به گزارش پایگاه خبری وب‌دا در همدان، باروری یکی از مهمترین مؤلفه های تحولات جمعیتی در هر کشور است و سیاست‌های جمعیتی در دنیا و کشورهای مختلف عمدتاً حول محور کاهش یا افزایش باروری اعمال می‌شود.

میزان باروری کلی در ایران طی سه دهة اخیر با تحولات چشمگیری روبرو بوده و از حدود 7 فرزند در سال 1357 به 1.8  فرزند در سال 1390 تنزل یافته است.

چالش کنونی کشور ایران در زمینه باروری این است که میزان باروری در سطحی پایینتر از نرخ جانشینی قرار دارد که این امر در دراز مدت می تواند به نرخ رشد منفی  درجمعیت، تغییر ترکیب جمعیت و سالخوردگی جمعیت منتهی شود.

متأسفانه استان همدان در کشور جایگاه مناسبی در جوانی جمعیت ندارو و از استان‌های پیر کشور محسوب می‌شود. بر این اساس مصمم شدیم طی گفتگو با مدیر گروه جمعیت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان از وضعیت استان و اقداماتی که احتمالا در راستای کاهش روند پیری استان صورت گرفته کسب اطلاع کنیم.  

دکتر شهلا نوری در این گفتگو اظهار کرد: شواهد علمی نشان می دهد سالخوردگی در آینده اثرات منفی و ریشه دار برجایگاه سیاسی‌، اقتصادی و امنیتی کشور در منطقه و جهان خواهد گذاشت، به نحوی که در سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1395 درصد سالمندان بالاتر از 60 سال به حدود 3/9 درصد کل جمعیت کشور رسیده است و پیش بینی می‌شود در سال 1420 جمعیت سالمندان کشور حدوداً دو برابر شود که این روند در دیگر کشورها طی ۱۰۰ سال اتفاق افتاده است و تا سال 1429 از هر 4 نفر یک نفر سالمند و در نتیجه ، یک چهارم جمعیت ایران سالمند خواهد شد.

**نرخ باروری کلی در استان همدان 1.65 است

مدیر سلامت جمعیت وخانواده معاونت بهداشتی دانشگاه ادامه داد: ازعوامل مؤثر بر تغییر و تحولات باروری و موالید، بالا رفتن سن ازدواج، افزایش فاصله بین ازدواج و تولد فرزند اول، افزایش فاصله بین تولدفرزندان، تک فرزندی، افزایش سقط جنین عمدی و غیر عمدی، افزایش میزان ناباروری، روند رو به رشد شهرنشینی ، تغییرات سبک زندگی، افزایش میزان طلاق، شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، مرگ و میر، مهاجرت و... می باشد.

وی با اشاره به وضعیت استان در باروری و فرزندآوری عنوان کرد: در حال حاضر جمعیت استان همدان  حدود یک میلیون و 800 هزار نفر و جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی همدان بیش از یک میلیون و 446 هزار نفر می‌باشد  که 64% این جمعیت  را جمعیت شهری و36% آن را جمعیت روستایی تشکیل می دهد و 89 /32 درصد جمعیت دانشگاه را زنان 54-10 ساله ( 540850 نفر) تشکیل داده که 62.63 % موارد  زنان همسردار (338769نفر) می باشند.

دکتر نوری با اشاره به اینکه میزان باروری کلی در استان از 1/2  فرزند به ازای هر زن در سال 95، به 1.65 فرزند در سال 1400(اطلاعات سامانه سیب) رسیده است گفت: با توجه به میزان باروری کلی استان همدان  در طبقه بندی استان ها جزء استان‌های گروه " باروری پایین" می باشد.  تعداد موالید زنده درجمعیت تحت پوشش دانشگاه همدان از 31920 تولد در سال 95 به 21732 تولد در سال 1400 رسیده که بیانگر سیر نزولی فرزندآوری در استان در سالهای اخیر می‌باشد.

وی بیان کرد: براساس سرشماری ابتدای سال1401  معاونت بهداشتی گروه سنی میانسالان( 59-30 سال) در استان 741049 نفربوده که 45 درصد از جمعیت استان راتشکیل می‌دهند وروند افزایشی در سالهای اخیر داشته است .همچنین با افزایش سرعت روند سالخوردگی جمعیت در کشور، استان همدان نیزاز این امر مستثنی نبوده و درصد جمعیت سالمندان از 8/8 درصد در سال 1390 به 2/12 درصد در سال1400 افزایش پیدا کرده و رتبه چهارم سالمندی را در بین استانهای کشور دارد.

** پرداخت 90 درصد تعرفه دولتی در مراکز دولتی و 70 درصد تعرفه مراکز خصوصی برای درمان ناباروری

مدیر سلامت جمعیت وخانواده معاونت بهداشتی دانشگاه در ادامه به شکلگیری قرارگاه جوانی جمعیت در جهت اجرای قانون جوانی جمعیت و صیانت از خانواده خبر داد و گفت: در استان همدان قرارگاه جوانی جمعیت در سطح استانداری و دانشگاهی به صورت فعال و ماهیانه تشکیل می‌شود و همچنین کمیته های زیر مجموعه قرارگاه دانشگاهی شامل کمیته درمان و مراقبت، کمیته فرهنگی، کمیته علمی ،کمیته رسانه، کمیته پشتیبانی وکمیته رصد و پایش می‌باشند که پیگیری اجرای مفاد قانون جوانی جمعیت را عهده‌دار می باشند.

وی همچنین به حمایت‌های دانشگاه از درمان ناباروری در زوجین اشاره و تصریح کرد: با توجه به دستورالعمل شناسایی و ارجاع زوجین نابارور جهت مراکز درمانی و پوشش بیمه ای خدمات مذکور به مراکز ابلاغ شده این موضوع در حال انجام است و پرداخت 90 درصد تعرفه دولتی در مراکز دولتی و 70 درصد تعرفه در مراکز خصوصی و خیریه برای هر زوج نابارور و ارائه خدمات ناباروری تا سه بار در سال تحت پوشش بیمه در روند اجرا قرار گرفته است.

دکتر نوری تبیین کرد: با حمایت‌های صورت گرفته تعداد موارد مثبت بارداری در شش ماهه اول سال جاری 122 مورد اعلام شده که در تلاش هستیم با افزایش گستره حمایت‌ها در سراسر استان این آمار را به رقم بالاتری تا پایان سال برسانیم.

وی در ادامه به راهکارهایی در جهت افزایش میزان موالید اشاره و خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه در بسیاری از موارد علت تاخیر در فرزنداوری مسایل فرهنگی واجتماعی می باشد، آگاهی بخشی و آموزش وفرهنگ سازی موثر جامعه بخصوص گروههای جوانان درموضوع اهمیت ازدواج در سن مناسب و فرزندآوری به موقع که منجر به تغییر باورها و نگرش افراد شود، در ارتقای نرخ باروری اهمیت ویژه ای دارد.

مدیر سلامت جمعیت وخانواده معاونت بهداشتی دانشگاه تأکید کرد: فرهنگ سازی وآموزش و اطلاع رسانی در زمینه مشکلات بی فرزندی و تک فرزندی از بعد خانواده و اجتماع و همچنین  فرهنگ سازی در خصوص سن مناسب ازدواج وپیامدهای ازدواج در سنین بالا از جمله راهکارهای مؤثر در این زمینه به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: ارائه تسهیلات مناسب جهت زنان باردار، رفع موانع موجود از جمله مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و کاهش هزینه های درمان های ناباروری( تهیه دارو هایی که تحت پوشش بیمه نمی باشد) نیز از دیگر محورهایی است که با مشارکت دیگر دستگاه‌های ذیربط باید به آن ورود کرد تا شرایط استان در حوزه جمعیت بهبود یابد.

دکتر نوری با اشاره به برخی از اقدامات انجام شده در دو سال اخیر برای افزایش فرزندآوری و اجرای قانون جوانی جمعیت تشریح کرد: تهیه و تدوین برنامه راهبردی افزایش نرخ باروری دانشگاه علوم پزشکی همدان سال 4-1401 و  انجام مصاحبه های خبری در صدا وسیمای و رسانه های استانی توسط ریاست دانشگاه ، معاون بهداشتی وسایر مدیران و روسای مراکز بهداشت در خصوص چالش های جمعیت کشور و استان با هدف آگاه سازی و حساس کردن مردم نسبت به موضوع سالمندی جمعیت صورت گرفته است.

 وی همچنین از اقدام به حذف کلیه محتواهای آموزشی مخالف سیاستهای جمعیتی در مراکز ارائه دهنده خدمت در این معاونت خبر داد و افزود: تهیه و توزیع کتاب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت جهت کلیه دانشگاهها، دانشکده ها، ادارات و سازمانها، برگزاری جلسات توجیهی متعددجهت مدیران-کارشناسان ستادی و پرسنل محیطی به منظور ارتقای نگرش حوزه سلامت در خصوص چالش های جمعیتی، فرزندآوری و پیشگیری از ناباروری های اکتسابی و تحکیم روابط همسران نیز از دیگر اقداماتی است که در این راستا صورت گرفته است.

امید است با همراهی همه مردم و حمایت دستگاه‌های دولتی در راستای برنامه‌ریزی صحیح در این مسیر، ایرانی جوان و شاد و آباد را در آینده کشور به تصویر بکشیم.