هفته ملی دیابت که از ۱۷ تا ۲۳ آبان‌ماه برگزار می‌شود، فرصت مناسبی برای یادآوری اهمیت پیشگیری، آگاهی و مراقبت از بیماران مبتلاست. شعار امسال این هفته «پیشگیری و مراقبت از دیابت در تمام مراحل زندگی» اعلام شده و هدف آن ارتقای آگاهی عمومی درباره نقش خودمراقبتی در کنترل این بیماری است.

افزایش نگران‌کننده شیوع دیابت در جهان و کشور
به گفته امید ساعتچی، کارشناس مراقبت دیابت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان، دیابت دیگر تنها یک بیماری نیست بلکه به سبک زندگی نادرست افراد گره خورده است. وی اظهار کرد: در حال حاضر بیش از نیم میلیارد نفر از مردم جهان مبتلا به دیابت هستند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۸۵۰ میلیون نفر برسد.

او افزود: در کشور ما نیز حدود ۱۴ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال مبتلا به دیابت هستند که دست‌کم یک‌چهارم آنان از بیماری خود بی‌اطلاع‌اند. برآوردها نشان می‌دهد حدود هفت و نیم میلیون نفر در ایران با این بیماری زندگی می‌کنند.

کارشناس مراقبت دیابت معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان تبیین کرد: در استان همدان نیز شیوع دیابت در جمعیت بالای ۲۵ سال حدود ۱۰ درصد است و تاکنون حدود ۶۰ هزار بیمار دیابتی زیر پوشش مراکز جامع سلامت استان قرار دارند و خدمات مراقبتی ماهانه دریافت می‌کنند.

علل و عوامل خطرساز دیابت نوع دو
ساعتچی با اشاره به اینکه شایع‌ترین نوع دیابت، دیابت نوع دو است، بیان کرد: چاقی، بی‌تحرکی، تغذیه نامناسب، استرس و سابقه خانوادگی از عوامل اصلی ابتلا به این بیماری هستند. هر چه سن بالاتر رود و فعالیت بدنی کاهش یابد، احتمال ابتلا نیز بیشتر می‌شود.

وی اضافه کرد: بسیاری از مبتلایان به دیابت در مراحل ابتدایی بیماری خود نشانه‌های واضحی ندارند و تنها در آزمایش‌های دوره‌ای متوجه افزایش قند خون می‌شوند، به همین دلیل انجام غربالگری منظم بسیار ضروری است.

پیشگیری با تغییر سبک زندگی
کارشناس مراقبت دیابت دانشگاه تأکید کرد: رعایت اصول تغذیه‌ای سالم، افزایش تحرک بدنی و حفظ وزن مناسب می‌تواند از بروز دیابت جلوگیری کند. مصرف روزانه میوه و سبزیجات، استفاده از غلات سبوس‌دار، پرهیز از چربی‌های حیوانی، جایگزینی گوشت سفید به جای گوشت قرمز و مصرف غذاهای بخارپز از جمله توصیه‌های مهم تغذیه‌ای است.

او ادامه داد: افزایش فعالیت بدنی به میزان حداقل ۳۰ دقیقه در روز و پنج روز در هفته نقش چشمگیری در پیشگیری از دیابت دارد. همچنین خودداری از مصرف غذاهای پرنمک، دودی و فرآوری‌شده به کنترل بهتر قند خون کمک می‌کند.

دیابت؛ تهدیدی برای دوران کار و سالمندی
ساعتچی یادآور شد: بیش از ۷۰ درصد مبتلایان به دیابت در سنین کار و بهره‌وری قرار دارند و این موضوع سلامت نیروی انسانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین اضطراب، افسردگی و مشکلات روانی در سه چهارم بیماران دیابتی دیده می‌شود، بنابراین حمایت اجتماعی و روانی از این افراد باید جدی گرفته شود.

هفته ملی دیابت امسال با محوریت آگاهی‌بخشی و پیشگیری در تمام سنین، تلاشی است برای اصلاح الگوهای رفتاری و تغذیه‌ای در جامعه تا از گسترش این بیماری خاموش در میان شهروندان همدانی جلوگیری شود.