند که ممکن است در نوزادان نارس مشاهده شوند. در صورت نبود مراقبت و درمان مناسب، اندامهای مختلف بدن این نوزادان ممکن است درگیر عوارض ناشی از نارس بودن شوند.
ترخیص از NICU پایان مراقبتها نیست
بصیری با تأکید بر اهمیت مراقبتهای تخصصی در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) اظهار کرد: مدت بستری نوزادان نارس با توجه به شرایط جسمی و میزان نارس بودن آنها متفاوت است و ممکن است از چند روز تا چند ماه طول بکشد.
وی افزود: ترخیص نوزاد از بخش مراقبتهای ویژه زمانی امکانپذیر است که شرایط بالینی او پایدار باشد، به اکسیژن و درمانهای وریدی نیاز نداشته باشد، بتواند از طریق دهان تغذیه کند، دمای بدن خود را خارج از دستگاه انکوباتور حفظ کند و دچار حملات مکرر قطع تنفس یا مشکلات کنترلنشده کمخونی نباشد.
این فوق تخصص نوزادان تأکید کرد: پس از ترخیص نیز مراقبتها نباید متوقف شود و نوزاد باید بهصورت منظم، معمولاً در فواصل هفتگی و بر اساس برنامه پزشک معالج، از نظر رشد، تکامل، تغذیه و وزنگیری بررسی شود.
وی با اشاره به اهمیت غربالگری و معاینات تخصصی این نوزادان خاطرنشان کرد: ارزیابی بینایی و شنوایی، بررسی تکامل عصبی و کنترل وزنگیری از اقدامات ضروری پس از ترخیص است. همچنین معاینه چشم برای تشخیص بهموقع بیماری شبکیه نوزادان نارس اهمیت زیادی دارد؛ چراکه در صورت تشخیص دیرهنگام و درماننشدن، برخی از این مشکلات میتوانند به کاهش شدید بینایی و حتی نابینایی منجر شوند.
شیر مادر؛ عاملی حیاتی در حفظ سلامت نوزادان نارس
بصیری با تأکید بر نقش تغذیه با شیر مادر در سلامت نوزادان نارس گفت: شیر مادر برای این نوزادان اهمیت ویژهای دارد و حتی استفاده از آغوز مادر در نخستین ساعات پس از تولد، میتواند به تقویت سیستم ایمنی نوزاد کمک کند.
وی افزود: شیر مادر با برخورداری از ترکیبات محافظتی و ایمنیبخش، نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به عفونتها و بیماریهای خطرناکی مانند انتروکولیت نکروزان، که نوعی التهاب شدید روده در نوزادان است، دارد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به اهمیت آغاز تغذیه با شیر مادر از نخستین فرصت ممکن پس از تولد اظهار کرد: در شرایطی که امکان استفاده از شیر مادر وجود نداشته باشد، میتوان با نظر تیم درمان از شیر بانک شیر مادران استفاده کرد. این شیر از مادران اهداکنندهای تأمین میشود که بررسیهای لازم درباره سلامت آنها انجام شده است.
بصیری با رد این تصور که شیر خشک بهتنهایی موجب رشد بهتر نوزادان نارس میشود، تصریح کرد: برتری شیر مادر در تغذیه نوزادان به اثبات رسیده و این موضوع در مورد نوزادان نارس اهمیت دوچندانی دارد. در مواردی که نوزاد به مواد مغذی بیشتری نیاز داشته باشد، میتوان با استفاده از مکملهای مخصوص، شیر مادر را غنیسازی کرد.
مراقبت پیگیرانه، سرمایهگذاری برای آینده نوزادان نارس
وی در پایان با اشاره به اهمیت روز جهانی نوزاد نارس گفت: این مناسبت فرصتی برای افزایش آگاهی خانوادهها درباره نیازهای ویژه نوزادان نارس، حمایت از والدین و توجه بیشتر به کیفیت مراقبتهای درمانی و پیگیریهای پس از ترخیص است.
به گفته بصیری، رنگ ارغوانی نماد روز جهانی نوزاد نارس است و تصویر ۱۰ جفت جوراب نوزادی که یکی از آنها کوچکتر و به رنگ بنفش است، به این واقعیت اشاره دارد که از هر ۱۰ نوزاد، یک نفر نارس متولد میشود.
وی با اشاره به شعار «نوزادان کوچک، توانمندیهای بزرگ» خاطرنشان کرد: سرمایهگذاری در مراقبتهای تخصصی و پیگیرانه از نوزادان نارس، میتواند نقش مهمی در کاهش عوارض، بهبود کیفیت زندگی و ساختن آیندهای سالمتر برای این کودکان داشته باشد.





نظر دهید