به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان، فائزه مجذوبی، سرپرستار اتاق عمل بیمارستان شهید بهشتی همدان به مناسبت روز جهانی اتاق عمل، با اشاره به جایگاه ویژه این بخش در نظام درمان اظهار کرد: اتاق عمل یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های بیمارستان و نقطه تلاقی دانش، مهارت، مسئولیت‌پذیری و کار تیمی است. موفقیت یک عمل جراحی تنها به مهارت جراح وابسته نیست، بلکه نتیجه هماهنگی و همکاری مجموعه‌ای از متخصصان و کارکنان شامل جراح، متخصص بیهوشی، کارشناسان اتاق عمل و بیهوشی، کارکنان واحد استریلیزاسیون مرکزی و سایر نیروهای پشتیبانی است.

 وی افزود: اتاق عمل را می‌توان قلب تپنده درمان‌های جراحی دانست؛ بخشی که اگرچه فعالیت‌های آن عمدتاً دور از چشم همراهان بیماران انجام می‌شود، اما کوچک‌ترین خطا در آن می‌تواند پیامدهای جدی به دنبال داشته باشد. در مقابل، دقت، تعهد و عملکرد هماهنگ اعضای تیم درمان می‌تواند فرصت دوباره‌ای برای زندگی به بیماران ببخشد و در نجات جان آنان نقش مؤثری ایفا کند. 

رعایت استانداردهای ایمنی؛ ضرورتی انکارناپذیر در اتاق عمل

مجذوبی با تشریح مهم‌ترین الزامات ایمنی بیمار در اتاق عمل بیان کرد: احراز صحیح هویت بیمار، تعیین محل دقیق جراحی، استفاده از چک‌لیست ایمنی جراحی، رعایت اصول استریلیتی، پیشگیری از عفونت، شمارش دقیق گازها و ابزارهای جراحی، پایش مستمر علائم حیاتی و قرارگیری صحیح بیمار در وضعیت مناسب حین عمل، از جمله اقدامات ضروری برای پیشگیری از خطا و کاهش عوارض جراحی است.

 وی هماهنگی و ارتباط مؤثر میان اعضای تیم جراحی و تحویل ایمن بیمار به بخش ریکاوری را از دیگر الزامات مهم برشمرد و تصریح کرد: هدف اصلی از اجرای این استانداردها، تضمین ایمنی بیمار در تمامی مراحل جراحی، کاهش عوارض و ارتقای کیفیت خدمات درمانی است. 

فرسودگی تجهیزات و محدودیت منابع مالی؛ از چالش‌های مهم اتاق‌های عمل

سرپرستار اتاق عمل بیمارستان شهید بهشتی همدان، کمبود نیروی انسانی، فرسودگی تجهیزات، نیاز به نوسازی دستگاه‌ها، محدودیت منابع مالی، کمبود برخی اقلام مصرفی و افزایش حجم اعمال جراحی را از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه عنوان کرد.

وی با اشاره به تأثیر فشار کاری بر انگیزه کارکنان و کیفیت خدمات افزود: در میان چالش‌های موجود، فرسودگی تجهیزات و دشواری تأمین منابع مالی از مسائل مهمی هستند که توجه و برنامه‌ریزی بیشتری را می‌طلبند .

 مجذوبی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده در حوزه تجهیزات پزشکی دانشگاه گفت: نیازسنجی تجهیزات در بیمارستان‌ها بر اساس اولویت‌ها انجام می‌شود و تأمین اعتبار برای خرید و جایگزینی تجهیزات در دستور کار قرار دارد. همچنین مشارکت خیرین سلامت در تأمین تجهیزات، انجام تعمیرات و رفع برخی کمبودها نقش مؤثری داشته است.

 پیشگیری از عفونت‌های جراحی؛ حاصل نظارت و همکاری مستمر تیم درمان

 وی با تأکید بر اهمیت پیشگیری از عفونت‌های محل جراحی اظهار کرد: رعایت بهداشت دست، اصول اسکراب جراحی، ضدعفونی سطوح، کنترل تهویه و تردد افراد در اتاق عمل، استفاده از پانسمان استریل و مراقبت صحیح از زخم جراحی، از مهم‌ترین اقدامات در پیشگیری از عفونت‌های پس از عمل به شمار می‌روند.

 مجذوبی ادامه داد: پیشگیری و کنترل عفونت‌های جراحی محدود به زمان حضور بیمار در اتاق عمل نیست و مراقبت‌های پس از جراحی در بخش‌های بستری نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. به همین منظور،عفونت های محل جراحی در تمامی اعمال جراحی باز و بسته به صورت مستمر توسط واحد کنترل عفونت بیمارستان پایش و بررسی می‌شوند و موارد شناسایی‌شده در کمیته کنترل عفونت مطرح شده و پس از علت‌یابی، اقدامات اصلاحی لازم انجام می‌شود.

وی آموزش مستمر کارکنان، برگزاری دوره‌های مرتبط با کنترل عفونت و رعایت اصول استریلیزاسیون را از دیگر اقدامات مؤثر در این زمینه دانست و خاطرنشان کرد: تجویز آنتی‌بیوتیک‌های پیشگیرانه متناسب با نوع عمل جراحی نیز در کنار رعایت سایر اصول مراقبتی، در کاهش خطر عفونت‌های پس از جراحی مؤثر است.

 فناوری‌های نوین؛ گامی مؤثر در کاهش عوارض و تسریع بهبودی بیماران

سرپرستار اتاق عمل بیمارستان شهید بهشتی همدان با اشاره به تحولات فناوری در حوزه جراحی گفت: توسعه جراحی‌های کم‌تهاجمی مانند لاپاراسکوپی، پیشرفت تجهیزات تصویربرداری، دستگاه‌های پیشرفته بیهوشی و سیستم‌های پایش علائم حیاتی، موجب افزایش دقت جراحی، کاهش عوارض، کوتاه‌تر شدن مدت عمل و کاهش زمان بستری بیماران شده است.

وی در تشریح تأثیر این پیشرفت‌ها بر روند درمان بیماران، به جراحی سنگ کلیه اشاره کرد و افزود: در گذشته، برخی از جراحی‌های سنگ کلیه با برش‌های وسیع و بستری چندروزه همراه بود، اما امروزه با استفاده از روش‌هایی مانند نفروسکوپی از راه پوست (PCNL)، امکان انجام جراحی با برش بسیار کوچک‌تر و کاهش قابل توجه مدت بستری فراهم شده است.

 مجذوبی تصریح کرد: استفاده از روش‌های نوین جراحی، از جمله جراحی‌های لیزری، علاوه بر کاهش آسیب‌های ناشی از مداخلات جراحی، به تسریع روند بهبودی بیماران و بازگشت سریع‌تر آنان به زندگی روزمره و محیط کار کمک می‌کند. 

تأکید بر ارتقای جایگاه حرفه‌ای کارکنان اتاق عمل

وی در پایان، روز جهانی اتاق عمل را به تمامی فعالان این حوزه علی الخصوص اساتید و دانشجویان رشته اتاق عمل تبریک گفت و اظهار کرد: اتاق عمل عرصه‌ای است که در آن دانش، تخصص، دقت، تعهد و مسئولیت‌پذیری در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند. کارکنان این بخش همچون اعضای یک خانواده، با همکاری و تلاش جمعی برای حفظ سلامت بیماران و ارتقای کیفیت خدمات درمانی فعالیت می‌کنند.

مجذوبی ابراز امیدواری کرد با تقویت همکاری‌های تیمی، توسعه امکانات و تجهیزات، افزایش ایمنی بیماران و توجه بیشتر به جایگاه حرفه‌ای کارکنان اتاق عمل، شاهد ارتقای هرچه بیشتر کیفیت خدمات جراحی در مراکز درمانی باشیم.